https://hdl.handle.net/20.500.12528/4 2026-04-13T11:43:36Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/2014 “Power” as an identity category in the Russian-language political discourse: the case of Belarus. Dinerstein, Anton; Sandel, Todd L. This paper analyses ways of speaking about politics in Russian-language political discourse by focusing on key cultural terms that describe political relationships and positionality. Data were collected from articles on Russian-language news sites, and Russian-language comments on “Facebook.” Analysis shows how “power” is constructed as an identity category through oppositional codes and metonymic substitution in public political discourse. Agonistic relationships are political entities reflected in political discourse, and a cornerstone for constructing and maintaining the status quo among participants in public political discussions. This analysis shows how discursive oppositions in the Belarusian context are central to the reproduction of populist rhetoric. In sum, this study advances a cultural mode of thinking about political events. 2025-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/2002 Czy mówisz po mazursku? Wpływ biografii językowej na znajomość języka kolateralnego Wełpa-Siudek, Agnieszka Kategorią interpretacyjną zastosowaną w artykule jest pojęcie języka kolateralnego (Wicherkiewicz 2014), które zostało użyte do opisu sytuacji języka mazurskiego (w dialektologii polskiej klasyfikowanego jako jedna z gwar dialektu mazowieckiego), używanego na Mazurach przed wojną oraz szczątkowo współcześnie. Tekst wychodzi od prezentacji danych ankietowych dotyczących używania mazurskiego zbieranych w latach 2022–2023, a następnie przedstawia szczegółowo biografie językowe dwóch kobiet urodzonych odpowiednio w 1932 i 1951 roku. Artykuł pokazuje, jak zmienne czynniki wpłynęły na ich znajomość mazurskiego. Zmiany zachodzące w tym zakresie w ich życiu zostają powiązane z sytuacją społeczną i polityczną kraju zamieszkania oraz czynnikami psychologicznymi. 2024-12-24T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/2001 Etnoligwistyczna żywotność społeczności posługujących się językami kolateralnymi. Niewidoczna wielojęzyczność polski Dołowy-Rybińska, Nicole Artykuł przedstawia pierwsze wyniki badań etnolingwistycznej żywotności przeprowa­dzonych w pięciu miejscowościach referencyjnych na Śląsku, Podlasiu, Mazurach, Ka­szubach i Podhalu. Wyniki badań realizowanych metodą kwestionariuszową odnoszą się do tożsamości zbiorowej i językowej grup, transmisji międzypokoleniowej języków lokalnych oraz niektórych praktyk językowych. Na podstawie badań statystycznych przeprowadzonych na niewielkiej próbie osób w każdym z regionów przedstawione zostały wstępne wnioski dotyczące etnolingwistycznej żywotności grup, a więc ich gotowości do zachowania odrębności tożsamościowej i językowej w długotrwałym kontakcie z grupą dominującą, polską. Ważnym aspektem przeprowadzonych badań jest status badanych języków. Jako języki kolateralne, bliskie językowi dominującemu, mają wysoki stopień interkomprehensji, co wpływa na ich status i prestiż. Języki te bowiem nie są w Polsce zauważane, nie są więc w publicznym dyskursie brane pod uwagę jako wnoszące wkład do wielojęzyczności Polski. 2024-10-21T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/2000 Język śląski w przestrzeni publicznej: zabawa słowem, chwyt marketingowy czy narzędzie emancypacji? Mętrak, Maciej Niniejszy artykuł poświęcony jest obecności w krajobrazie językowym śląszczyzny – rozumianej tu w ujęciu socjolingwistycznym jako język kolateralny/kwestionowany. Autor przedstawia krótko aktualny stan debaty dotyczącej autonomizacji i standaryzacji języka śląskiego, zwracając szczególną uwagę na ideologiczną rolę stosowanych systemów zapisu. Następnie przedstawione zostają różnorodne konteksty użycia pisanej formy śląszczyzny w przestrzeni publicznej i role, jakie odgrywa w nich język: znacznika lokalności, odwołania do tradycji i historii, neutralnego środka komunikacji, wartości samej w sobie i środka politycznej emancypacji. W podsumowaniu skomentowane zostały trudności, jakim sprostać musi odmiana językowa pozbawiona oficjalnego wsparcia, by funkcjonować w przestrzeni publicznej, i korzyści z takiej obecności. 2024-10-21T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/1991 Pre-Reformation and Reformation Influences on the Development of European Literary Languages Lewaszkiewicz, Tadeusz The pre-Reformation and Reformation social and religious movements contributed to the development of biblical and religious as well as journalistic and polemical writings, which had a significantly positive impact on the increase in functional efficiency and standardisation of European languages. Translations of The Bible played a special role in the development of European languages as texts with the highest linguistic prestige. Not only did Luther’s Bible (1522–1534) contribute to the unification of German literary language, but its 16th-century translations had an outstanding influence on the development of Dutch and the Scandinavian languages, i.e. Danish, Swedish and Icelandic. The language of Protestant translations of The Bible was regarded in the 16th– 17th centuries in France and England as a model of stylistic excellence. Prior to the 16th century, there were fairly rich Celtic writings (Irish, Scottish, Welsh and Cornish), but they were undoubtedly greatly enriched between the second half of the 16th century and the first quarter of the 19th century by Protestant translations of The Bible and other religious texts. The translation work by the Czech brothers (ideological supporters of the Reformation) – Blahoslav’s New Testament (1564) and the Kralice Bible (1579–1593) – is a symbol of the linguistic prowess of the 16th-century Czech language as well as the basis for its rebirth in the 19th century. The linguistic consciousness of the Slovaks was long influenced by the Kralice Bible. Hungarian and Polish Reformation translations of The Bible enriched the history of these languages considerably. A number of European languages owe their actual literary beginnings to the Reformation: Finnish and Estonian (Finnish languages), Latvian and Lithuanian (Baltic languages), Upper Lusatian, Lower Lusatian and Slovene (Slavonic languages). In Croatia, prints financed by Reformation supporters appeared in the 16th century. The Serbian Orthodox New Testament (1847) by Karadžić and The Old Testament (1868) by Daničić were published by the Protestant publishing house of the British Bible Society in London, which also published a translation of the Bulgarian Catholic Slaveykov Bible (1871). 2023-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/1990 Rola najstarszych zasad pisowni (odrębnych traktatów ortograficznych i części gramatyk) oraz elementarzy w rozwoju języków słowiańskich Lewaszkiewicz, Tadeusz Traktaty ortograficzne, zasady pisowni w gramatykach i elementarze odgrywały dużą rolę w rozwoju większości języków słowiańskich. Czasem elementarze były także głównym źródłem wiedzy z podstaw matematyki, geografii, przyrody, historii itd. Szczególnie istotne w polityce językowej były te traktaty ortograficzne i elementarze, które uczestniczyły w realizacji słowiańskich reform językowych. 2023-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/1985 Regijōnalnŏ roztōmajtość ślōnskij gŏdki a jeji kodyfikacyjŏ – spoziyrani refleksyjnych używŏczōw w kōntekście jynzykowyj rewitalizacyje Czaiński, Kamil This article describes language ideologies that concern the codification of Silesian as one potential tool for its revitalisation. Among the greatest challenges in this context is the multiplicity of living local varieties. On the basis of in-depth interviews with so-called reflective users, i.e. activists, writers, local community leaders etc. from all sub-regions of Upper Silesia, the broad spectrum of beliefs that are present in the Silesian community around this issue is shown. 2024-02-21T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/1983 Competition of Memories? The Memory of the Łódź/Litzmannstadt Ghetto in Contemporary Museums in Łódź Taczyńska, Katarzyna There is no individual museum dedicated to the Łódź Ghetto in which 200,000 Jews were confined. However, there are institutions actively working to preserve the memory of the Jewish community in Łódź. This article focuses on two recently established museums in the city: the Radegast Station, founded in 2009, and the Museum of Polish Children, established in 2021. The aim is to analyze the mechanisms that led to the creation of these historical museums and explore their specific functions. I am interested not only in how these institutions shape and present the Jewish heritage, but also in the conceptualisation of the social role of these institutions and the analysis of their presence in the public space. To achieve this, I examine local micro-interactions within the current framework of Poland’s politics of history. Given that nationalism is the predominant ideology of modernity, my text demonstrates how nationalist discourses impact the commemoration of the Łódź/Litzmannstadt Ghetto and influence the remembrance of Second World War. 2024-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/1982 Heritage Without Heirs: The German Legacy in Serbia. The Case of the Museum of Danube Swabians Giergiel, Sabina; Taczyńska, Katarzyna This article focuses on the first historical museum in Serbia, established in Sombor in 2019 (the Museum of the Danube Swabians), with an exhibition devoted to the presence of Germans in Vojvodina. The artefacts presented at the exhibition, left behind by the Germans who used to live in Vojvodina, have been recognised as part of Serbia’s difficult heritage (the term coined by Sharon Macdonald). The article analyses the permanent exhibition and the museum’s efforts to involve the local residents in creating said exhibition. The article also asks whether the museum in Sombor can shape the collective identity of Serbs and undermine its ethno-nationalist character. 2024-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12528/1980 Нови данни за българския език в първата библиография на славянското езикознание от списанието "Rocznik Slawistyczny" през 1908 Stojkova, Velislava 2023-01-01T00:00:00Z