Iryda Pabis- prof. dr hab., językoznawca

 

Kontakt: tel. służbowy 22/625-06-29; 22/625-06-29; środy, godz. 9:00-13:00

 

Obszary badań naukowych:
- językoznawstwo polskie i słowiańskie
- staroobrzędowcy w Polsce - historia, język, obyczaje
- leksykografia polska i rosyjska
- historia i współczesność języka polskiego na dawnych Kresach północno-wschodnich
- współczesne gwary polskie na obszarach Litwy i Białorusi.

 

Członkostwo w krajowych i zagranicznych gremiach naukowych:
- Polskie Towarzystwo Językoznawcze
- Białostockie Towarzystwo Naukowe
- International Society for Dialectology and Geolinguistics
- Mieżdunarodnoje Obszczestwo po Izuczeniju Staroobriadczestwa
- Redaktor naczelny rocznika „Acta Baltico-Slavica"
- Członek Komitetu Redakcyjnego serii wydawniczej Język na pograniczach

 

Nagrody za osiągnięcia naukowe:
- 1982 - Nagroda Naukowa im. Kazimierza Nitscha Wydziału I Nauk Społecznych PAN w zakresie językoznawstwa za pracę pt. Słownik gwary starowierców mieszkających w Polsce
- 2004 - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- 2012 - Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej"

 

PUBLIKACJE
(pełna bibliografia prac w formacie PDF)

 

Książki autorskie:

- Rosyjska gwara starowierców w województwie olsztyńskim i białostockim, Wrocław 1968.

- Słownictwo rosyjskiej wyspy gwarowej staroobrzędowców w Polsce. Rozwój i stan dzisiejszy, Wrocław 1983.

- Słownik ortograficzny języka rosyjskiego (dla Polaków) z zasadami pisowni, Warszawa 1995.

- Staroobrzędowcy. Szkice z historii, języka, obyczajów, Warszawa 1999.

- Współczesne gwary polskie na Litwie i Białorusi. Fonetyka, Warszawa 2002.

- W kręgu mojego życia. Ludzie – zdarzenia – czasy, SOW, Warszawa 2012, ss. 276.

 

Książki współautorskie:

- Wielki słownik rosyjsko-polski, t. I-II, Warszawa-Moskwa 1970.

- Indeks a tergo do Materiałów Słownika języka staroruskiego I. I. Srezniewskiego. (pod kier. A. Obrębskiej-Jabłońskiej), Warszawa 1968.

- Słownik gwary starowierców mieszkających w Polsce, Wrocław 1980.

- Ilustrowany słownik rosyjsko-polski i polsko-rosyjski dla dzieci, Warszawa 1982.

- Polskie teksty gwarowe z obszaru dawnych Kresów północno-wschodnich, Warszawa 1966.

- Nowy słownik polsko-rosyjski i rosyjsko-polski, Warszawa 1997.

- Historia i współczesność języka polskiego na Kresach wschodnich, Warszawa 1997.

- Bohatyrowicze sto lat później, Warszawa 1998. (wspólnie z K. Handke, M. Ostrówką, A. Zielińską).

- Współczesne gwary polskie na dawnych Kresach północno-wschodnich, Warszawa 1999. (wspólnie z I. Maryniakową)

- Kieszonkowy słownik rosyjsko-polski i polsko-rosyjski (40 tys. haseł), Warszawa 2004, wyd. II, Warszawa 2009. (wspólnie z W. Sudnik-Owczuk)

- Język polski na Białorusi Radzieckiej w okresie międzywojennym. Polszczyzna mówiona, SOW, Warszawa 2008, ss.250 (wspólnie z M. Ostrówką, B. Biesiadowską)
- Język polski na Białorusi Radzieckiej w okresie międzywojennym. Polszczyzna pisana, SOW, Warszawa 2008, ss. 314 (wspólnie z M. Ostrówką, B. Biesiadowską)

 

 

Redakcja naukowa:

- Synchroniczne badania porównawcze systemów gramatycznych języków słowiańskich, Warszawa 1992. (wspólnie z L. N. Smirnowem)

- Skupiska staroobrzędowców w Europie, Azji i Ameryce, ich miejsce i tradycje we współczesnym świecie, Warszawa 1994 (wspólnie z I. Maryniakową i R. Morrisem)

- Historia i współczesność języka polskiego na kresach wschodnich, Warszawa 1997.

- Bohatyrowicze sto lat później, Warszawa 1998.

- Polszczyzna wpisana w dawną i dzisiejszą rzeczywistość Kresów północno-wschodnich, Warszawa 1999. [wydana jako druga część t. 24 „Acta Baltico-Slavica"]

 

Artykuły (wybór):

- Badania słownictwa gwarowego za pomocą metod systemowych. (Na przykładzie badania rosyjskiej gwary staroobrzędowców w Polsce), „Acta Universitatis Lodziensis”. Folia Linguistica 1986, nr 12, Łódź, s. 245-252.
- O wyznawcach Wschodniego Kościoła staroobrzędowego w Polsce, [w:] Chrześcijański Wschód a kultura polska, Lublin 1989, s. 89-102 (wspólnie z I. Maryniakową)
- Religioznaja i kultowaja tierminologija i jejo funkcyonirowanije w goworie staroobriadcew w Polsze i Bolgarii, [w:] Skupiska staroobrzędowców w Europie, Azji i Ameryce, ich miejsce i tradycje we współczesnym świecie, SOW, Warszawa 1994, s. 301-312.
- A ja pójdę do oziora, nogi wypołoszczę – co wiemy o języku polskim na Białorusi Radzieckiej, [w:] Polsko-Białoruskie związki kulturowe, literackie i językowe, red. S. Kawalon, R. Radzik, M. Sajewicz. Wydawnictwo UMCS, Lublin 2010, s. 383-395. (wspólnie z Ostrówką)

- Staroobrzędowcy – inni Rosjanie, [w:] Brasławszczyzna. Pamięć i współczesność, t. I, red. E. Smułkowa, Wydawnictwo UW, Warszawa 2011, s. 207-213.

- Nad lekturą archiwum poleskiego Wiaczesława Werenicza, „Acta Baltico-Slavica” 2011, t. 35, s. 285-289.

- Badania współczesnej polszczyzny kresowej w Instytucie Slawistyki PAN, [w:] Polskie dziedzictwo językowe na dawnych Kresach. Język polski dawnych Kresów Wschodnich, t. 5, red. E. Dzięgiel, K. Czarnecka, D. Kowalska, Warszawa 2012, s. 83-91. (wspólnie z M. Ostrówką)