DOI: https://doi.org/10.11649/abs.2017.011

The capture of the Marienwerder Castle, or where the Teutonic Order’s expansion to the East was stopped

Vytenis Almonaitis

Abstract


The capture of the Marienwerder Castle, or where the Teutonic Order’s expansion to the East was stopped

This paper analyzes the construction, features, and significance of the Marienwerder castle, and its capture by Lithuanian forces in 1384. Located in what is now Kaunas, the castle represented the furthest eastern point of the Teutonic Order’s penetration into the Grand Duchy of Lithuania. As the sparse historiography on it suggests, the event seems to have been overlooked by contemporary historians. In fact, this castle of the Teutonic Order was not just an ordinary fortress, but a mighty stronghold. A detailed analysis of primary sources allows classifying the capture of Marienwerder as a major event in the war between the Order and the Grand Duchy of Lithuania as well as one of the major victories scored by the latter. It may be concluded that the Teutonic Order’s expansion to the east, which had been started from Torun, was then stopped at Kaunas.

 

Zajęcie zamku Marienwerder albo gdzie zakończyła się ekspansja zakonu krzyżackiego na wschód

W artykule analizowane są budowa, znaczenie i zajęcie w 1384 r. zamku zakonu krzyżackiego Marienwerder, który mieścił się na terytorium miasta Kowna. Był to najbardziej wysunięty na wschód zamek krzyżacki, który najgłębiej wchodził w terytorium Wielkiego Księstwa Litewskiego. Skromna historiografia świadczy o tym, że został on zapomniany przez współczesnych historyków. A jednak mowa jest tu nie o zwykłej rezydencji zakonu, a o potężnej twierdzy. Szczegółowa analiza źródeł pierwotnych pozwala uważać zajęcie zamku Marienwerder za jedno z najważniejszych wydarzeń w wojnie między zakonem krzyżackim a Wielkim Księstwem Litewskim, jak również jednym z największych zwycięstw tego ostatniego. Można również twierdzić, że ekspansja zakonu na wschód, rozpoczęta od Torunia, zakończyła się na Kownie.


Keywords


Marienwerder; Lithuania; Kaunas; Teutonic Order; Baltic Crusades; Vytautas; Jogaila (Jagiełło); 1384

Full Text:

PDF (in English)

References


Almonaitis, V. (2013). Vakarų Lietuva XIII–XV amžiuje. Kaunas: Keliautojo žinynas.

Baliulis, A. (1996). Jurbarko praeitis istoriniuose dokumentuose. In A. Piročkinas (Ed.), Jurbarkas: Istorijos puslapiai (pp. 27–63). Vilnius: Pradai.

Baubonis, Z., & Zabiela, G. (Eds.). (2005). Lietuvos piliakalniai: Atlasas (Vol. 1). Vilnius: LR krašto apsaugos ministerija.

Boockmann, H. (2003). Vokiečių ordinas: Dvylika istorijos skyrių. Vilnius: Aidai.

Chodyński, A. R. (2006), Rejzy krzyżackie na Litwę i Żmudź według kroniki Wiganda z Marburga. Studia Zamkowe, 2, 11–12.

Codex Diplomaticus Prussicus. (1853) (Vol. 4). Königsberg: Verlage der Gebrüdern Bornträger.

Codex epistolaris Vitoldi magni ducis Lithuaniae. (1882). Cracoviae: Academiae literarum Cracoviensis.

Codex epistolaris saeculi decimi quinti. (1876) (Vol. 1). Cracoviae: Academiae literarum Cracoviensis.

David, L. (1815). Preussische Chronik (Vol. 7). Königsberg: Hartungschen Hofbuchdruckerei.

Eihmane, E. (2009). The Baltic crusades: A clash of two identities. In A. V. Murray (Ed.), The clash of cultures on the medieval Baltic frontier (pp. 37–52). Farnham: Ashgate.

Heinl, K. (1925). Fürst Witold von Litauen in seinem Verhältnis zum Deutschen Orden in Preussen während der Zeit seines Kampfes um sein litauischen Erbe: 1382–1401. Berlin: E. Ebering.

Hermann, J. (1960). Die vor- und frühgeschichtlichen Burgwalle Gross-Berlin und des Bezirkes Potsdam. Berlin: Akademie.

Ivinskis, Z. (1986). Rinktiniai raštai (Vol. 2). Roma: Lietuvių katalikų mokslo akademija.

Ivinskis, Z. (1989). Rinktiniai raštai (Vol. 3). Roma: Lietuvių katalikų mokslo akademija.

Ivinskis, Z. (1991). Lietuvos istorija: Iki Vytauto Didžiojo mirties. Vilnius: Mokslas.

Jonynas, I. (1996). Lietuvos didieji kunigaikščiai. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla.

Jučas, M. (1964). Lietuvių karo su kryžiuočiais istoriografija. In J. Jurginis (Ed.), Lietuvių karas su kryžiuočiais (pp. 5–49). Vilnius: Mintis.

Kaufmann, J. E., Kaufmann, H. W., & Jurga, R. M. (2004). The medieval fortress: Castles, forts and walled cities of the Middle Ages. Cambridge, MA: Da Capo Press.

Kauno miesto planai. (2007). Kaunas: Kauno apskrities archyvas.

Kiaupa, Z. (2013). Gotesverderis-Gocverdas-Vedesa. Kauno istorijos metraštis, 13, 17–25.

Kosman, M. (1967). Wielki książę Witold. Warszawa: Książka i Wiedza.

Krzyżaniakowa, J., & Ochmański, J. (1990). Władysław II Jagiełło. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo.

Krzyżaniakowa, J., & Ochmański, J. (2006). Władysław II Jagiełło (2nd ed.). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo.

Krzyżaniakowa, J., & Ochmański, J. (2010). Jogaila. Vilnius: Algimantas.

Labuda, G. (2007). Studia krytyczne o początkach Zakonu Kryżackiego w Prusach i na Pomorzu. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Łowmiański, H. (1997). Witold wielki książę litewski. Lituano-Slavica Posnaniensia: Studia Historica, 7, 19–71.

Marburgietis, V. (1999). Naujoji Prūsijos kronika. Vilnius: Vaga.

Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399–1409. (1896). Königsberg: Verlag Thomas & Oppermann.

Mažosios Lietuvos enciklopedija. (2006) (Vol. 3). Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas.

Nikodem, J. (2013). Witold: Wielki książę litewski (1354 lub 1355 – 27 października 1430). Kraków: Avalon.

Oksas, J. (1995). Kaunas karo su kryžiuočiais epochoje. Kaunas: Eridanas.

Prochaska, A. (1914). Dzieje Witołda w. księcia Litwy. Wilno: Nakład i druk Ks. A. Rutkowskiego.

Radoch, M. (2011). Walki Zakonu Krzyżackiego o Żmudź od połowy XIII wieku do 1411 roku. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Rūkas, E. (2013). Pirmojo Kauno pilis ir kovos su Vokiečių ordinu Kauno apylinkėse iki XV a. pradžios. Kauno istorijos metraštis, 13, 221–238.

Scriptores rerum Prussicarum. (1861) (Vol. 1). Leipzig: Verlag von S. Hirzel. Scriptores rerum Prussicarum. (1863) (Vol. 2). Leipzig: Verlag von S. Hirzel.

Scriptores rerum Prussicarum. (1866) (Vol. 3). Leipzig: Verlag von S. Hirzel.

Scriptores rerum Prussicarum. (1874) (Vol. 5). Leipzig: Verlag von S. Hirzel.

Tautavičius, A. (2001). Seniausia praeitis. In V. Girininkienė (Ed.), Veliuona (pp. 63–77). Vilnius: Versmė.

Turnbull, S. (2009). Crosbows or catapults?: The identification of siege weaponry and techniques in the Chronicle of Henry of Livonia. In A. V. Murray (Ed.), The clash of cultures on the medieval Baltic frontier (pp. 307–319). Farnham: Ashgate.

Turnbull, S. (2003). Crusader castles of the Teutonic Knights: 1. The red-brick castles of Prussia 1230–1466. Oxford: Osprey.

Urban, W. (1989). The Samogitian Crusade. Chicago, IL: Lithuanian Research and Studies Center.

Urban, W. (2005). Kryžiaus karas Žemaitijoje. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas.

Voigt, J. (1832). Geschichte Preussens (Vol. 5). Königsberg: Verlage der Gebrüdern Bornträger.

Wagner, K. (1933). Vokiečių ordino pilys Kauno apylinkėje. Naujoji Romuva, 107, 65.

Z. I. (1959). Marienwerderis. In Lietuvių enciklopedija (Vol. 17, p. 320). Boston, MA: Lietuvių enciklopedijos leidykla.

Zabiela, G. (2001). Nuo medinės prie mūrinės pilies (Motai Europoje ir Lietuvoje). In J. Genys & V. Žulkus (Eds.), Lietuvos pilių archeologija (pp. 11–38). Klaipėda: Klaipėdos universiteto leidykla.

Zabiela, G. (2005). Bajerburgo pilis. Lietuvos archeologija, 28, 163–174.

Zak, J. (1983). Mittelalterliche kegelformige Burghügel in Polen. Chateau-Gaillard: Etudes de castellologie medieval, 11, 289–291.

Žalnierius, A. (2002). Pirmoji Kauno pilis. Kauno istorijos metraštis, 3, 7–36.

Žalnierius, A. (2004). Kauno piliavietė XIV a. antroje pusėje – XV a. pradžioje. Kauno istorijos metraštis, 5, 205–227.




Copyright (c) 2017 Vytenis Almonaitis

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/