DOI: https://doi.org/10.11649/abs.2017.008

Dynamika kształtowania się struktury narodowościowej Białorusi po II wojnie światowej

Eugeniusz Mironowicz

Abstract


The dynamics of development of the ethnic structure of Belarus after World War II

During the Second World War, Belarus lost more than 1.5 million inhabitants. In 1944–1946, as part of the repatriation process, 226,000 Poles left for Poland. With the construction industry in Belarus, deploying units of the Red Army and the creation of the Soviet system of government, to Belarus poured in hundreds of thousands of Russians and dozens of thousands of Ukrainians. At the same time, the Soviet authorities pursue policies conducive to resettlement Belarusians to other republics, especially to Russia. Widespread census was held every 10 years since 1959. It shows a systematic process of strengthening the Russian factor in the ethnic structure of the Belarusian Soviet Socialist Republic. This was accompanied by assimilation in Russian culture of the Belarusian youth, expelling from the countryside to the cities. The creation of the independent Belarusian state after the collapse of the Soviet Union reversed these trends. The percentage of people declaring Russian nationality, but also Jewish, Ukrainian and Polish, began to rapidly decline in the ethnic structure. This was accompanied, however, by a stronger presence of the Russian language, both in the public and private life of people in Belarus.

 

Dynamika kształtowania się struktury narodowościowej Białorusi po II wojnie światowej

W czasie II wojny światowej Białoruś utraciła ponad 1,5 mln mieszkańców. W latach 1944–1946 w ramach akcji repatriacyjnej do Polski wyjechało 226 tys. Polaków. Wraz z budową przemysłu na Białorusi, rozmieszczaniem jednostek Armii Czerwonej i tworzeniem radzieckiego systemu władzy do Białorusi napływały setki tysięcy Rosjan i dziesiątki tysięcy Ukraińców. Jednocześnie władze radzieckie prowadziły politykę sprzyjającą przesiedlaniu Białorusinów do innych republik, a zwłaszcza do Rosji. Powszechne spisy ludności organizowane co 10 lat od 1959 r. dość dobrze pokazują proces systematycznego umacniania czynnika rosyjskiego w strukturze narodowościowej Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Towarzyszyła temu asymilacja białoruskiej młodzieży, przesiedlającej się ze wsi do miast, w kulturze rosyjskiej. Powstanie niepodległego państwa białoruskiego po rozpadzie ZSRR odwróciło te tendencje. Odsetek osób deklarujących narodowość rosyjską, ale także żydowską, ukraińską i polską w strukturze narodowościowej zaczął się szybko zmniejszać. Towarzyszyło temu jednak umacnianie obecności języka rosyjskiego zarówno w przestrzeni publicznej, jak w życiu prywatnym mieszkańców Białorusi.


Keywords


Belarus; ethnic structure; demographic developments

Full Text:

PDF (in Polish)

References


Babosov, E. (2012). Osnovy ideologii Beloruskogo Gosudarstva: Kurs lektsiĭ. Minsk: Amalfeia.

Boldyrev, V. (Ed.). (1980). Naselenie SSSR: Po dannym Vsesoiuznoĭ perepisi naseleniia 1979 g. Moskva: Gosudarstvennyĭ komitet po statistike SSSR, Informatsionno-izdatel’skiĭ tsentr.

Delinia. (2010, September 8). Vyniki perapisu nasel’nitstva: Dlia 60% nasel’nitstva belaruskaia mova – rodnaia. Narodnaia Volia. Retrieved September 12, 2016, from http://www.nv-online.info/by/106/40/20145/

Eberhardt, P. (n.d.). Przemiany narodowościowe na Białorusi. Warszawa: Editions Spotkania.

Engelhardt, E. von. (n.d.). Weißruthenien: Volk und Land [Typescript].

Goncharova, E. (Ed.). (1990). Naselenie SSSR: Po dannym Vsesoiuznoĭ perepisi naseleniia 1989 g. Moskva: Finansy i statistika.

Isupov, A., & Shvartsev, N. (Eds.). (1980). Vsesoiuznaia perepis’ naseleniia 1979 goda. Moskva: Finansy i statistika.

Litvin, A. (2003). Natsyskaia palityka henatsydu i Belarus’: Plany, vyrashėnne, vyniki. In K. Kuz’ma (Ed.), Henatsyd u druhoĭ susvetnaĭ vaĭne: Prablemy dasledvannia (U pamats’ akhviar Tras’tsiantsa). Minsk: Vydavetski tsėntr BDU.

Loginova, L. (Ed.). (1988). Naselenie SSSR 1987 (Statisticheskiĭ sbornik). Moskva: Finansy i statistika.

Mironowicz, E., Tokć, S., & Radzik, R. (2005). Zmiana struktury narodowościowej na pograniczu polsko-białoruskim w XX wieku (E. Łagunionek, Ed.). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Tikhonova, L. (2004). Demografiia Belarusi. Minsk: BGU.

Zhiromskaia, V., Kiselev, I., & Poliakov, I. (1996). Pol veka pod grifom „Sekretno”: Vsesoiuznaia perepis’ naseleniia 1937 goda. Moskva: Nauka.

Zimovskiĭ, V. (Ed.). (2011). Perepis’ naseleniia 2009: Natsional’nyĭ sostav naseleniia Respubliki Belarus’: Natsional’nyĭ statisticheskiĭ komitet Respubliki Belarus’ (Vol. 3). Minsk: Natsional’nyĭ statisticheskiĭ komitet Respubliki Belarus’.




Copyright (c) 2017 Eugeniusz Mironowicz

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/