Dr hab. Ewa Masłowska, prof. IS PAN

Językoznawca

e-mail: ejmaslowska@gmail.com

Witryna internetowa: https://ewamaslowska.academia.edu/

ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3178-5977

ResearcherID: http://www.researcherid.com/rid/Q-7714-2017

Academia.edu: https://pan-pl.academia.edu/EwaMasłowska

Facebook: https://www.facebook.com/ejmaslowska

Zainteresowania naukowe

Językoznawstwo kulturowe, etnolingwistyka, antropologia języka i kultury, leksyka, semantyka. Prowadzone przeze mnie badania  mieszczą się w nurcie kognitywnym, zwłaszcza w obszarze leksyki, uwikłanej w sieć powiązań semantycznych uwarunkowanych kontekstem kulturowym (wierzeniwowo-mitycznym, obyczajowym). Interesują mnie zwłaszcza zagadnienia związane z oralnym funkcjonowanie człowieka w świecie (narratywistyka) – komunikacji opartej na utrwalonych w pamięci semantycznej konotacjach  (stereotypie, symbolice,  metaforze, a także skonwencjonalizowanych schematach zachowań językowych) jako wyznaczników identyfikacji kulturowej.

Członkostwo w gremiach naukowych

Komisja Etnolingwistyczna przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, SIETAR-Polska [Society for Intercultural Education Training and Research], Chinese-American Scholar Association

Funkcje pełnione w IS PAN

Komisja Rady Naukowej IS PAN ds. Przewodów Doktorskich.

Nagrody i odznaczenia

Nagroda Naukowa im. Kazimierza Nitscha przyznana przez Wydział I Nauk Społecznych PAN uchwałą sesji plenarnej z dn. 18 października 1989 roku jako: Nagroda Naukowa Roku 1989 w dziedzinie Językoznawstwa za pracę pt. Derywacja semantyczna rzeczowników ekspresywnych, wyd. Ossolineum, 1988.

Udział w projektach naukowych afiliowanych w IS PAN

Udział w pracach zespołu etnolingwistycznego nad Słownikiem Stereotypów i Symboli Ludowych oraz EuroJos II – Leksykon Aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów (redakcja tomu Dusza).

Publikacje

Monografie:
  • Masłowska, Ewa. (1988). Derywacja semantyczna rzeczowników ekspresywnych (na polskim materiale gwarowym. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa. (2012; 2016 – 2 popr. wyd.). Ludowe stereotypy obcowania światów i zaświatów w języku i kulturze. Warszawa: Agade.
Rozdziały w seriach wydawniczych, monografiach zbiorowych, artykuły w czasopismach naukowych:
  • Masłowska, Ewa. (1978). Indeks alfabetyczny form podstawowych do tomów VII-XIV Atlasu Językowego Kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich. W Hanna Popowska-Taborska (Red.), Atlas Językowego Kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich XV (ss. 184–187) Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa, oraz Zieniukowa, Jadwiga. (1978). Indeks a tergo do tomów I-XIV Atlasu Językowego Kaszubszczyzny. W Hanna Popowska-Taborska (Red.), Atlas Językowego Kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich XV (ss. 218–243) Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa. (1980). Słowotwórcze typy pejoratywnych nazw osób w dialekcie kaszubskim. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 19, 41–58.
  • Masłowska, Ewa, oraz Rzymska, Dorota. (1982). Zastosowanie geografii lingwistycznej do badań nad etnogenezą Słowian. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 21, 219–225.
  • Masłowska, Ewa. (1984). Semantyczne przeobrażenia dawnych nazw ubrań w kaszubszczyźnie (na szerszym polskim tle gwarowym). Studia z filologii polskiej i słowiańskiej, 22, 9–16.
  • Masłowska, Ewa. (1986). Losy wybranych zapożyczeń łacińskich i francuskich w gwarowej i literackiej odmianie języka polskiego. W Jadwiga Majowa (Red.), Język i jego odmiany w aspekcie porównawczym (ss. 119–134). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa. (1987). Przeobrażenia semantyczne polskich gwarowych nazw diabła. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 24, 77–90.
  • Masłowska, Ewa. (1987). Problemy derywacji semantycznej rzeczowników ekspresywnych, Poradnik Językowy, 1987(7).
  • Masłowska, Ewa. (1989). Paralelizmy w rozwoju semantycznym wyrazów rodzimych i zapożyczonych. W Hanna Popowska-Taborska (Red.), Paralele w rozwoju słownictwa języków słowiańskich (ss. 51–65). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa. (1989). Polszczyzna wybranych gdańskich akt miejskich z XVIII wieku. W Mieczysław Basaj, oraz Kwiryna Handke (Red.). Polszczyzna regionalna Pomorza III (ss. 62–68). Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa. (1989). Kształtowanie się wtórnych znaczeń wyrazów pod wpływem obowiązującego w danym społeczeństwie sytemu wartości. W Język a kultura II (ss. 267–273). Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
  • Masłowska, Ewa. (1989). Zjawiska desemantyzacji wyrazów w procesie nominacji ekspresywnej. Studia Linguistica Polono-Slavica,1989(3), 199–207.
  • Masłowska, Ewa. (1990). Zarys struktury ludowego stereotypu rzeki. W Jerzy Bartmiński (Red.), Językowy obraz świata (ss. 197–205). Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskie.
  • Masłowska, Ewa. (1991). Z problemów pejoratywizacji lub melioracji nazw własnych użytych w funkcji applellatiwów. W Jerzy Bartmiński, Jadwiga Puzynina oraz Janusz Anusiewicz (Red.), Język a kultura t. 3 Wartości w języku i w tekście (ss. 29–41). Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
  • Masłowska, Ewa, oraz Handke, Kwiryna. (1991). Ze słownictwa familijnego (Aneks). W Kwiryna Handke (Red.), Regionalizmy w języku familijnym (ss. 97–102). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa. (1991). Problematyka pograniczy językowych na IV Konferencji poświęconej pamięci Profesora Zdzisława Stiebera, październik 1988. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 29, 231–238.
  • Masłowska, Ewa. (1991). Leksykalno-semantyczna charakterystyka „Parlamentu albo książki rozmów łacińskich, niemieckich, francuskich y polskich (…)” z 1653 roku. W Kwiryna Handke (Red.), Polszczyzna regionalna Pomorza 4 (ss. 25–32). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Naukowe.
  • Masłowska, Ewa. (1991). Aneks 1. Literatura tematu – wybór (uzupełnienia i kontynuacja do tematu Polszczyzna regionalna. W Mieczysław Basaj oraz Kwiryna Handke (Red.), Polszczyzna regionalna Pomorza 2 (ss. 173–181). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Masłowska, Ewa. (1992). Myślenie potoczne w semantyce. W Janusz Anusiewicz (Red.), Język a Kultura 5, Potoczność w języku i kulturze (ss. 203–209). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Masłowska, Ewa. (1992). Proszę, dziękuję, przepraszam. W Janusz Anusiewicz oraz Małgorzata Marcjanik (Red.), Język a Kultura 6, Polska etykieta językowa (ss. 81–89). Wrocław: Wiedza o kulturze.
  • Masłowska, Ewa. (1992). Symbolika kosmologiczna w semantycznej i leksykalnej warstwie języka. W Bohdan Galster (Red.), Z Polskich Studiów Slawistycznych seria VIII (ss. 141–146). Warszawa: Energeia.
  • Masłowska, Ewa, oraz Anna Pomykałło. (1993). Kocha, lubi, szanuje, nie chce, nie dba, żartuje? Audiowizualny program nauczania cudzoziemców języka polskiego. Podręcznik metodyczny dla nauczycieli. Gdańsk (podręcznik + program video)
  • Masłowska, Ewa. (1999). Ludowy stereotyp rzeki – zarys struktury. W Jerzy Bartmiński (Red.), Językowy obraz świata (ss. 183–193) (Wyd. II poprawione). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  • Masłowska, Ewa. (1999). Współautorstwo rtykułów hasłowych: Woda, wody, Rzeka, woda rzeczna, mokradła. W Jerzy Bartmiński (Red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, t. I Kosmos: ziemia, woda podziemie. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • Masłowska, Ewa. (1999). Łopatą do głowy czyli gramatyka polska po naszemu. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy.
  • Masłowska, Ewa. (2004). Kognitywne ścieżki zdrowia. W Wojciech Bołoza oraz Ewa Wolnicz-Pawłowska (Red.), Życie i zdrowie człowieka w tradycji i kulturze polskiej (ss. 179–193). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
  • Masłowska, Ewa. (2007). Językowe i kulturowe konteksty towarzyszące wyznaczaniu granic tożsamości rodzinnej i grupowej w kaszubszczyźnie. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 42, 91–103.
  • Masłowska, Ewa. (2007). Swoi i obcy przy wspólnym stole. Etnolingwistyka Problemy Języka i Kultury, 19, 109–133.
  • Masłowska, Ewa. (2007). Oblicze Boga – twarz człowieka (wizerunki utrwalone w języku). W Piotr Mitzner (Red.), Księga Psalmów. Modlitwa – Przekład – Inspiracja (ss. 72–83). Warszawa: Wydawnictwo UKSW.
  • Masłowska, Ewa. (2008). Język w służbie reklamy – reklama w służbie języka (teksty reklamy w nauczaniu języka polskiego jako obcego). Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 43, 113–130.
  • Masłowska, Ewa. (2009). Kaszubi – swoi czy obcy? W Ewa Dzięgiel oraz Anna Zielińska (Red.), Polszczyzna za granicą jako język mniejszości i języki mniejszościowe w Polsce, T. 1 (ss. 169–185). Warszawa: Wydawnictwo UKSW.
  • Masłowska, Ewa. (2009). Dziwożony i inne straszne baby z ludowego obrazu świata w „Klechdach polskich” Bolesława Leśmiana. W Tomasz Korpysz oraz Anna Kadyjewska (Red.), Język pisarzy jako problem lingwistyki, t. 2 (ss. 307–329). Warszawa: Wydawnictwo UKSW.
  • Masłowska, Ewa. (2009). Lider w polskim piekle. W Witold Machura (Red.), Etyka w mediach, vol. 2: Religie w tekstach i podtekstach (ss. 136–142). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Contact.
  • Masłowska, Ewa. (Red.). (2009). Polski bez problemu, Kurs języka polskiego dla obcokrajowców poziom podstawowy A1 –A2,. Poznań: Wyd. Supermemo (Komplet podręcznik z programem komputerowym i nagraniem MP3, program do nauki dostępny on-line http://www.supermemo.eu/)
  • Masłowska, Ewa. (Red.). (2009). Polski bez problemu, Kurs języka polskiego dla obcokrajowców poziom średni B1. Poznań: Wyd. Supermemo. (Komplet podręcznik z programem komputerowym i nagraniem MP3, program do nauki dostępny on-line http://www.supermemo.eu/)
  • Masłowska, Ewa. (Red.). (2010). Polski bez problemu, Kurs języka polskiego dla obcokrajowców poziom zaawansowany B2-C1. Poznań: Wyd. Supermemo. (Komplet podręcznik z programem komputerowym i nagraniem MP3).
Dostępne kursy online w języku angielskim, rosyjskim oraz ukraińskim: (ang.) (ros.) (ukr.)  
  • Masłowska, Ewa. (2011). Wędrówka dusz w zaświaty – szerokim gościńcem i po bezdrożach (Schematy wyobrażeniowe w kulturze ludowej. W Jan Adamowski oraz Katarzyna Smyk (Red.), Droga w języku i w kulturze (ss. 117–128). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  • Masłowska, Ewa. (2012). Akty mowy – Akty stworzenia świata (powielanie gestów kreacji). Języka a Kultura, 23, 343–357. (Red. Anna Burzyńska-Kamieniecka: Akty i gatunki mowy w perspektywie kulturowej).
  • Masłowska, Ewa. (2012). Pozytywne schematy destrukcji w relacjach z zaświatami. W red. Maciej Abramowicz, Jerzy Bartmiński oraz Iwona Bielińska-Gardziel (Red.), Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów (ss. 289–305). Lublin: Wydawnictwo UMCS
  • Masłowska, Ewa. (2012). Fantomy pamięci. Pamięć semantyczna pocałunku. W Jan Adamowski oraz Marta Wójcicka (Red.), Tradycja dla współczesności. Ciągłość i zmiana, t. 6, Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej (ss. 129–141). Lublin: Wydawnictwo UMCS
  • Masłowska, Ewa. (2013). Dziedzictwo niematerialne – językowe i symboliczne wyobrażenia więzi w polszczyźnie ogólnej i w kulturze ludowej. W Jan Adamowski oraz Katarzyna Smyk (Red.), Niematerialne dziedzictwo kulturowe: źródła – wartości – ochrona (ss. 239–249). Lublin: Wydawnictwo UMCS. (Seria: „Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce i jego ochrona”).
  • Masłowska, Ewa. (2013). Ludowy stereotyp rzeki (przedruk). W Mariusz Jochemczyk oraz Miłosz Piotrowik (Red.), Urzeczenie. Locje literatury i wyobraźni (ss. 43–52). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  • Masłowska, Ewa. (2014). Działania w imię Boże – wyzwalanie sprawczej mocy słowa. W Anna Kozłowska, Agnieszka Świątek oraz Elżbieta Janus (Red.), Znaczenie, tekst, kultura: prace ofiarowane Profesor Elżbiecie Janus (ss. 385–398). Warszawa: Wydawnictwo UKSW.
  • Masłowska, Ewa. (2014). Narracyjność symbolu. Ludowe narracje budowane na bazie lunarnej symboliki przejścia. W Dorota Filar oraz Dorota Piekarczyk (Red.), Światy za słowami. Narracyjność języka i kultury (ss. 178–190). Lublin: Wydawnictwo UMCS (Czerwona seria UMCS).
  • Masłowska, Ewa. (2014). Pierwiastek żeński w antropokosmicznym zespole płodności: woda – ziemia – księżyc – kobieta (w polskiej kulturze ludowej). Kultura i społeczeństwo, 2014(2), 37–58.
  • Masłowska, Ewa. (2014). Profile WINY i KARY w ludowym kodeksie moralnym. W Iwona Bielińska-Gardziel, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska oraz Joanna Szadura (Red.), Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów 3. Problemy eksplikowania i profilowania pojęć (ss. 169–184). Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • Masłowska, Ewa. (2014). Dzwony kościelne – funkcja, symbolika, profile znaczeniowe. W Joanna Szadura (Red.), Gawędy o kulturach (t. 1) (ss. 69–84). Lublin: Wydawnictwo Polihymnia.
  • Masłowska, Ewa. (2015). Grzech i pokuta – etos sprawiedliwości w ludowym kodeksie moralnym. W Jan Adamowski oraz Marta Wójcicka (Red.), Tradycja dla współczesności. Ciągłość i zmiana. Wartości w języku i kulturze, t. 8 (ss. 261–284). Lublin: UMCS.
  • Masłowska, Ewa. (2015). Kosmos w obrazowaniu kognitywnych scen miłosnych – zaklęć, przysiąg, życzeń, błogosławieństw i złorzeczeń (analiza etnolingwistyczna). W Nátaila Korina oraz Jana Sokolova (Red.), Jazýk a kultura z kognitίvnoho aspektu. Zbornίk vedeckych prac miedzinarodnou účastou (ss. 105–115). Nitra: Constantine the Philosopher University Nitra.
  • Masłowska, Ewa. (2015). Kultura ludowa czy tradycyjna? Problemy z terminologią. W Ewa Antyborzec (Red.), Ja daję właśnie materiałO dziele Oskara Kolberga w 200-setną rocznicę Jego urodzin (ss. 425–440). Poznań: Instytut im. Oskara Kolberga.
  • Masłowska, Ewa. (2016). „Dobre słowo” jako kulturowy tekst magiczny. Acta Universitatis Vratislaviensis, 3721/Język a Kultura, 26, 231–243.
  • Masłowska, Ewa. (2016). Z duszą na ramieniu. W Aleksandr K Kiklevič, Halina Pelcowa, Dorota Krystyna Rembiszewska oraz Jerzy Duma (Red.), Slavica – onomastica – regionalia: prace dedykowane panu profesorowi Jerzemu Dumie (ss. 107–112). Olsztyn Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
  • Masłowska, Ewa. (2016). Sprawozdanie z międzynarodowej interdyscyplinarnej konferencji naukowej „Dusza w oczach świata – świat oczyma duszy. Antropologiczno-językowe wizerunki duszy w perspektywie międzykulturowej 15–17.10.2015. Adeptus, 7, 129–135. Dostęp https://ispan.waw.pl/journals/index.php/adeptus/author/submission/1254
  • Masłowska, Ewa, oraz Pazio-Wlazłowska, Dorota. (2015). Sprawozdanie z konferencji Mezhdunarodnaia nauchnaia konferentziia „Mir glazami dushi, dusha glazami mira”. Vestnik Moskovskogo universiteta, seriia 9, Filologiia, 2015(6), 215–220.
  • Masłowska, Ewa. (2016). Wstęp. W Ewa Masłowska oraz Dorota Pazio-Wlazłowska (Red.), Antropologiczno-językowe wizerunki duszy w perspektywie międzykulturowej, t. 1. Dusza w oczach świata (ss. 7–9). Warszawa: Wydawnictwo Instytut Slawistyki PAN.
  • Masłowska, Ewa. (2016). Wstęp. W Magdalena Kapełuś, Ewa Masłowska oraz Dorota Pazio-Wlazłowska (Red.), Antropologiczno-językowe wizerunki duszy w perspektywie międzykulturowej, t. 2. Świat widziany oczyma duszy (ss. 7–9) Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.
  • Masłowska, Ewa, oraz Pazio-Wlazłowska, Dorota. (Red.). (2016). Antropologiczno-językowe wizerunki duszy w perspektywie międzykulturowej, t. 1. Dusza w oczach świata. Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.
  • Masłowska, Ewa; Kapełuś, Magdalena, oraz Pazio-Wlazłowska, Dorota. (Red.).(2016). Antropologiczno-językowe wizerunki duszy w perspektywie międzykulturowej, t.2. Świat widziany oczyma duszy. Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.
  • Masłowska, Ewa. (2016). Dziad i baba – strażnicy duszy w języku i polskiej kulturze tradycyjnej. W Ewa Masłowska oraz Dorota Pazio-Wlazłowska (Red.), Antropologiczno-językowe wizerunki duszy w perspektywie międzykulturowej, t. 1. Dusza w oczach świata (ss. 467–486). Warszawa: Wydawnictwo Instytut Slawistyki PAN.
  • Masłowska, Ewa. (2017). Kamienne serce – drewniana dusza. W poszukiwaniu motywacji metafory w polskiej paremiologii i folklorze. W L. A. Kozlovskaia (Red.), Tekst v iazyke, rechi, kul’ture. Sbornik nauchnykh statei (ss. 193–200). Minsk: RIVSh.
  • Masłowska, Ewa. (2017). Czego dusza pragnie? Złoto w ludowej kreacji świata na miarę marzeń. W Dorota Filar oraz Piotr Krzyżanowski (Red.), Barwy słów. Studia lingwistyczno-kulturowe (ss. 503–530). Lublin: Wydawnictwo UMCS.