DOI: https://doi.org/10.11649/a.2016.011

Orestes bojownikiem ruchu oporu, czyli mit Atrydów w filmie "Podróż komediantów" Theo Angelopoulosa

Iga Łomanowska

Abstract


Orestes as a resistance fighter, or the myth of the Atreides in Theo Angelopoulos’s film The travelling players

The paper examines the use of the Atreides myth in Theo Angelopoulos’s film The travelling players (1975) in the context of the director’s interpretation of the phenomenon of myth. Angelopoulos treated myth as a set of archetypical situations and patterns of conduct constantly reproduced in the history of the world. He intertwined elements of classical stories with the history of Greece and the Byzantine tradition, thus showing their universal character. In The travelling players, Angelopoulos used the story of betrayed and murdered Agamemnon, who is avenged by his children: Orestes and Electra, but he moved it into modern times, setting the film in Greece of the 1940s and 1950s. The myth is reproduced with modulations: the most important events take place as a result of interventions of History, not fate or decisions of the gods. Moreover, the characters’ conflicts are enriched with a political dimension, as Angelopolous portrays the discord between their ideological stances. But the members of the acting company are as helpless in the face of events as the family of the king of Argos.

 

Orestes bojownikiem ruchu oporu, czyli mit Atrydów w filmie Podróż komediantów Theo Angelopoulosa

Artykuł jest analizą sposobu wykorzystania przez Theo Angelopoulosa mitu Atrydów w filmie Podróż komediantów (1975) w kontekście dokonanej przez niego interpretacji zjawiska mitu. Grecki reżyser traktował mit jako zbiór archetypicznych sytuacji i wzorów postępowania odtwarzanych nieustannie w dziejach świata. Elementy antycznych opowieści splatał w filmach z historią Grecji i tradycją bizantyjską, ujawniając ich uniwersalny charakter. W Podróży komediantów wykorzystał historię zdradzonego i zamordowanego Agamemnona, który zostaje pomszczony przez swoje dzieci: Orestesa i Elektrę, ale przeniósł ją w czasy współczesne, portretując Grecję lat 40. i 50. XX wieku. Mit zostaje zreprodukowany z modulacjami: kluczowe wydarzenia następują w wyniku interwencji historii, nie fatum czy decyzji bogów. Ponadto konflikty między postaciami zostają wzbogacone o wymiar polityczny, ponieważ Angelopoulos ukazuje rozdźwięk między ich postawami ideologicznymi. Jednak członkowie trupy aktorskiej pozostają wobec wydarzeń tak samo bezradni jak rodzina władcy Argolidy.


Keywords


myth; Orestes; Theo Angelopoulos; Greece

References


Demopoulos, M., & Liappas, F. (2001). A journey through Greek landscape and history: The Travelling Players, 1974. W D. Fainaru (Red.), Theo Angelopoulos interviews (ss. 16–22). Jackson, MS: University Press of Missisipi.

Grammatikopoulou, C. (2008). A junction of myth, history, cinema: Aeschylus’s Oresteia in Theo Angelopoulos’s film Thiassos (The Travelling Players, 1975). Interartive, 1. Pobrano 15 października 2016, z http://interartive.org/2008/06/theodoros_angelopoulos/

Jung, C. G. (1998). Symbole przemiany: Analiza preludium do schizofrenii. (R. Reszke, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Wrota.

Lévi-Strauss, C. (1970). Antropologia strukturalna. (K. Pomian, Tłum.). Warszawa: PIW.

Stabryła, S. (1992a). Orestes i Elektra. W S. Stabryła, J. Łanowski, L. Press, A. Lubach, S. Jaworski, C. Rowiński, D. Dutsch, & M. Kłańska, Mit – człowiek – literatura (ss. 211–244). Warszawa: PWN.

Stabryła, S. (1992b). Wstęp. W S. Stabryła, J. Łanowski, L. Press, A. Lubach, S. Jaworski, C. Rowiński, D. Dutsch, & M. Kłańska, Mit – człowiek – literatura (ss. 1–12). Warszawa: PWN.

Syska, R. (2008). Poezja obrazu: Filmy Theo Angelopoulosa. Kraków: Wydawnictwo Rabid.

Syska, R. (2011). W melancholii doświadczam czasów: Rekonstrukcja pamięci zbiorowej w filmach historycznych Theo Angelopoulosa. Kultura i Historia, (19). Pobrano 15 października 2016, z http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/2116

Syska, R. (2013a). Alfabet Angelopoulosa. Ekrany, (1(11)), 46–50.

Syska, R. (2013b). Niedokończona trylogia. Ekrany, (1(11)), 48–51.

Wadowski, D. (2013). Mit w społeczeństwie i kulturze. Lublin: Wydawnictwo KUL.




Copyright (c) 2016 Iga Łomanowska

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/