Jadwiga Zieniuk - prof. dr hab., językoznawca


Kontakt: jadwiga.zieniuk@neostrada.pl; jadwiga.zieniuk@gmail.com

 

Obszary badań naukowych


- językoznawstwo polskie i słowiańskie; zwłaszcza: socjolingwistyka i etnolingwistyka - w tym języki regionalne i mniejszościowe (kaszubski, górnołużycki, dolnołużycki)
- pogranicza językowe
- odmiany języka
- język a tożsamość
- wartościowanie i perswazja w języku
- historia języka
- język prasy
- polszczyzna regionów: Pomorza, Mazur, Śląska

 

Członkostwo w krajowych i zagranicznych gremiach naukowych:


- Rada Naukowa Instytut Slawistyki PAN
- Macića Serbska (Budyšin - Niemcy)
- International Society for Dialectology and Geolinguistics (SIDG)
- Instytut Kaszubski (Gdańsk)
- Polskie Towarzystwo Językoznawcze
- Towarzystwo Naukowe Warszawskie
- Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego

 

Nagrody za osiągnięcia naukowe:


- 1994 - Medal Komisji Edukacji Narodowej
- 2004 - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski"
- nagroda (zespołowa) Sekretarza Naukowego PAN za Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich,
- nagroda Rektora Uniwersytetu Śląskiego

 

PUBLIKACJE
(pełna bibliografia prac w formacie PDF)

 

Książki autorskie:

 

- Z dziejów polszczyzny literackiej w XVIII wieku. Język pism Jana Jabłonowskiego wobec ówczesnych przepisów normatywnych, Wrocław 1968.

- Rodzaj męski osobowy we współczesnych językach zachodniosłowiańskich, Wrocław 1981.

- Język mniejszości w komunikowaniu społecznym. Studia nad funkcjonowaniem języków łużyckich w XIX i XX wieku. Warszawa 2006, SOW, ss. 308.

 

Książki współautorskie:

 

 

- Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich, red. Z. Stieber i H. Popowska-Taborska, Wrocław, tom wstępny 1964, t. I-XV 1964-1978. [autorstwo części map i tekstu]

- Studia z morfologii języków północno-zachodnio-słowiańskich. Założenia badawcze i źródła, Wrocław 1986.

- Wilamowice. Przyroda, historia, język, kultura oraz społeczeństwo miasta i gminy, red A. Barciak, Wilamowice 2001.

 

Redakcja naukowa:

 

- Studia linguistica memoriae Zdislai Stieber dedicata, Wrocław 1983.

- Indeks a tergo do "Słownika gwar kaszubskich" B. Sychty, oprac. B. Rocławski, Wrocław 1991.

- Procesy rozwojowe w językach słowiańskich, Warszawa 1992.

- Obraz językowy słowiańskiego Pomorza i Łużyc. Pogranicza i kontakty językowe, Warszawa 1997.

 - współredakcja z T. Wicherkiewiczem części tomu: Wilamowice. Przyroda, historia, język, kultura oraz społeczeństwo miasta i gminy, red. A. Barciak, zatytułowanej: Język i piśmiennictwo (s. 487-578), Wilamowice 2001.

- współredakcja z E. Wrocławską: Języki mniejszości i języki regionalne, Warszawa 2003.

 

Artykuły (wybór):

 

- Zmiany w uzusie językowym w prasie łużyckiej w końcu dziewiątej dekady XX wieku. "Media. Kultura. Komunikacja społeczna", Zeszyty Naukowe Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UWM, Olsztyn, nr 2, 2006, s. 326-334. 

- Diachronia w badaniach symbolicznej roli języka jako elementu tożsamości narodowej (na przykładzie łużycczyzny). [w:] Diachronia w badaniach nad językiem i w dydaktyce szkoły wyższej, cz. II, red. S. Gala, RKJ ŁTN t. LII, Łódź, 2007, s. 269-279.

- Nazywanie „swoich", to jest Łużyczan, w piśmie „Katolski Posoł" w XIX wieku. W: Питання сорабістики / Prašenja sorabistiki. t. XI. Ред. В. Моторний, Д. Шольце /, red. W. Motornyj, D. Scholze, Львів-Будишин / Lwiw-Budyšin  2007, s. 186-196.

- Od dialektu do języka literackiego. Casus kaszubszczyzny, [w:] Gwary dziś. 4. Konteksty dialektologii, red. Jerzy Sierociuk. Poznań, 2007, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, s. 153-162.

- Z dziejów języka polskiego w Królewcu, „Acta Baltico-Slavica", t. 31, Warszawa 2007, SOW, s. 325-337.

- O języku Ślązaków warto rozmawiać, [w:] Śląsko godka. Materiały z konferencji „Śląsko godka - jeszcze gwara czy jednak już język" z 30 czerwca 2008 roku, red. J. Tambor, Katowice 2008, Wydawnictwo Gnome, s. 89-90.

- Kashubian. A Slavic Regional Language in Poland. [in:] Minorized Languages in Europe. State and Survival.  J. R. Guzman & J. Verdegal (eds.), Compostela Group of Universities and Masaryk University Press, [Brno], 2009, pp. 96-108, 505.

- Problem tożsamości łużyckiej w perspektywie historycznej, widziany okiem językoznawcy. [w:] Europa - Slavia - Germania. W poszukiwaniu tożsamości, red. W. J. Burszta, M. J. Dudziak, R. Piotrowski, Warszawa-Gorzów Wielkopolski 2009, SOW, s. 109-121.

- Wyznaczniki kategorii czasu w górnołużyckim piśmie „Katolski Posoł" z XIX wieku. [w:] Питання сорабістики / Prašenja sorabistiki. t. VI.  Ред. В. Моторний, Д. Шольце /, red. W. Motornyj, D. Scholze, Lwiwska narodna uniwersita „Iwan Franko" & Serbski institut Budyšin, Львів-Будишин / Lwiw-Budyšin, 2009, s. 65-72. 

- Zachodniosłowiańska mniejszość etniczna / narodowa - rola języka w tworzeniu łużyckiej tożsamości, [w:] Polszczyzna za granicą jako język mniejszości i języki mniejszościowe w Polsce, red. E. Dzięgiel, A. Zielińska, t. 1, Warszawa 2009, UKSW, s. 137-158.

- Zmiany w statusie języka kaszubskiego od połowy XX wieku do początku XXI wieku. „Etnolingwistyka", t. 21, Lublin 2009, s. 259-269.

- Jaki obraz życia Łużyczan dają anonse i reklamy drukowane w prasie łużyckiej XIX wieku. [w:] „Zeszyty Łużyckie" nr 43 Poszukiwanie i budowanie tożsamości, Warszawa 2009, s. 69-81.

- Gwary kaszubskie w kulturze i nauce polskiej. Zmiany statusu, [w:] „Studia Dialektologiczne" IV, red. H. Kurek, A. Tyrpa, J. Wronicz, Kraków 2010, Instytut Języka Polskiego PAN, s. 101-113. 

- Ilość, wielkość a wartość w tekstach perswazyjnych dawnej prasy łużyckiej. [w:] Ilość - wielkość - wartość. Materiały z konferencji 11-13 maja 2009 r., red. E. Umińska-Tytoń, Łódź 2010, s. 551-559.

- O współczesnych kazaniach pastora Herberta Nowaka napisanych w wymierającym języku dolnołużyckim (widzianych z perspektywy językoznawczej). [w:] Konstrukcje i dekonstrukcje tożsamości, t. I: Wokół religii i jej języka, red. E. Golachowska, A. Zielińska, SOW, Warszawa 2011, s. 211-221.

- Język polski na północnym obrzeżu polskiego obszaru językowego (oglądany w perspektywie historycznej), [w:] Polskie dziedzictwo językowe na dawnych Kresach, Prace ofiarowane Profesorowi Januszowi Riegerowi, „Język polski dawnych Kresów Wschodnich" t. 5, red. E. Dzięgiel, K. Czarnecka, D. A. Kowalska, Warszawa 2012, Wydawnictwo Naukowe Semper, s. 405-413.