DOI: https://doi.org/10.11649/ch.2017.004

Northeast China as a Contact Zone in Polish and Serbian Travelogues, 1900-1939

Tomasz Ewertowski

Abstract


Northeast China as a Contact Zone in Polish and Serbian Travelogues, 1900-1939

Historically, Northeast China (Manchuria) was a border zone between China and nomadic peoples, as well as between Russian and Qing empires since the 17th century. In the second half of the 19th century and in the first half of the 20th century, a number of factors (penetration by foreign powers, collapse of the Qing Empire, revolution in Russia, Japanese expansion and demographic changes) transformed this area into “a contact zone” in the sense given by Mary Louise Pratt. The main focus of the article is the way in which this contact zone was described by Polish and Serbian travellers. Their can provide a special outlook, because Poland and Serbia did not participate extensively in the colonial penetration into China, however, Serbs and Poles travelled there, often representing Russian institutions. Therefore they were observing China as agents of imperial force, but they did not identify themselves fully with it. Our analysis of the image of Northeast China as a contact zone will be divided into three broad sections: 1) political and military expansion, 2) economic and demographic relations, 3) transcultural phenomena of everyday life.

 

Chiny Północno-Wschodnie jako strefa kontaktu w polskich i serbskich relacjach podróżniczych w latach 1900-1939

Północno-wschodnie Chiny (Mandżuria) są historyczną granicą między Chinami a ludami wędrownymi, od siedemnastego wieku również między Rosją a imperium dynastii Qing. W drugiej połowie dziewiętnastego wieku, a zwłaszcza w pierwszej połowie dwudziestego szereg czynników (penetracja przez obce mocarstwa, upadek dynastii Qing, rewolucja w Rosji, ekspansja japońska i zmiany demograficzne) uczyniły z tego obszaru „strefę kontaktu” w rozumieniu Mary Louise Pratt. Głównym tematem artykułu jest sposób opisu strefy kontaktu przez polskich i serbskich podróżników. Ich dzieła dają bowiem szczególną perspektywę, gdyż Polska i Serbia nie uczestniczyły w kolonialnej penetracji Chin, jednakże Serbowie i Polacy podróżowali do Państwa Środka, często reprezentując rosyjskie instytucje. Z tego względu obserwowali Chiny jako reprezentanci imperium, jednak nie identyfikowali się z nim w pełni. Analiza obrazu północno-wschodnich Chin jako strefy kontaktu dzieli się na trzy sekcje: 1) ekspansja polityczna i militarna, 2) relacje ekonomiczne i demograficzne, 3) zjawiska transkulturowe w życiu codziennym.


Keywords


transculturalism; travel writing; imagology; Northeast China; image of China; Polish literature; Serbian literature

Full Text:

PDF (in English)

References


Bachórz, J. (2008). Wacław Sieroszewski o Chińczykach i Chinach. In I. Kadulska & J. Włodarski (Eds.), Początki wiedzy o Chinach w Polsce (pp. 85–106). Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Bandrowski, J. (1923). Przez jasne wrota. Lwów: Wydawnictwo Polskie.

Ben-Canaan, D., Grüner, F., & Prodöhl, I. (2014). Entangled histories: The transcultural past of Northeast China [Introduction]. In D. Ben-Canaan, F. Grüner, & I. Prodöhl (Eds.), Entangled histories: The transcultural past of Northeast China (pp. 1–11). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-02048-8_1

Cabanowski, M. (1993). Tajemnica Mandżurii: Polacy w Harbinie. Warszawa: Muzeum Niepodległości.

Chiasson, B. (2014). Late-Qing adaptive frontier administration reform in Manchuria, 1900-1911. In D. Ben-Canaan, F. Grüner, & I. Prodöhl (Eds.), Entangled histories: The transcultural past of Northeast China (pp. 161–175). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-02048-8_10

Crowley, D. (2008). Seeing Japan, imagining Poland: Polish art and the Russo-Japanese War. The Russian Review, 67(1), 50–69. https://doi.org/10.1111/j.1467-9434.2007.00473.x

Dagnino, A. (2012). Transculturalism and transcultural literature in the 21st century. Transcultural Studies: A Series in Interdisciplinary Research, 8(1), 1–14. https://doi.org/10.1163/23751606-00801001

Dmochowski, T. (2001). Rosyjsko-chińskie stosunki polityczne (XVII-XIX w.). Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Đurić, A. D. (1938). Ka pobedi: Ratni dnevnik. Beograd: G. Kon.

Elleman, B. A., Köll, E., & Tak Matsusaka, Y. (Eds.). (2010). Manchurian Railways and the opening of China: An international history. New York, NY: M. E. Sharpe.

Elliott, M. C. (2000). The limits of Tartary: Manchuria in imperial and national geographies. The Journal of Asian Studies, 59(3), 603–646. https://doi.org/10.2307/2658945

Ewertowski, T. (2015). Cultural exchange between China and the West from the perspective of two Eastern European travelers – Travelogues of Milutin Velimirovic and Konstanty Symonolewicz. In 第三届“利玛窦写中文化交流”国际学术研过会论文集 (pp. 98–110). Guangzhou: Sun Yat-Sen University Press.

Fajans, R. (1939). W Chinach znowu wojna... Warszawa: Rój.

Fogel, J. (1996). The literature of travel in the Japanese rediscovery of China: 1862-1945. Stanford, CA: Stanford University Press.

Forman, R. (2007). Eating out East: Representing Chinese food in Victorian travel literature and journalism. In D. Kerr & J. Kuehn (Eds.), A century of travels in China: Critical essays on travel writing from the 1840s to the 1940s. Hong Kong: Hong Kong University Press.

Furier, A. (Ed.). (2008). Polskie ślady na Dalekim Wschodzie: Polacy w Harbinie: Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej w Szczecinie w dniach 23-34 października 2008 r. Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie.

Gamsa, M. (2014). Mixed marriages. In D. Ben-Canaan, F. Grüner, & I. Prodöhl (Eds.), Entangled histories: The transcultural past of Northeast China (pp. 47–58). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-02048-8_4

Gieysztor, J. (1904). Na Dalekim Wschodzie. Warszawa: Leppert i S-ki.

Golubović, V. (2014). Uspomene iz Sibira Jovana Milankovića. Ruski Almanah, 23(19), 176–181.

Gvozden, V. (2011). Srpska putopisna kultura 1914–1940: Studija o hronotopičnosti susreta. Beograd: Službeni glasnik.

Herren, M. (2014). The globalisation of death: Foreign cemeteries in a transnational perspective. In D. Ben-Canaan, F. Grüner, & I. Prodöhl (Eds.), Entangled histories: The transcultural past of Northeast China (pp. 59–79). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-02048-8_5

Holm, D. F. (1991). Russia, the Soviet Union, and the Chinese Eastern Railway. In C. B. Davis, K. E. J. Wilburn, & R. E. Robinson (Eds.), Railway imperialism (pp. 137–154). Westport, CT: Greenwood Press.

Janion, M. (2006). Niesamowita Słowiańszczyzna: Fantazmaty literatury. Warszawa: Wydawnictwo Literackie.

Jankowski, M. (1909). Mandżurja: Wrażenia i wspomnienia. Warszawa: Skł. gł. w “Księgarni Polskiej.”

Janta-Połczyński, A. (1936). Ziemia jest okrągła. Warszawa: Rój.

Janta-Połczyński, A. (1939). Na kresach Azji. Warszawa: Rój.

Kajdański, E. (2000). Korytarz: Burzliwe dzieje Kolei Wschodniochińskiej 1898-1998. Warszawa: Książka i Wiedza.

Kajdański, E. (2005). Długi cień wielkiego muru: Jak Polacy odkrywali Chiny. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Kalve, L. Ž. (1981). Lingvistika i kolonijalizam: Mala rasprava o glotofagiji (J. Krivokapić, Trans.). Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod.

Kałuski, M. (2001). Polacy w Chinach. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Kijak, A. (2010). Odkrywca innej Syberii i Dalekiego Wschodu: O prozie Wacława Sieroszewskiego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Li, G. R. (2002). State building before 1644. In W. J. Peterson (Ed.), Cambridge history of China (Vol. 9, pp. 9–72). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/chol9780521243346.003

Mancall, M. (1971). Russia and China: Their diplomatic relations to 1728. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Milanković, J. D. (1926). Uspomene iz Sibira 1918-1919 i put okeanom u domovinu 1920: Sa dva crteža Viktora Šrama. Beograd: Vreme.

Pratt, M. L. (2011). Imperialne spojrzenie: Pisarstwo podróżnicze a transkulturacja (E. E. Nowakowska, Trans.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pušić, R. (Ed.). (1998). Kapija od žada: Putopisi Srba o Kini: 1725-1935. Beograd: Biblioteka grada; Želnid.

Pušić, R. (Ed.). (2006). Podnebesko carstvo: Srbi o Kini 1725-1940 (putopisi i članci). Beograd: Čigoja štampa.

Rajčević, M. (1930). Na Dalekom Istoku. Beograd: Štamparija “Đura Jakšić.”

Rowe, W. T. (2009). China’s Last Empire – The Great Qing. Cambridge, MA: Belknap Press.

Schivelbusch, W. (2014). The railway journey (3rd ed.). Oakland: University of California Press.

Shapiro, R. (2010). Chinese Pidgin Russian. Journal of Pidgin and Creole Languages, 25(2010), 5–62. https://doi.org/10.1075/jpcl.25.1.02sha

Sieroszewski, W. (1904). Na Daleki Wschód: Kartki z podróży. Warszawa: Gebethner i Wolff.

Stanišić, S. (2010). Putničke crte: Sibirskom željeznicom na Daleki istok (Mandžurija – Kina). Almanah Instituta Konfucije U Beogradu, 5(9/10), 154–162. Retrieved May 5, 2017, from http://issuu.com/duanmiic/docs/almanah_instituta_konfucije_9-10/67?e=11899358/8097466

Stanojević, V. (1934). Moje ratne beleške i slike. Ljubljana: (n.p.).

Steinberg, J. W. (2008). Was the Russo-Japanese War World War Zero? The Russian Review, 67(1), 1–7. https://doi.org/10.1111j.1467-9434.2007.00470.x

Subotić, O. (1921). Iz žutog carstva. Novi Sad: Natošević.

Symonolewicz, K. (1932). Miraże mandżurskie. Warszawa: Gebethner i Wolff.

Symonolewicz, K. (1938). Moi Chińczycy: 18 lat w Chinach. Warszawa: Biblioteka Polska.

Thompson, C. (2011). Travel writing. London: Routledge.

Velimirović, M. (1930). Kroz Kinu: Putopis. Beograd: S. B. Cvijanović.

Winiarz, A. (2001). Polska diaspora w Mandżurii. In A. Walaszek (Ed.), Polska diaspora. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Winiarz, A. (Ed.). (2012). Konstanty Symonolewicz − orientalista, dyplomata, opiekun Polonii Mandżurskiej. Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie.

Yong-Deog, K. (2010). Życie kulturalne Polaków w Mandżurii w latach 1897–1947. Postscriptum Polonistyczne, 2(6), 117–142.




Copyright (c) 2017 Tomasz Ewertowski

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/