ZAPROSZENIE NA OTWARTE SEMINARIUM


Serdecznie zapraszamy
na otwarte seminarium Zakładu Literaturoznawstwa i Kulturoznawstwa IS PAN,
które odbędzie się 5 czerwca 2018 r. o godz. 12.30
w siedzibie Instytutu Psychologii PAN przy ulicy Jaracza 1.

Podczas zebrania dr Katarzyna Glinianowicz wygłosi referat nt.
„Literackie namiętności galicyjskich Starorusinów i rusofilów".

 

Abstrakt


W 1874 roku na łamach petersburskiego miesięcznika „Вѣстникъ Европы" publicysta i historyk ukraiński Mychajło Drahomanow (1841–1895) relacjonował, jak w monarchii habsburskiej postrzegano wielość tożsamości Rusinów galicyjskich:


Pisze człowiek grażdanką – staat gefährlich [zagrożenie dla państwa – K.G.]; pisze drugi „kuliszówką" – staat gefährlich na inny sposób; jeden mówi o sobie russki – moskalofilstwo; mówi drugi, że ruśki – ukrainofilstwo; czyta Puszkina – zdrajca; czyta Szewczenkę – rewolucjonista; św. Włodzimierza uważa za swego rodaka – schizmatyk, czyli znów zdrajca i rewolucjonista; szanuje Kazimierza Wielkiego i Mickiewicza – polonofil, a więc rewolucjonista w kolejny, tyle że inny sposób itd". [przeł. K.G.]


Ówczesne galicyjskie elity ruskie prowadziły zatem złożone negocjacje tożsamościowe na polu polityki, ideologii, społeczeństwa, kultury, państwowości. Dyskursy te formowano w odniesieniu do swoich Innych, a ważną rolę w tym procesie odgrywała literatura jako artystyczna reprezentacja wyobrażeń inteligencji o ruskiej „wspólnocie".
Tymczasem ufundowana na idei narodowej współczesna historia literatury ukraińskiej w odniesieniu do twórczości galicyjskiej ogranicza się do narracji narodowców-ukrainofilów. Jednak spuścizna niechcianych pisarzy wywodzących się z konserwatywnych kręgów staroruskich i rusofilskich jest nazbyt ważna, także w kontekście dziejów literatury polskiej, aby nadal ją pomijać.
W moim wystąpieniu zaprezentuję interpretacje literackich strategii seksualnych konserwatystów ruskich. Przyjmując twierdzenie Michela Foucaulta, że w kulturze europejskiej ukonstytuowanie podmiotu zależy od ujarzmienia przez jednostkę własnej seksualności wytworzonej przez wiedzę/władzę, postaram się ukazać, jakie czynniki formowały ruskie dyskursy seksualności oraz co mogą nam one powiedzieć o projektowanym przez Starorusinów i rusofilów ujarzmieniu wskazanych przez Drahomanowa podmiotów ruskich.