Zapraszamy na kolejne zebranie naukowe Zakładu Literaturoznawstwa i Kulturoznawstwa IS PAN, które odbędzie się we wtorek, 10 lutego 2026 r., w godz. 11.00–13.00, w trybie hybrydowym – w Instytucie Slawistyki PAN przy ul. Jaracza 1 (V piętro) oraz online na platformie Zoom.
Osoby spoza Instytutu Slawistyki PAN, które chciałyby uczestniczyć w zebraniu, mogą otrzymać link do spotkania za pośrednictwem sekretariatu: sekretariat@ispan.edu.pl.
Chęć udziału w trybie stacjonarnym prosimy zgłosić do sekretariatu Instytutu do 9 lutego 2026 r.
Na najbliższym zebraniu wystąpi dr Katarzyna Taczyńska, która przedstawi referat pt. „Być Jugosłowianką w Izraelu. Twórczość żydowska na styku Jugosławii i Izraela”.
Opis:
Celem referatu jest przedstawienie rozdziału książki poświęconego dwóm pisarkom, których życie i twórczość rozgrywały się na styku Jugosławii i Izraela. Historia Miriam Steiner Aviezer (1935–) wyróżnia się wśród narracji kobiecych analizowanych przez dr Taczyńską jako rzadki przypadek, w którym tożsamość żydowska jest nie tylko wyraźnie wyartykułowana, lecz także stanowi centralny element kształtujący jej twórczość oraz wybory życiowe. Steiner Aviezer urodziła się w Karlovacu (Chorwacja). Jako dziecko była więziona w obozach koncentracyjnych w Chorwacji i we Włoszech, a następnie wraz z rodzicami dołączyła do ruchu partyzanckiego. Po II wojnie światowej aktywnie angażowała się w zachowanie kultury żydowskiej w Jugosławii. Podczas letnich wyjazdów dzieci nad Adriatyk pełniła funkcje wychowawczyni i edukatorki (madricha). W 1971 r. wyemigrowała do Izraela, gdzie włączyła się w działania upamiętniające Zagładę, m.in. poprzez pracę w instytucie Jad Waszem.
Dina Katan Ben Zion (1937–2023), urodzona w Sarajewie, jako dziecko została wysłana do Palestyny; po wojnie krótko przebywała w Jugosławii, a w 1949 r. wraz z rodzicami wyemigrowała do Izraela. Od lat 80. aktywnie pracowała jako tłumaczka i badaczka literatury pisanej w językach serbskim i chorwackim. Jednocześnie publikowała wiersze w języku hebrajskim. Jej twórczość odzwierciedla zmagania z poczuciem językowej przynależności oraz doświadczenie życia pomiędzy językami i kulturami.
W rozdziale dr Taczyńska analizuje teksty powstałe zarówno w językach krajów byłej Jugosławii (serbsko-chorwackim, słoweńskim), jak i w języku hebrajskim. Podkreśla rolę języka oraz zmagania autorek związane z wyborem medium ekspresji, a także ich pozycje jako aktorek kulturowych pośredniczących między krajem pochodzenia a krajem osiedlenia. Zaproponowana interpretacja uwidacznia kręgi współpracy, które wykształciły się między Jugosławią a Izraelem.
Katarzyna Taczyńska – bałkanistka, judaistka i slawistka. Adiunktka w Instytucie Slawistyki PAN. Kierowniczka projektu „Jewish, Balkan, Female: The Literature of Balkan Jewish Women as a Minority Experience” (Opus NCN, nr 2022/47/B/HS2/00584). Autorka monografii Dowcip trwający dwa i pół roku. Obraz Nagiej Wyspy w serbskim dyskursie literackim i historycznym końca XX i początku XXI wieku (2016) oraz wielu artykułów naukowych. W ostatnim czasie publikowała m.in. w czasopismach Aspasia, Narodna umjetnost, European Journal of Jewish Studies oraz (z Sabiną Giergiel) w Scando-Slavica, Memory Studies i Heritage & Society. Kierowała kilkoma projektami i uczestniczyła jako wykonawczyni w projektach polskich i europejskich, m.in. w finansowanym przez Gerda Henkel Foundation projekcie When Nationalism Fails. A Comparative Study of Holocaust Museums in ex-collaborationist countries. W 2026 r. będzie prowadzić badania w United States Holocaust Memorial Museum jako stypendystka programu Manya Friedman Memorial Fellow.