WYKŁAD WOJCIECHA WŁOSKOWICZA W WIEDNIU

 

6 kwietnia 2017 r. w Stacji Naukowej PAN w Wiedniu mgr Wojciech Włoskowicz wygłosił wykład pt.: „Das toponymische Erbe der Habsburgermonarchie in Galizien" („Toponimiczne dziedzictwo monarchii habsburskiej w Galicji").

W wystąpieniu zwrócił uwagę na fakt, że okres habsburskiego panowania w Galicji to czas stopniowego rozwoju nowoczesnej administracji. Szły z tym w parze ogromne przedsięwzięcia, takie jak stworzenie katastru czy wykonanie pierwszych dokładnych map topograficznych nowo zajętych przez Austrię terytoriów (tzw. Mapa Miega). Szczegółowe pomiary całej prowincji wykonano łącznie trzykrotnie, a tzw. trzecie zdjęcie topograficzne stało się podstawą mapy Spezialkarte, która polskim instytucjom i turystom służyła jeszcze długo w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

 

 

Chociaż austriackie panowanie w Galicji nie cechowało się wprowadzaniem nowych lub zniemczonych nazw miejscowości i obiektów geograficznych, to wiele toponimów, znanych dotychczas w wąskich kręgach poszczególnych wsi, trafiło na powszechnie dostępne mapy właśnie za pośrednictwem austriackiego topografa i w takiej – często zniekształconej formie – przyjęło się w szerokim obiegu publicznym, turystycznym czy krajoznawczym. Dorobek kartografii austro-węgierskiej stał się potem podstawą nazewnictwa geograficznego obecnego na międzywojennych mapach Wojskowego Instytutu Geograficznego w Warszawie, które z kolei posłużyły jako materiał przy opracowywaniu nazewnictwa map powojennych. Szczególne znaczenie miało to w przypadku południowo-wschodnich krańców powojennej Polski – opustoszałych po wysiedleniach prowadzonych w czasie Akcji „Wisła".

 

 

W czasie wystąpienia Wojciech Włoskowicz przedstawił zasady zbierania nazewnictwa przez c.k. topografów oraz austro-węgierską politykę językową w zakresie nazw geograficznych w kartografii. Doktorant omówił zasady wykorzystania austriackich materiałów przez topografów polskich oraz – zabawne niekiedy – skutki przepisywania nazw z wcześniejszych map. Podkreślił także znaczenie austriackich map i katastrów w badaniach onomastycznych.

Wystąpienie spotkało się z dużym zainteresowaniem słuchaczy, którzy w toku towarzyszącej wykładowi dyskusji zadawali liczne pytania dotyczące omawianej problematyki.

 

 

Wojciech Włoskowicz jest doktorantem w Instytucie Slawistyki PAN. Obecnie odbywa w ramach stypendium Narodowego Centrum Nauki „Etiuda" staż naukowy w Instytucie Slawistyki Uniwersytetu Wiedeńskiego.

 

Fotografie Lidia Gerc