https://hdl.handle.net/20.500.12528/1074 2026-04-05T12:52:33Z 2026-04-05T12:52:33Z Група-Долиньская, Магдалена Grupa-Dolińska, Magdalena https://hdl.handle.net/20.500.12528/1997 2025-07-21T13:10:25Z 2024-01-01T00:00:00Z

Фразеология русского говора старообрядцев в Польше Група-Долиньская, Магдалена; Grupa-Dolińska, Magdalena Целью монографии является анализ разноязычного фразеологического материала, зафиксированного в речи старообрядцев, проживающих в Польше. Основная задача, которую ставит перед собой автор – определить вероятное происхождение отдельных фразеологических единиц, т.е. проверить, из какого языка они, скорее всего, были заимствованы: русского, польского, белорусского, немецкого или литовского. Собранные единицы были также проанализированы с точки зрения их семантики и структуры. Согласно результатам анализа в говоре старообрядцев, несмотря на присутствие иноязычных элементов, сохранился относительно богатый запас исконно русской фразеологии, но функционирует он в основном в речи представителей старшего поколения. Анализ изменений, происходящих в последние годы, позволяет констатировать, что польский язык постепенно вытесняет русский говор практически во всех сферах обще-ния (особенно это касается лексических и фразеологических ресурсов).; Celem książki jest analiza wielojęzycznego materiału frazeologicznego odnotowanego w mowie staroobrzędowców mieszkających w Polsce. Główne zadanie, jakie sobie postawiła autorka, to ustalenie możliwego pochodzenia poszczególnych jednostek frazeologicznych, tj. wskazanie, z którego języka zostały z największym prawdopodobieństwem zaczerpnięte: rosyjskiego, polskiego, białoruskiego, niemieckiego czy litewskiego. Zgromadzone jednostki zostały również przeanalizowane pod kątem ich semantyki i struktury. Wyniki badań wskazują, że gwara staroobrzędowców, mimo obecności elementów obcych, zachowała stosunkowo bogaty zasób rodzimej frazeologii rosyjskiej, choć jednostki te funkcjonują głównie w mowie przedstawicieli starszego pokolenia. Analiza zmian, jakie zachodzą w ostatnich latach, pozwala wnioskować, że język polski stopniowo zastępuje rosyjską gwarę praktycznie w każdej sferze komunikacji (dotyczy to zwłaszcza zasobów leksykalnych i frazeologicznych).; The aim of this book is to analyse the multilingual phraseological material recorded in the speech of the Old Believers living in Poland. The main task set by the author is to determine the possible origin of individual phraseological units, i.e. to identify which language the units were most likely taken from: Russian, Polish, Belarusian, German or Lithuanian. The units recorded were also analysed in terms of their semantics and structure. The results of the study indicate that the dialect of the Old Believers, despite the presence of foreign elements, has preserved a relatively rich stock of native Russian phraseology, but the units in question function mainly in the speech of representatives of the older generation. An analysis of the changes that have been taking place in recent years makes it possible to conclude that the Polish language is gradually replacing the Russian dialect in practically every sphere of communication (this applies particularly to lexical and phraseological resources).

2024-01-01T00:00:00Z Grunwald-Hajdasz, Barbara Grzesik, Ryszard Kotłowska, Anna Mądry, Wojciech Quéret-Podesta, Adrien https://hdl.handle.net/20.500.12528/1974 2025-01-27T11:57:07Z 2024-01-01T00:00:00Z

Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian. Seria łacińska. Tom. 3: Średniowiecze. Zeszyt 1a: Narracyjne źródła węgierskie. Pisarze z wieku XI-XIV (kroniki, rocznik, hagiografia) & Zeszyt 1b: Narracyjne źródła węgierskie. Pisarze z wieku XI-XIV (słownik) Grunwald-Hajdasz, Barbara; Grzesik, Ryszard; Kotłowska, Anna; Mądry, Wojciech; Quéret-Podesta, Adrien Niniejsza praca jest kolejną częścią serii wydawniczej „Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian” przygotowywanej od blisko pięćdziesięciu lat w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Tym razem przedstawiamy informacje o Słowianach zawarte w średniowiecznych źródłach węgierskich. Ze względu na wagę stosunków polsko-węgierskich i tradycyjne nici sympatii, jakie łączą po dziś dzień oba społeczeństwa, zdecydowaliśmy się rozszerzyć nasz kwestionariusz badawczy. Obok wiadomości o Słowianach pokazujemy również wyobrażenie średniowiecznych Węgrów o ich przeszłości, obszerne fragmenty dotyczące nie tylko wojen domowych o władzę toczących się na Węgrzech po śmierci pierwszego koronowanego władcy tego kraju, Stefana I Świętego, w których wzięli udział również słowiańscy sąsiedzi Królestwa, lecz również węgierskich interwencji w krajach dziś określanych jako słowiańskie. Materiał źródłowy podawany w formie ekscerptów w wersji oryginalnej z równoległym tłumaczeniem polskim dzielimy na dwie części: dziejopisarstwo oraz hagiografię. Nowością jest zamieszczenie „Kroniki węgiersko-polskiej” w obu jej redakcjach w dziale hagiograficznym, co być może pozwoli na zobaczenie tego dzieła w nowym, nieoczywistym kontekście. Tom źródłowy kończy pierwsze polskie tłumaczenie pierwszego ciągłego tekstu węgierskiego – „Halotti beszéd és könyörgés” [Mowy pogrzebowej i błagania]. W tomie drugim zamieszczamy komentarze w postaci leksykonu, w którym objaśniamy postaci, miejsca i inne nazwy topograficzne oraz wybrane terminy ustrojowe z dziejów Węgier, nawiązując tym samym do badawczych tradycji zespołu, który przygotował niniejszą publikację – tradycji „Słownika starożytności słowiańskich”.; This work is part of the series „Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian” [Testimonies of the Earliest History of the Slavs], an editorial project pursued at the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences for almost fifty years. This instalment presents information about the Slavs contained in medieval Hungarian sources. Considering the importance of Polish-Hungarian relations and the tradition of friendship between the two countries and their peoples, which is alive to this day, we decided to expand the scope of our research. Apart from records about the Slavs, we also present the idea of medieval Hungarians about their past, as well as extensive passages concerning not only the civil wars in Hungary after the death of the first crowned ruler of the country, Stephen I (St Stephen), in which the Slavic neighbours were involved, but also the Hungarian interventions in countries referred to as Slavic today. The excerpts from sources appear in the original version with a parallel Polish translation and come in two sections: historiography and hagiography. One novelty is that the Hungarian-Polish Chronicle (in both redactions) appears in the hagiography section,which may allow us to see it in a new, and unobvious, context. The final item in the volume of sources is the first Polish translation of the oldest continuous text in Hungarian: „Halotti beszéd és könyörgés” [Funeral Sermon and Prayer]. The second volume contains a commentary to the excerpted sources: a lexicon which provides information about historical figures, place names and other toponyms as well as selected political terms from the history of Hungary. In this way, we draw on the research traditions of the team that prepared this work – the traditions of „Słownik starożytności słowiańskich” [Lexicon of Slavic Antiquities].

2024-01-01T00:00:00Z Sobotka, Piotr https://hdl.handle.net/20.500.12528/1971 2024-09-11T11:38:03Z 2023-01-01T00:00:00Z

Etymologia a gramatyka. Perspektywa funkcjonalna w rekonstrukcji dziejów słów Sobotka, Piotr Monografia koncentruje się na badaniu pochodzenia i rozwoju północnosłowiańskich jednostek języka nacechowanych gramatycznie i/lub wypowiedzeniowo, tzn. z jednej strony słów, w których informacja gramatyczna uległa leksykalizacji, z drugiej zaś – słów o zgramatykalizowanej informacji leksykalnej. Monografia ogranicza się wprawdzie do obserwacji wyrażeń północnosłowiańskich, lecz przy formułowaniu wniosków (tak szczegółowych, jak i ogólnych) odwołuje się również do innych języków indoeuropejskich, języków semickich, ugrofińskich, a nawet afrykańskich. Książka podejmuje analizy przede wszystkim w klasach przysłówków, przyimków, zaimków, partykuł, operatorów dyskursywnych, operatorów metapredykatywnych, spójników i ich etymonów. Konstruowanie hipotez badawczych opiera się na przeświadczeniu, że jakakolwiek zmiana formalna, aby można ją było uznać za zmianę funkcjonalną, musi skutkować przesunięciem relacji między formą a znaczeniem znaku; i odwrotnie, rzeczywista zmiana znaczenia wywołuje przesunięcie relacji formalno-treściowej. Celem tej pracy jest odkrycie i opis mechanizmów tych zmian na przykładzie leksyki przechodzącej do nieprzedmiotowej warstwy języka. Wśród problemów szczegółowych omawiane są semickie i indoeuropejskie, w tym słowiańskie wyrażenia związane z pojęciem prawdy, północnosłowiańskie enklityki -kV oraz -že, a także wyrazy funkcyjne jako zapożyczone, bohemizmy w języku polskim i polonizmy w jidysz.; The monograph focuses on the study of the origin and development of North Slavic grammatically and/or discursively oriented language units, i.e. words with lexicalized grammatical information on the one hand and words with grammaticalized lexical information on the other. Although the book focuses on North Slavic expressions, it draws detailed and general conclusions from other Indo-European, Semitic, Finno-Ugric, and even African languages. The book mainly analyzes the classes of adverbs, prepositions, pronouns, particles, discourse markers, markers of approximation, limitation, or gradation, conjunctions, and their etymons. Research hypotheses in the monograph are grounded in the assumption that any formal change, in order to be considered a functional change, must lead to a shift in the relationship between the form and meaning of a sign, and vice versa, that an actual change in meaning triggers a shift in the formal-content relationship. This work aims to discover and describe the mechanisms of these changes, using the example of lexis moving into the non-representational layer of language. Among the specific problems discussed are Indo-European, including North Slavic, function words related to the concept of truth compared with Semitic units, the North Slavic enclitics -kV and -že, and function words as borrowings – Bohemisms in Polish and Polonisms in Yiddish.

2023-01-01T00:00:00Z Kowalski, Paweł https://hdl.handle.net/20.500.12528/1943 2024-02-14T12:14:03Z 2022-01-01T00:00:00Z

Współczesny mikrojęzyk porabski. Rzecz o języku Słoweńców porabskich i Porabju w perspektywie ekologii języka Kowalski, Paweł Celem niniejszej monografii jest przedstawienie sytuacji i zróżnicowania języka słoweńskiego na Porabju w ujęciu ekologii języka oraz charakterystyka Słoweńców porabskich jako wspólnoty komunikatywnej funkcjonującej w warunkach mniejszości narodowej na terenie Węgier. W kolejnych rozdziałach staram się odpowiedzieć na pytania: jak wygląda sytuacja językowa regionu, jakim językiem lub językami porozumiewają się Słoweńcy porabscy, jaki status ma język słoweński wśród omawianej mniejszości. Szukając odpowiedzi na powyższe pytania ogólne, w monografii odwołuję się do interdyscyplinarnego paradygmatu opisu języka, który wypracowany został w ramach ekologii języka. Wykorzystuję struktury matryc ekologicznych zaproponowanych przez polskich i zagranicznych badaczy do prezentacji szczegółowych kwestii związanych z głównym tematem.; The aim of this book is to present the situation and diversity of the Slovene language in the Porabje region in terms of language ecology and to provide an overview of the Porabje Slovenes as a communication community and a national minority in Hungary. The study examines the current language situation in the region, the language(s) used by the Porabje Slovenes and the status of Slovene in this minority. The discussion draws on an interdisciplinary paradigm of language description developed within the framework of the language ecology approach. It also applies ecological matrices proposed by Polish and foreign researchers to present more detailed issues related to the topic in focus.

2022-01-01T00:00:00Z Kisiel, Anna https://hdl.handle.net/20.500.12528/1940 2024-02-14T12:14:06Z 2012-01-01T00:00:00Z

Polskie partykuły wyróżniające. Studium semantyczne Kisiel, Anna Książka ta ma na celu weryfikację dotychczasowej wiedzy na temat metatekstu, a więc jednostek językowych, których odniesieniem nie jest świat pozajęzykowy, a wyrażenia języka, elementy komunikowanej wiedzy i/lub nadawca komunikatu. Weryfikację przeprowadzono na przykładzie sposobów, jak akty mowy kształtowane są przez partykuły. W studium przyjmuję założenie Jadwigi Wajszczuk, że partykuły to parataktemy – jednostki językowe niepodlegające składni zależności, wchodzące zaś w relacje kookurencji: jednostki, których nie wymagają inne elementy zdania i które same nie stawiają żadnych gramatycznych lub semantycznych wymagań wobec swoich kookurentów. Partykuły komentują rematyczną część zdania, która jest określana prozodycznie (przede wszystkim za sprawą akcentu zdaniowego).; This study is an attempt to review current knowledge of the metatext, i.e. language units that have reference not to the world but to linguistic expressions, elements of communicated knowledge and/or the speaker. The review was carried out based on the example of ways in which speech acts are shaped by particles. The study adopts the understanding of this class proposed by Jadwiga Wajszczuk. In her conceptualisation, particles are paratactems – units that are not bound by syntactic dependencies but create relationships of co-occurrence, in other words, units that are not required by any element of a sentence and do not require any specific grammatical or semantic features from the elements they co-occur with. Particles comment on the rhematic part of a sentence, the part that is designated prosodically (primarily by sentence stress).

2012-01-01T00:00:00Z Пазио-Влазловская, Дорота Pazio-Wlazłowska, Dorota https://hdl.handle.net/20.500.12528/1937 2024-02-14T12:14:08Z 2021-01-01T00:00:00Z

Церковь в кругу ценностей: семья, традиция, патриотизм (по материалам интернет-портала «Российской газеты») Пазио-Влазловская, Дорота; Pazio-Wlazłowska, Dorota Monografia Церковь в кругу ценностей: семья, традиция, патриотизм (по мате риалам интернет-портала «Российской газеты»), stanowiąca analizę z pogranicza aksjolingwistyki i mediolingwistyki, przedstawia korelacje aksjologiczne między konceptem CERKIEW i konceptami RODZINA, TRADYCJA i PATRIOTYZM. Materiał badawczy stanowi korpus ponad 400 tekstów opublikowanych w latach 2011−2020 na portalu www.rg.ru. Analiza wskazuje na ścisły związek między rozpatrywanymi konceptami. Antropomorfizacja CERKWI sprzyja jej postrzeganiu przez pryzmat RODZINY, przede wszystkim w aspekcie psychospołecznym i aksjologicznym. Dla obu konceptów kluczowe są relacje międzyludzkie − troska, a przede wszystkim miłość, postrzegana nie tylko jako najwyższa wartość, ale też warunek człowieczeństwa i prawdziwego szczęścia. Dla związku zachodzącego między CERKWIĄ i TRADYCJĄ zasadnicza jest fundamentalna dla społecznej samoidentyfikacji kategoria trwania. TRADYCJA postrzegana jest jako suma wymiaru świeckiego i religijnego, historia Cerkwi jest bowiem nierozerwalnie związana z historią państwowości zarówno w planie materialnym, jak i duchowym. Wspólnymi elementami konceptów CERKIEW i PATRIOTYZM są miłość do ojczyzny i gotowość do jej obrony. Znaczenie mają również kategorie pamięci i trwania w czasie.; This study is an analysis at the crossroads of axiolinguistics and media linguistics which presents axiological correlations between the concept RUSSIAN ORTHODOX CHURCH and the concepts FAMILY, TRADITION and PATRIOTISM. The research material is a corpus of over 400 texts published in the portal www.rg.ru between 2011 and 2020. The analysis indicates a close relationship between the concepts under scrutiny. The anthropomorphisation of the RUSSIAN ORTHODOX CHURCH contributes to its perception through the prism of the FAMILY, primarily in the psychosocial and axiological aspects. What is of key importance in the case of both of these concepts is interpersonal relationships – care, and above all: love, perceived not only as the highest value, but also a condition of humanity and true happiness. The relationship between the RUSSIAN ORTHODOX CHURCH and TRADITION, in turn, is essentially based on the category of duration, which is fundamental to social self-identification. TRADITION is perceived as the sum of the secular and the religious dimensions, since the history of the Russian Orthodox Church is inextricably linked with the history of statehood, both in material and spiritual terms. The common elements of the concepts RUSSIAN ORTHODOX CHURCH and PATRIOTISM are love for the motherland and readiness to defend it. The categories of memory and duration in time are also important.

2021-01-01T00:00:00Z Sosnowski, Wojciech https://hdl.handle.net/20.500.12528/1936 2024-02-14T12:14:10Z 2021-01-01T00:00:00Z

Studium konfrontatywne frazeologii bułgarskiej, polskiej i ukraińskiej Sosnowski, Wojciech Monografia poświęcona jest badaniu najnowszych zasobów frazeologicznych pochodzących z języków słowiańskich wcześniej niezestawianych ze sobą pod kątem potencjalności podobnych tendencji rozwojowych. Książka odpowiada na pytania o to, jak przebiegają tendencje w rozwoju zasobu frazeologicznego, które jednostki są bardzo aktywne w omawianych językach oraz jakie są podobieństwa i różnice w tworzeniu i wykorzystaniu zasobu frazeologicznego. Przedmiot analizy stanowiły dwie grupy frazeologizmów: aktywna frazeologia ogólna i najnowsza frazeologia. Analiza konfrontatywna, przyjęta jako metoda badawcza, była wynikiem kompromisu między poszczególnymi szkołami językoznawczymi, w tym przypadku bułgarskiej, polskiej i ukraińskiej. Znalazło to odzwierciedlenie w precyzowaniu i poszukiwaniu wspólnego mianownika dla wielu istotnych terminów językoznawczych. Zgodnie z przyjętymi założeniami przebadano jednostki znaczeniowo niepodzielne, stosunkowo stabilne, wyrażające całościowe znaczenia, które nie są sumą znaczeń komponentów wyrażenia i są odtwarzane w mowie jako gotowa konfiguracja leksykalna. Dzięki zastosowaniu opisu jednostek za pomocą modeli definicyjnych oraz wyjściu od znaczenia ku formie udało się przeanalizować materiał z trzech języków równorzędnie, przy użyciu kryterium ilościowego i jakościowego. W pracy wykorzystano około 1500 jednostek frazeologicznych, po 500 z każdego języka. Sporządzenie indeksu najczęściej używanych frazeologizmów pozwoliło zarejestrować zwroty frazeologiczne nienotowane w żadnych innych opracowaniach. Podstawowym celem badań była konfrontacja frazeologizmów bułgarskich, polskich i ukraińskich pod rożnymi istotnymi aspektami, takimi jak: – typy opisu leksykograficznego; – rola korpusów w notowaniu frazeologizmów; – homonimia językowa; – sposoby wzbogacania zasobu frazeologicznego języków (w tym kalkowania i zapożyczania zwrotów frazeologicznych z rożnych odmian języka angielskiego); – obecność i żywotność frazeologizmów z komponentem kulturowym; – powstawanie najnowszych frazeologizmów i związanych z nimi procesów derywacyjnych oraz podobieństwa i różnice obserwowane w procesie wzbogacania zasobu frazeologicznego. Analiza konfrontatywna pokazała, że język bułgarski, polski i ukraiński w podobny sposób reagują na zmiany w rzeczywistości społeczno-ekonomiczno-kulturalnej, które opisują i interpretują za pomocą wielu nowych frazeologizmów powstających w wyniku podobnych procesów derywacyjnych.; This book is devoted to research on the latest phraseological resources of Slavic languages which so far have not been compared in terms of potential similarities in their developmental tendencies. The study identifies the course of tendencies in the development of phraseological resources, pinpoints the units which are highly active in the languages under discussion, and examines similarities and differences in the creation and use of their phraseological resources. The analysis considers two groups of phraseologisms: active general phraseology and the latest phraseology. Contrastive analysis as the adopted study method has come as a compromise between different linguistic schools, in this case Bulgarian, Polish and Ukrainian. This is reflected in specification of many important linguistic terms and in the search for their common denominator. In accordance with the adopted assumptions, the study examines relatively stable semantically indivisible phraseological units which express meanings that are not the sum of the meanings of their components and are reproduced in speech as ready-made word combinations. Thanks to the description of these units by means of definition models on the one hand, and to proceeding from meaning to form on the other, it was possible to analyse material from the three languages at the same time, applying quantitative and qualitative criteria. The work considers about 1,500 phraseological units, 500 from each language. An index of the most frequently used phraseologisms compiled as part of the study includes phraseological units which are not recorded in any other works. The principal aim was to compare and contrast Bulgarian, Polish and Ukrainian phraseologisms in terms of such important aspects as: – types of lexicographic description; – the role of corpora in recording phraseologisms; – linguistic homonymy; – ways of enriching the phraseological resources (e.g. calquing and borrowing phraseological units from different varieties of English); – the presence and vitality of phraseologisms with a cultural component; – the emergence of the latest phraseologisms and the attendant derivational processes, as well as similarities and differences observed in the process of enriching the phraseological resources. This contrastive analysis indicates that the Bulgarian, Polish and Ukrainian languages react to changes in socio-economic and cultural reality in a similar way, and that they describe and interpret these changes by means of many new phraseologisms which emerge following similar derivational processes.

2021-01-01T00:00:00Z Banasiak, Jakub Lubomir Kiklewicz, Aleksander Mazurkiewicz-Sułkowska, Julia (red.) https://hdl.handle.net/20.500.12528/1933 2024-02-14T12:14:15Z 2021-01-01T00:00:00Z

Języki słowiańskie dziś: w kręgu kategorii, struktur i procesów Banasiak, Jakub Lubomir; Kiklewicz, Aleksander; Mazurkiewicz-Sułkowska, Julia (red.) Książka Języki słowiańskie dziś: w kręgu kategorii, struktur i procesów jest festschriftem dedykowanym Profesor Małgorzacie Korytkowskiej. Tematycznie po części wypływa ona z jej zainteresowań badawczych, ale obejmuje nieco szerszy zakres zjawisk językowych, takich jak: semantyka, składnia, prace konfrontatywne, leksykologia i leksykografia oraz zasoby językowe i zagadnienia przekładu. Osobne rozdziały opisują wskazane kwestie w odniesieniu do współczesnych języków słowiańskich, nieraz w porównaniu z innymi językami z grupy lub rzadziej spoza niej. W pracach podkreślana jest rola semantyki i składni jako kluczowych komponentów badań lingwistycznych. Omówiono również pewne skomplikowane relacje, które wiążą odrębne poziomy językowe (np. składniowy i słowotwórczy). Podsumowując, monografia składa się z ponad 20 interesujących rozdziałów o współczesnych językach słowiańskich, których autorami są uznani slawiści z Polski i z zagranicy.; The volume Slavic Languages Today: Categories, Structures and Processes is a festschrift dedicated to Professor Małgorzata Korytkowska. Thematically it also partly stems from her works but encompasses a slightly wider scope of linguistic issues, including semantics, syntax, word formation, contrastive studies, lexicology and lexicography, language resources and translation studies. Separate chapters describe these issues in respect to modern Slavic languages and sometimes in comparison within (or in some cases outside) the group. They often highlight the role of semantics and syntax as core components of linguistic investigations, and present some complex relations between distinct language layers (such as word formation and syntax). The volume contains over twenty interesting contributions devoted to several linguistic issues in modern Slavic languages and authored by renowned Slavists from Poland and abroad.

2021-01-01T00:00:00Z Kowalski, Paweł (red.) https://hdl.handle.net/20.500.12528/1927 2024-02-14T12:14:17Z 2021-01-01T00:00:00Z

Słowotwórstwo w przestrzeni komunikacyjnej Kowalski, Paweł (red.) Niniejsza monografia jest pokłosiem XX Międzynarodowej Konferencji Komisji Słowotwórczej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, zatytułowanej „Słowotwórstwo w przestrzeni komunikacyjnej”, której organizatorem był Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Konferencja odbyła się w dniach 8–10 września 2020 roku w Warszawie, a obrady przeprowadzono zdalnie. W konferencji wzięło udział 29 uczonych słowotwórców z różnych ośrodków naukowych w Austrii, Białorusi, Bośni, Chorwacji, Czechach, Francji, Niemczech, Polsce, Rosji, Serbii, Słowacji, Słowenii, Ukrainie. Świadczy to o aktualności zaproponowanej tematyki i dużym zainteresowaniu słowiańskim i slawistycznym słowotwórstwem. Większość nadesłanych wystąpień znalazło się w tym tomie. Tematyka całego tomu wyznaczona tematem konferencji oscyluje wokół kilku aktualnych problemów dotykających zjawisk zarówno współczesnych, jak i dawnych, z których najistotniejsze to: innowacje słowotwórcze, typy i zmiany mechanizmów powstawania neologizmów, zjawisko globalizacji językowej, pragmatyczne aspekty funkcjonowania języka. Klamrą spajającą bogatą i różnorodną tematykę jest perspektywa komunikacyjna.; This monograph is a product of the 20th International Conference of the Commission on Word Formation of the International Committee of Slavists. Entitled “Word Formation in the Communicative Space”, the conference was held in Warsaw on 8–10 September 2020 by the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences, with the proceedings taking place online. The participants were 29 word formation scholars from academic centres in Austria, Belarus, Bosnia, Croatia, the Czech Republic, France, Germany, Poland, Russia, Serbia, Slovakia, Slovenia and Ukraine. This testifies to the topicality of the proposed subject matter and a considerable interest enjoyed by Slavic and Slavist word formation. This volume brings together most of the presentations sent in by the participants. The subjects touched upon in the volume correspond to the theme of the conference, focusing on a number of topical issues related to both the present and the past, the most important of which include: word-formative innovations, types of and changes in mechanisms of neologism generation, the phenomenon of linguistic globalisation, and pragmatic aspects of language. The volume’s rich and diverse subject matter is unified by the adoption of a communicational perspective.

2021-01-01T00:00:00Z Pluwak, Agnieszka https://hdl.handle.net/20.500.12528/1785 2024-02-14T12:14:20Z 2020-01-01T00:00:00Z

Ramy semantyczne w tekstach umów najmu – analiza konfrontatywna polsko-angielsko-niemiecka Pluwak, Agnieszka Ramy semantyczne w tekstach umów najmu to konfrontatywna analiza leksyki (po 30 tekstów w językach niemieckim, angielskim i polskim) metodą semantyki ramowej FrameNet, rozszerzona o przykłady z Narodowego Korpusu Języka Polskiego. Opracowano zestaw 33 ram odpowiadający zbiorowi pojęć i informacji poszukiwanych przez analityka umów najmu, m.in. POROZUMIENIA, ZOBOWIĄZANIA, ZAWARCIA UMOWY, OBOWIĄZKU itp. W książce opisano podejście dziedzinowe, zweryfikowano m.in klasyfikację różnic konfrontatywnych w badaniach metodą semantyki ramowej, zbadano różnice i podobieństwa między wykorzystaniem ram angielskich i tłumaczonych tekstów versus ram zbudowanych na bazie języka polskiego i korpus równoległych tekstów specjalistycznych. Dokonano rozszerzenia dotychczasowych badań nad zastosowaniem FrameNetu do analizy języka polskiego o nowy obszar leksyki. Powstała w jej wyniku dziedzinowa reprezentacja wiedzy daje podstawę do budowy potencjalnego automatu do wydobywania wybranych treści umownych w językach polskim, angielskim i niemieckim, a jej ramy stają się językiem – pośrednikiem konfrontacji.; Ramy semantyczne w tekstach umów najmu [Semantic Frames in Lease Agreements] is a contrastive lexical analysis of texts in Polish, English and German (30 texts in each language), conducted using frame semantics and FrameNet, and extended with examples from the National Corpus of the Polish Language. The author develops a set of 33 frames which correspond to the data and concepts extracted by lease agreement analysts, such as AGREEMENT, OBLIGATION, MAKING AGREEMENT and DUTY. The study presents the domain-oriented approach to frame semantics, verifies the classification of contrastive differences, and investigates differences and similarities between the use of English-based frames and translated texts versus Polish-based frames and a corpus of parallel texts. The analysis expands on existing research in the field by applying frame semantics as a new approach in the study of this area of Polish lexis. The domain knowledge representation developed in this study lays the groundwork for a potential automated data retrieval solution designed to extract data from Polish, English and German lease agreements, with semantic frames as a tertium comparationis.

2020-01-01T00:00:00Z