Hanna Popowska-Taborska, profesor doktor habilitowany - językoznawczyni

 

hanna.taborska@gmail.com , tel.  22 841 48 31

 

Główne kierunki badawcze:

 

• kaszubszczyzna (opis dialektów i zabytków językowych, dialekty kaszubskie w świetle dziewiętnastowiecznych materiałów archiwalnych, studia nad kaszubską leksykografią, prace dot. statusu kaszubszczyzny, opis dokonujących się współcześnie przemian, kształtowanie się kaszubskiego języka literackiego),
• leksyka i etymologie słowiańskie (opracowanie Słownika etymologicznego kaszubszczyzny, problematyka peryferycznych archaizmów słowiańskich oraz procesów innowacyjnych, rola leksyki w dociekaniach nad etnogenezą Słowian, leksykalna dyferencjacja Słowiańszczyzny),
• wczesne dzieje Słowian w świetle ich języka (hydronimia i etnonimy w dociekaniach nad etnogenezą Słowian, fonetyczna dyferencjacja Słowiańszczyzny, kształtowanie się Słowiańszczyzny północno-zachodniej),
• historia języka polskiego (kształtowanie się polskiego języka literackiego, karpatyzmy i zapożyczenia wschodniosłowiańskie w gwarach polskich, współcześnie zanikające słowa i zwroty),
• języki łużyckie (pogranicze językowe polsko-dolnołużyckie, wczesne dzieje języków łużyckich),
• rola etymologii w kształtowaniu językowego obrazu świata.

 

Członkostwo w krajowych i zagranicznych gremiach naukowych:

 

• Międzynarodowy Komitet Slawistów: Komisja Etymologiczna (2000–2004), Komisja Etnolingwistyczna (2003–2013);
• Polskie Towarzystwo Językoznawcze (2002– członkostwo honorowe);
• Towarzystwo Naukowe Warszawskie (członek korespondent 1982, członek zwyczajny 1985; przewodnicząca Wydziału I: 1990–1995);
• Komitet Słowianoznawstwa PAN (1969– członkostwo honorowe);
• Komitet Językoznawstwa PAN (1980–1982, 1990–2010);
• Komisja Etnolingwistyczna przy Komitecie Językoznawstwa PAN (2007–2010);
• Komisja Dialektologiczna przy Komitecie Językoznawstwa PAN (2003–2010);
• Gdańskie Towarzystwo Naukowe (1995– członkostwo honorowe);
• Instytut Kaszubski (członek założyciel, 1997– członkostwo honorowe);
• Instytut Europy Środkowo-Wschodniej (2004–);
• Towarzystwo Popierania i Krzewienia Nauk (1990–2010);
• Rada do Spraw Strategii i Rozwoju Instytutu Archeologii i Etnologii PAN (2007–2015);
• Rada Naukowa Instytutu Slawistyki PAN (–2012);
• Rada Redakcyjna „Rocznika Slawistycznego" (2012–)
• Rada Naukowa „Actów Cassubiana" (2012–).
Ponadto:
• członkostwo honorowe Stowarzyszenia Nauczycieli Języka Kaszubskiego (2014);
• członkostwo honorowe Instytutu Kaszubskiego (2013).

 

Tytuły honorowe i nagrody:
• Złoty Krzyż Zasługi (1973);
• Nagroda (zespołowa) Sekretarza Naukowego PAN za Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich (1977);
• Medal Stolema Klubu „Pomerania" (1979);
• Nagroda Wydziału I PAN im. K. Nitscha za książkę Wczesne dzieje Słowian w świetle ich języka (1993);
• Medal im. Bernarda Chrzanowskiego „Poruszył wiatr od morza" nadany przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie (1996);
• Doctorat honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego (1999);
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2002);
• (wspólnie z W. Borysiem) Nagroda Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe (Słownik etymologiczny kaszubszczyzny, t. I–VI) (2012);
• Ryngraf Witosława (2014).

 

PUBLIKACJE
(pełna bibliografia prac w word do pobrania)

 

Książki autorskie:

 

- Centralne zagadnienie wokalizmu kaszubskiego (kaszubska zmiana ę >i oraz ĭ, y, ŭ > ë), Wrocław 1961.

- Dawne pogranicze językowe polsko-dolnołużyckie (w świetle danych toponomastycznych),
Wrocław 1965.

- Kaszubszczyzna - zarys dziejów, Warszawa 1980.

- Z dawnych podziałów Słowiańszczyzny. Słowiańska alternacja (j)e- : o-, Wrocław 1984.

- Szkice z kaszubszczyzny. Dzieje, zabytki, słownictwo, Gdańsk 1986.

- Wczesne dzieje Słowian w świetle ich języka, Wrocław 1991; (wyd. II) Warszawa 1993; (wyd. słoweńskie) Zgodnja zgodovina Slovanov v luči njihovega jezika, prevedla Karmen Kenda-Jež,  Založba ZRC SAZU, Ljubljana 2005, ss. 207.

- Szkice z kaszubszczyzny. Leksyka, zabytki, kontakty językowe, Gdańsk 1998.

- Z językowych dziejów Słowiańszczyzny, Warszawa 2004, SOW, ss. 434.

- Szkice z kaszubszczyzny. Dzieje badań, dzieje języka, zabytki, etymologie Gdańsk 2006, ss. 388.

- Z różnych szuflad. Prace wybrane, relacje, wspomnienia, SOW, Warszawa 2010, ss. 390.

 

Książki współautorskie:

- Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich, oprac. przez Zespół Zakładu Słowianoznawstwa PAN, t. I-VI pod kier. Z. Stiebera; t. VII-XV pod kier. H. Popowskiej-Taborskiej, Wrocław 1964-1978; (autorstwo części map i tekstu).

- Bartłomiej z Bydgoszczy - leksykograf polski pierwszej połowy XVI wieku, Wrocław 1977; (wspólnie z I. Kwilecką).

- Nie dajmy zginąć słowom, Warszawa 1996; (wspólnie z K. Handke i I. Galsterową).

- Leksyka kaszubska na tle słowiańskim, Warszawa 1996; (wspólnie z W. Borysiem).

- Słownik etymologiczny kaszubszczyzny, I (A-Č) Warszawa 1994; II (D-J) 1997; III (K-O)  1999; t. IV (P-S) 2002, t. V (Š-Ž oraz Suplement) 2006, t. VI Indeksy wyrazowe do tomów I-V (z płytą CD) 2010; (wspólnie z W. Borysiem).

- Słownik kaszubski Floriana Ceynowy (część rosyjska w tłumaczeniu Niny Perczyńskiej), Wejherowo-Pelplin 2001; (wspólnie z J. Trederem).

- Dialekty kaszubskie w świetle XIX-wiecznych materiałów archiwalnych. Prezentacja i opracowanie kaszubskich materiałów językowych zebranych przez Georga Wenkera w latach 1879-1887, Warszawa 2009, ss. 309; (wspólnie z E. Rzetelską-Feleszko).