Wiesław Boryś - prof. dr hab. - językoznawca

 

Kontakt: wieslaw.borys@neostrada.pl

 

Obszar zainteresowań badawczych:
- językoznawstwo słowiańskie, południowosłowiańskie i polskie, zwłaszcza etymologia, historia i geografia leksyki słowiańskiej (głównie chorwackiej, w tym w szczególności dialektalnej czakawskiej i kajkawskiej a także serbskiej, polskiej, kaszubskiej)
- rekonstrukcja języka prasłowiańskiego oraz rekonstrukcja, etymologia i zasięgi geograficzne prasłowiańskiej leksyki i jej nawiązania do innych języków indoeuropejskich a także jej późniejsze dzieje w językach słowiańskich
- historyczne słowotwórstwo słowiańskie (prasłowiańskie, chorwackie, serbskie, polskie)
- słowiańska gramatyka porównawcza
- historyczna i współczesna dialektologia słowiańska: chorwacka (zwłaszcza dialekt czakawski i kajkawski), serbska, polska, kaszubska
- historia akcentuacji serbsko-chorwackiej (w szczególności czakawskiej)
- komparatystyka językoznawcza

 

Członkostwo w krajowych i zagranicznych gremiach naukowych:
- Polska Akademia Umiejętności – członek korespondent
- Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti (Zagreb) - członek korespondent
- Polskie Towarzystwo Językoznawcze
- Międzynarodowa Komisja Etymologiczna przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów
- Komisja Językoznawstwa przy Oddziale PAN w Krakowie
- Komisja Słowianoznawstwa przy Oddziale PAN w Krakowie
- Rada Naukowa Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie
- Rada Naukowa Instytutu Slawistyki PAN w Warszawie
- członek redakcji czasopism: Rocznik Slawistyczny, Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, Riječ, časopis za filologiju (Rijeka, Chorwacja), Čakavska rič (Split, Chorwacja),
- członek redakcji serii Języki na pograniczach, serii Prace Slawistyczne Instytutu Slawistyki PAN (Slavica) od t. 4 (1978) do t. 88 (1991), redaktor serii Studia Językoznawcze. Streszczenia prac doktorskich od t. IV (1979) do t. XIII (1988).

 

Nagrody i wyróżnienia:
- 1987 - Nagroda im. Kazimierza Nitscha Wydziału I PAN (1978 i 2008)
- 2005 - Nagroda "Krakowska Książka Miesiąca" (październik)
- 2006 - Nagroda "Literatury na Świecie" w zakresie translatologii, leksykografii i literaturoznawstwa
- 2006 - Nominacja do Nagrody im, Jana Długosza
- 2007 - Medal im. Bernarda Chrzanowskiego "Poruszł wiatr od morza"
- 2008 - Nagroda im. Kazimierza Nitscha Wydziału I PAN
- 2009 - Nagroda firmy INA i Chorwackiego Klubu Kultury za krzewienie kultury chorwackiej na świecie za r. 2008
- 2011- Nagroda Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe

 

Publikacje
(pełna bibliografia prac w formacie PDF):

 

Książki autorskie:

   - Budowa słowotwórcza rzeczowników w tekstach czakawskich XV i XVI w., Wrocław 1969.

   - Prefiksacja imienna w językach słowiańskich, Wrocław 1975.

   - Studia nad dialektem czakawskim Juraja Križanicia.  Akcentuacja rzeczowników, Wrocław 1986.

   - Czakawskie studia leksykalne. Dziedzictwo prasłowiańskie w słownictwie czakawskim, Warszawa 1999.

    - Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 2005 (2. wydanie 2008).

   - Etymologie słowiańskie i polskie. Wybór studiów z okazji 45-lecia pracy naukowej, Warszawa 2007.

   - Čakavske leksičke studije. Praslavensko naslijeđe u čakavskom  leksičkom fondu, Zagreb 2007.

   - Studija o čakavskom dijalektu Jurja Križanića: Akcentuacija imenica, Rijeka 2007.

 

 

Książki współautorskie:

  - Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, t. IV-V, Wrocław 1963-1969.

  - Słownik prasłowiański, oprac. zespół Instytutu Slawistyki PAN, t. I-VIII, Wrocław 1974-2001.

  - Leksyka kaszubska na tle słowiańskim, Warszawa 1996 (wspólnie z H. Popowską-Taborską).

  - Słownik etymologiczny kaszubszczyzny, t. I (A-Č), Warszawa 1994; t. II (D-J), 1997; t. III (K-O), 1999; t. IV (P-S), 2002; t. V (Š-Ž i Suplement), 2006; t. VI Indeksy wyrazowe do tomów I-V (z płytą CD), 2010 (wspólnie z H. Popowską-Taborską).

 

Artykuły (wybór):

- Z geografii wyrazów słowiańskich, „Slavia Occidentalis" 1977, t. XXXIV, Poznań, s. 1-6.

- Ab nekatorych belaruskich leksičnych archaizmach, „Belaruskaja linhvistyka" 1979, t. 15, Minsk, s. 47-53.

- Na tropach słowiańskich reliktów leksykalnych, „Rocznik Slawistyczny" 1981, t. XLII, s. 25-29.

- Inovacijske tendencije tvorbe riječi u štokavskom narječju, „Hrvatski dijalektološki zbornik" 1985, t. VII/1, Zagreb, s. 51-58.

- Juraj Križanić a język chorwacki, „Pamiętnik Słowiański" 1983 [1986], t. XXXII, s. 49-71.

- Pitanja rekonstrukcije praslovenskih osobnih imena, [w:] Zbornik Šeste jugoslovenske onomastičke konferencije, Beograd 1987, s. 217-220.

- Iz leksičkih osobitosti srednjodalmatinske čakavštine, „Zbornik (Matice srpske) za filologiju i lingvistiku" 1990, t. XXXIII, Novi Sad, s. 39-45.

- Ze słowiańskiego słownictwa anatomicznego, „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej" 1990, t. XXVI, s. 109-118.

- Projekt Etymologicznego słownika kaszubszczyzny, Wiener Slavistisches Jahrbuch 37, Wien 1992, s. 135-140.

- Zu den südslavisch-baltischen lexikalischen Verknüpfungen, „Linguistica Baltica" 1993, t. I, s. 193-199.

- Dlaczego powstał język bośniacki?, [w:] Przemiany w świadomości i kulturze duchowej narodów Jugosławii po 1991 roku, Kraków 1999, s. 255-259.

- Rozpad wspólnoty prasłowiańskiej w świetle słownictwa, [w:] Słowianie, Słowiańszczyzna - pojęcie i rzeczywistość dawniej i dziś, Warszawa 2001, s. 25-33.

- Glazbena kultura starih Slavena i njezin leksik, Riječ, časopis za filologiju 13, sv. 3, Rijeka 2007, 21-34.

- Sufiks -ac i izvedenice u čakavskom dijalektu, Riječ, časopis za filologiju 15, sv. 1, Rijeka 2009, s.7- 24.

 - Odabir tekstowa / Wybór rac, [w] Nagrada INE za promicanje hrvatske kulture u svijetu 2008. Dobitnik / Laureat Wiesław Boryś. Zagreb 2009, s. 58-129.
- Stan i potrzeby badań etymologicznych w Polsce, „Rocznik Slawistyczny" 2010, t. LIX, s. 9-28.
- Słowiańskie słowniki etymologiczne, „Rocznik Slawistyczny" 2010, t. LX, 2011, s. 5-70.
- Najstarsza słowiańska leksyka intelektualna, „Linguistica Copernicana" 2011, nr 5 (1/2011), s. 33-51.
- Nowe przyczynki do słownika etymologicznego chorwackiego dialektu czakawskiego, „Rocznik Slawistyczny" 2012, t. LXI, s. 3-13.