W dniach 16–17 kwietnia 2026 r. w Instytucie Języka Litewskiego w Wilnie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Linguistic Variation in the Contemporary Sociocultural Context”, zorganizowana przez Instytut Języka Litewskiego z aktywnym udziałem przedstawicielek i przedstawicieli Instytutu Slawistyki PAN.
Konferencję otworzyli dyrektor Instytutu Języka Litewskiego dr Darius Ivoška oraz dyrektorka Instytutu Slawistyki PAN dr hab. Ewa Golachowska. Uczestników powitali także przewodnicząca Komisji Edukacji i Nauki Sejmu Republiki Litewskiej Jurgita Šukevičienė oraz chargé d’affaires Republiki Polskiej Grzegorz Marek Poznański.
Drugi dzień wydarzenia miał uroczysty charakter – otwarto jubileuszową wystawę Instytutu Slawistyki PAN oraz podpisano międzynarodową umowę o współpracy między Instytutem Języka Litewskiego i Instytutem Slawistyki PAN.
W obu dniach obrady toczyły się w trzech sekcjach tematycznych. W konferencji wzięli udział badacze i badaczki z Albanii, Estonii, Łotwy, Polski i Litwy. Łącznie wygłoszono 31 referatów. Żywe dyskusje, trwające również po zakończeniu obrad, potwierdziły aktualność i wagę podjętej tematyki. Konferencja nie tylko wzmocniła istniejące relacje naukowe, lecz także stworzyła przestrzeń do inicjowania nowych wspólnych projektów. Obecność naszego Instytutu w Wilnie została zauważona i promowana przez media polskie na Litwie: TVP Wilno, portal Delfi, LRT, Radio „Znad Wilii”.
Z Instytutu Slawistyki PAN referaty wygłosili (w języku litewskim):
– Dr hab. Roman Roszko (IS PAN), dr hab. Danuta Roszko (UW), dr Piotr Szatkowski (IS PAN): Mozūrų etnolekto ir Punsko lietuvių šnektos tekstynai CLARIN-PL infrastruktūroje [Masurian ethnolect and Puńsk Lithuanian dialect corpora in the CLARIN-PL infrastructure]
– Mgr Andrzej Żak (doktorant IS PAN): Ar kolateralinės kalbos mokymas tikrai gali padėti išsaugoti kalbą? [Czy nauczanie języka kolateralnego może pomóc w zachowaniu języka?]
Wyjazd mgr. A. Żaka był finansowany z grantu NCN SONATA BIS prof. Nicole Dołowy „Różnorodność językowa w Polsce: języki kolateralne, działania na rzecz języków i konceptualizacja tożsamości zbiorowej” (2020/38/E/HS2/00006).
Udział w działaniach rozwijających współpracę polsko-litewską jest częścią Zadania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na lata 2026–2027 „Humanistyka dla bezpieczeństwa. Projekt współpracy wzmacniającej badania slawistyczne i ich oddziaływanie na naukę oraz społeczeństwa tzw. flanki wschodniej UE i NATO”.
