DOI: https://doi.org/10.11649/a.1356

Negatywna seksualność jako bierna postawa społeczna

Marta Płonecka

Abstract


Negative sexuality as a passive social attitude 

Negative sexuality is a sexuality that isn’t a part of feeling of identity and self-acceptance. It is burdened with feelings of shame, guilt and threat. In Polish society there is an atmosphere of negative sexuality. There is a lack of tolerance towards diversity and sexual freedom, understood as free expression of the self. It is a situation which threatens the psychological well-being. The deprecation and normativization of human sexuality is ensnarled in relations of power which petrify the social status quo. That leads to totalitarian management of our sexuality and maintenance of that status due to psychological mechanisms of submitting to totalitarian powers. To show these processes I refer to such thinkers as Michel Foucault, Erich Fromm, Theodor Adorno, Wilhelm Reich and Karen Horney.

Such reality is also a result of social processes which shaped it. Influential here were the processes related to power and culture. Negative templates have been present in our culture for long time, a fact which I exemplify by analyzing Polish culture through the Polish cinema of the People’s Republic period. Today, passive social attitudes have resulted in continued cultivating of these negative social norms.

I show alternatives to the atmosphere of negative sexuality, describing the movement for positive sexuality and its benefits for psychological health of individuals and society. While I throw doubt on the possibility of a popularization of queer theory in Poland, I also show some universal strategies of resistance against those exercising power over human sexuality. I describe the phenomenon of bioresistance and freeing physicality drawing on the example of works by Krzysztof Pacewicz about the theories of Michel Foucault and Giorgio Agamben. In more practical terms, I analyze the present condition of sexual education anti-discrimination movements in Poland.

In my work I want to show that a sexually positive life attitude, which means a life of acceptance of oneself and others and creation of a nonviolent space, enables universal self-acceptance and self-development. It is also a proactive social attitude because it requires intellectual and political involvement in regard to emerging reality. I believe that positive sexuality supported by positive sex-ed and social involvement is a very important element of resistance against power relations.

  

Negatywna seksualność jako bierna postawa społeczna

Negatywna seksualność to seksualność, która nie składa się na poczucie tożsamości i samoakceptacji. Jest obarczona wstydem, poczuciem winy i zagrożenia. W polskim społeczeństwie panuje atmosfera negatywnej seksualności. Brak jest tolerancji dla różnorodności i wolności seksualnej rozumianej jako swobodna ekspresja siebie. Jest to sytuacja, która zagraża dobrostanowi psychicznemu. Deprecjonowanie i normatywizowanie ludzkiej seksualności jest uwikłane w relacje władzy, które petryfikują dany stan społeczny. Prowadzi to do totalitarnego zagospodarowania naszej seksualności i utrzymywania tego stanu dzięki psychicznym mechanizmom ulegania władzy totalitarnej. By pokazać te procesy, przywołuję myślicieli i myślicielki takie jak Michel Foucault, Erich Fromm, Theodor Adorno, Wilhelm Reich i Karen Horney.

Taka rzeczywistość jest też rezultatem procesów społecznych, które ją ukształtowały. Miały na to wpływ procesy związane z władzą i kulturą. Negatywne wzorce są obecne w naszej kulturze od dawna. Polską kulturę analizuję przez pryzmat kina polskiego epoki PRL-u. Kultywowanie tych negatywnych norm społecznych to bierna postawa społeczna.

Pokazuję alternatywy dla atmosfery negatywnej seksualności. Opisuję ruch pozytywnej seksualności i jego zalety dla zdrowia psychicznego jednostki i społeczeństwa.

Poddaję w wątpliwość możliwość popularyzowania teorii queer w Polsce. Pokazuję pewne uniwersalne strategie oporu wobec władzy nad ludzką seksualnością. Opisuję zjawisko biooporu i uwalniania cielesności na przykładzie pracy Krzysztofa Pacewicza o teoriach Michela Foucaulta i Giorgio Agambena. Analizuję kondycję edukacji seksualnej i ruchów antydyskryminacyjnych w Polsce w czasie teraźniejszym.

Moja praca ma pokazać, że sekspozytywna postawa życiowa, czyli akceptacja siebie i innych oraz tworzenie bezprzemocowej przestrzeni umożliwia powszechną samoakceptację i samorozwój. Jest jednocześnie aktywną postawą społeczną, ponieważ wymaga zaangażowania intelektualnego i politycznego we wpływaniu na zastaną rzeczywistość. Uważam, że pozytywna seksualność, wspierana pozytywną edukacją seksualną i zaangażowaniem społecznym, to bardzo istotny element oporu wobec relacji władzy.


Keywords


positive sexuality; negative sexuality; social attitude; Polish culture; sexual education; philosophy of politics; psychology; sexology

References


Adorno, T. (2010). Osobowość autorytarna. (M. Pańków, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. (Wyd. oryg. 1950)

Agamben, G. (2008). Homo sacer: Suwerenna władza i nagie życie. (M. Salwa, Tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka SA.

Arendt, H. (2004). Eichmann w Jerozolimie: Rzecz o bezradności zła. (A. Szostkiewicz, Tłum.). Kraków: Znak. (Wyd. oryg. 1963)

Arendt, H. (2014). Korzenie totalitaryzmu. Warszawa: Świat Książki. (Wyd. oryg. 1951)

Banach, A. (1974). Erotyzm po polsku. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe. Butler, J. (2008).

Uwikłani w płeć: Feminizm i polityka tożsamości. (K. Krasuska, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. (Wyd. oryg. 1990)

Debord, G. (2006). Społeczeństwo spektaklu. (M. Kwaterko, Tłum.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. (Wyd. oryg. 1973)

Endsjo, D. O. (2011). Seks a religia: Od balu dziewic po święty seks homoseksualny. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

Foucault, M. (2010). Bezpieczeństwo, terytorium, populacja: Wykłady w Collège de France 1977–1978. (M. Herer, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. (Wyd. oryg. 1978)

Foucault, M. (2010). Historia seksualności. (B. Banasiak, T. Komendant, & K. Matuszewski, Tłum.). Gdańsk: słowo/obraz terytoria. (Wyd. oryg. 1976)

Foucault, M. (2012). Narodziny biopolityki: Wykłady w Collège de France 1978–1979. (M. Herer, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. (Wyd. oryg. 1979)

Foucault, M. (2014). Rządzenie żywymi: Wykłady w Collège de France 1979–1980. (M. Herer, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. (Wyd. oryg. 1980)

Fromm, E. (1997). Ucieczka od wolności. (O. Ziemilska & A. Ziemilski, Tłum.). Warszawa: Czytelnik. (Wyd. oryg. 1941)

Grabowska, M., & Grzybek, A. (2016). Przełamać tabu: Raport o przemocy seksualnej. Warszawa: Fundacja na rzecz Równości i Emancypacji STER.

Graff, A. (2010). Magma. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Health Behaviour in School-aged Children, & World Health Organization. (2016). Growing up unequal no. 7 [raport 2013/2014]. Copenhagen: WHO.

Horney, K. (1993). Nerwica a rozwój człowieka: Trudna droga do samorealizacji. (Z. Doroszowa, Tłum.). Poznań: Dom Wydawniczy REBIS. (Wyd. oryg. 1950)

Horney, K. (1993). Neurotyczna osobowość naszych czasów. (H. Grzegołowska, Tłum.) Poznań: Dom Wydawniczy REBIS. (Wyd. oryg. 1937)

Jachymek, K. (2015–2016). Seks w kinie polskim [Seminarium akademickie].

Kornacki, K. (2008). Naga władza: Polskie kino erotyczne (schyłkowego PRL-u). Studia Filmoznawcze, 29, 195 –224.

Kościańska, A. (2014). Płeć, przyjemność i przemoc. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu

Warszawskiego.

Lew-Starowicz, Z. (1988). Seks partnerski. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Literackich. (1. wyd. 1983)

Lew-Starowicz, Z., & Kasprzycka, B. (2011). Lew-Starowicz o kobiecie. Warszawa: Wydawnictwo Czerwone i Czarne.

Pacewicz, K. (2016). Zboczony seks jako bioopór: Między Foucaultem a Agambenem. Przegląd Socjologii Jakościowej, 12(1), 92–106.

Reich, W. (2009). Psychologia mas wobec faszyzmu. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia. (Wyd. oryg . 1933)

Wisłocka, M. (1984). Sztuka kochania. Kraków: Wydawnictwo Iskry.

World Health Organization. (2002). Deklaracja praw seksualnych.




Copyright (c) 2017 Marta Płonecka

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/