DOI: https://doi.org/10.11649/ch.2016.011

The History of the Normative Opposition of “Language versus Dialect”: From Its Graeco-Latin Origin to Central Europe’s Ethnolinguistic Nation-States

Tomasz Kamusella

Abstract


The History of the Normative Opposition of “Language versus Dialect”: From Its Graeco-Latin Origin to Central Europe’s Ethnolinguistic Nation-States

The concept of “a language” (Einzelsprache, that is, one of many extant languages) and its opposition to “dialect” (considered as a “non-language,” and thus subjugable to an already recognized language merely as “its” dialect) is the way people tend to think about languages in the West today. It appears to be a value-free, self-evident conception of the linguistic position. So much so that the concept of “language” was included neither in Immanuel Kant’s system of categories, nor in the authoritative Geschichtliche Grundbegriffe: Historisches Lexikon zur politisch sozialen Sprache in Deutschland. This paper sketches the rise of the “dialect vs language” opposition in classical Greek, its transposition onto classical Latin, and its transfer, through medieval and renaissance Latin, to the early modern period. On the way, the Greek and Latin terms for “language” (and also for “dialect”) sometimes functioned as synonyms for peoples (that is, ethnic groups), which – importantly – contributed to the rise of the normative equation of language with nation in the early nineteenth century. It was the beginning of the ethnolinguistic kind of nationalism that prevails to this day in Central Europe.

 

Dzieje normatywnej dychotomii języka i dialektu: Od greko-łacińskich źródeł po państwa etnicznojęzykowe Europy Środkowej

Pojęcie języka jako jednego z wielu (Einzelsprache) stawiane w diametralnej opozycji do „dialektu” (czyli „nie-języka”, który normatywnie musi zostać przyporządkowany jakiemuś już wcześniej uznanemu językowi jako jeden z jego dialektów) stanowi formę pojęciową, poprzez pryzmat której postrzega się języki i dyskutuje o nich we współczesnym świecie Zachodu. Z powodu powszechnego uznania owa forma pojęciowa wydaje się tak oczywista i wolna od nacechowania ideologicznego, że Immanuel Kant nie uwzględnił języka w zaproponowanym przez siebie systemie kategorii filozoficznych, podobnie jak i autorzy niezmiernie wpływowego dzieła z zakresu historiografii i socjologii politycznej o znamiennym tytule Geschichtliche Grundbegriffe: Historisches Lexikon zur politisch sozialen Sprache in Deutschland. W niniejszym artykule przedstawiam wyłonienie się opozycji języka wobec dialektu w starożytnej grece oraz jego recepcję na gruncie łaciny od starożytności rzymskiej po okres nowożytny. W ciągu wieków utarło się używanie greckich i łacińskich terminów w odniesieniu do „języka” jako synonimów na określenie ludów (czy też grup etnicznych), co we wczesnym XIX stuleciu silnie wpłynęło na wykształcenie się normatywnego zrównania języka z narodem. Stanowiło to początek fenomenu znanego pod nazwą „nacjonalizmu etnicznojęzykowego”, który na poziomie państw dominuje po dziś dzień w całej Europie Środkowej.


Keywords


Language; dialect; a value-free; Immanuel Kant; classical Greek; classical Latin; renaissance; Latin; ethnic group; Central Europe

Full Text:

PDF (in English)

References


Alter, S. G. (1999). Darwinism and the linguistic image: Language, race, and natural theology in the nineteenth century. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.

Bach, A. (1966). Geschichte der deutschen Sprache. Heidelberg: Quelle & Meyer.

Baudouin de Courtenay, J. (1901). Wskazówki dla zapisujących materiały gwarowe na obszarze językowym polskim. Materyały i Prace Komisyi Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, 1(1), 115–139.

Biber, D. (2009). Are there linguistic consequences of literacy?: Comparing the potentials of language use in speech and writing. In D. R. Olson & N. Torrance (Eds.), The Cambridge handbook of literacy (pp. 75–91). Cambridge: Cambridge University Press. http://dx.doi.org/10.1017/CBO9780511609664.006

Billig, M. (1995). Banal nationalism. London: SAGE Publications.

Bittner, K. (1929). Herders Geschichtsphilosophie und die Slawen. Reichenberg: Stiepel.

Blank, S. J. (1994). The sorcerer as apprentice: Stalin as commissar of nationalities, 1917–1924. Westport, CN: Greenwood Press. (Contributions in Military Studies).

Bloomfield, L. (1926). A set of postulates for the science of language. Language, 2(3), 153–164. http://dx.doi.org/10.2307/408741

Bogucki, P. (1999). The origins of human society. Malden, MA: Blackwell. (The Blackwell History of the World).

Bolzano, B. (1849). Verhältniß der beiden Volkstämme in Böhmen: 3 Vorträge im Jahre 1816 an der Hochschule zu Prag gehalten. (M. J. Fesl, Foreword). Vienna: Wilhelm Braumüller.

Brunner, O., Conze, W., & Koselleck, R. (Eds.). (1972-1997). Geschichtliche Grundbegriffe: Historisches Lexikon zur politisch-sozialen Sprache in Deutschland (Vols. 1–8). Stuttgart: Klett-Cotta.

Catto, J. (2003). Written English: The making of the language 1370–1400. Past & Present, 179(1), 24–59. http://dx.doi.org/10.1093/past/179.1.24

Cavalli-Sforza, L. L., & Cavalli-Sforza, F. (1995). The great human diasporas: The history of diversity and evolution. Cambridge, MA: Helix Books, Perseus Books.

Ciorănescu, A. (2005). Dicţionarul etimologic al limbii romane. Bucharest: Saeculum.

Coulmas, F. (2003). Writing systems: An introduction to their linguistic analysis. Cambridge: Cambridge University Press.

Dakhlia, J. (2008). Lingua franca: Histoire d’une langue métisse en Méditerranée. Arles: Actes Sud.

Dialect. (2012). In Oxford English Dictionary. Retrieved 1 February 2016, from http://www.oed.com/view/Entry/51878

Dizzionario etimologico. (2004). Santarcangelo di R. (RN): Rusconi Libri.

Dr Ėsperanto [Zamengov (Zamenhof), L. L.]. (1887). Mezhdunarodnyĭ iazyk”: Predislovīe i polnyĭ uchebnik” por Rusaj. Varshava: Kh. Kel’ter.

Du Cange, C. du Fresne. (1885). Glossarium mediæ et infimæ latinitatis (Vol 5). Niort: L. Fabre.

Dunbar, R. I. M. (1993). The co-evolution of neocortical size, group size and language in humans. Behavioral and Brain Sciences, 16(4), 681–694. http://dx.doi.org/10.1017/S0140525X00032325

Edelman, B. (1979). Ownership of the image: Elements for a Marxist theory of law. London: Routledge & Kegan Paul Books.

Edgar, A. L. (2004). Tribal nation: The making of Soviet Turkmenistan. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Ergang, R. R. (1931). Herder and the foundations of German nationalism. New York: Columbia University Press.

Ethnologue: Languages of the world. (2012). Retrieved 19 October 2015 from http://www.ethnologue.com

Ferguson, C. A. (1959). Diglossia. Word, 15(2), 325–340. http://dx.doi.org/10.1080/00437956.1959.11659702

Fishman, J. A. (Ed.). (1974). Advances in language planning. The Hague: Mouton. http://dx.doi.org/10.1515/9783111583600 (Contributions to the Sociology of Language).

Gaines, J. M. (1991). Contested culture: The image, the voice, and the law. Chapel Hill, NC: University of North Carolina Press.

Glare, P. G. W. (1982). Oxford Latin dictionary. Oxford: Clarendon Press.

Goody, J., & Watt, I. (1968). The consequences of literacy. In J. Goody (Ed.), Literacy in traditional societies (pp. 27–68). Cambridge: Cambridge University Press.

Grande, B. (1939, November 7). IAzykovoe stroitel’stvo narodov SSSR. Literaturnaia gazeta, 5.

Greenfeld, L. (1992). Nationalism: Five roads to modernity. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Gries, P., & Rosen, S. (2010). Chinese politics: State, society and the

market. London: Routledge. (Asia’s Transformations).

Haugen, E. (1966). Semicommunication: The language gap in Scandinavia. Sociological Inquiry, 36(2), 280–297.

Herder, J. G. (1784-1792). Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit (Vols. 1–4). Riga: bei Johann Friedrich Hartknoch.

Hirsch, F. (2005). Empire of nations: Ethnographic knowledge and the making of the Soviet Union. Ithaca, NY: Cornell University Press. (Culture and Society After Socialism).

Hobsbawm, E. J. (1990). Nations and nationalism since 1780: Programme, myth, reality. Cambridge: Cambridge University Press.

Hroch, M. (1985). Social preconditions of national revival in Europe: A comparative analysis of the social composition of patriotic groups among the smaller European nations. Cambridge: Cambridge University Press.

Jacob, H. (1946). On the choice of a common language. London: I. Pitman.

Jolles, M. (1936). Das deutsche Nationalbewusstsein im Zeitalter Napoleons. Frankfurt am Main: Klostermann.

Kamusella, T. (2008). The politics of language and nationalism in modern Central Europe. Basingstoke: Palgrave. http://dx.doi.org/10.1057/9780230583474

Kamusella, T. (2012a). Esej: Mniejszość niemiecka a język śląski. Wochenblatt. Retrieved 22 October 2015, from www.wochenblatt.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=620:esej-mniejszo-niemiecka-a-jzyk-lski&catid=1:wochenblatt

Kamusella, T. (2012b). The global regime of language recognition. International Journal of the Sociology of Language, (218), 59–86. http://dx.doi.org/10.1515/ijsl-2012-0059

Kamusella, T. (2015). Creating languages in Central Europe during the last millennium. Basingstoke: Palgrave Macmillan.

Kann, R. A. (1977). A history of the Habsburg Empire. Berkeley, CA: University of California Press.

Kant, I. (1781). Kritik der reinen Vernunft. Riga: Johann Friedrich Hartknoch.

Kedourie, E. (1993). Nationalism (4th ed.). Oxford: Blackwell.

Kibre, P. (1948). The nations in the mediaeval universities. Cambridge, MA: Mediaeval Academy of America.

Kloss, H. (1967). Abstand Languages and Ausbau Languages. Anthropological Linguistics, 9, 29–41.

Klueting, H., & Schmale, W. (Eds.). (2004). Das Reich und seine Territorialstaaten im 17. und 18. Jahrhundert: Aspekte des Mit-, Neben- und Gegeneinander. Münster: Lit. (Historia profana et ecclesiastica, 10).

Kohn, H. (1962). The age of nationalism: The first era of global history. New York, NY: Harper & Row.

Krasner, S. D. (1999). Sovereignty: Organized hypocrisy. Princeton, NJ: Princeton University Press. http://dx.doi.org/10.1515/9781400823260

Kuckenburg, M. (2006). Pierwsze słowo: Narodziny mowy i pisma. (B. Nowacki, Trans.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. (Rodowody Cywilizacji).

Künstler, M. J. (2000). Języki chińskie. Warszawa: Dialog. (Języki Orientalne).

Languages and Scripts. (2011). Retrieved 16 May 2015, from http://unicode.org/repos/cldr-tmp/trunk/diff/supplemental/languages_and_scripts.html

Lewis, G. (2002). The Turkish language reform: A catastrophic success. Oxford: Oxford University Press. (Oxford Linguistics).

Liddell, H. G., & Scott, R. (1940). A Greek–English lexicon. Oxford: Clarendon Press.

Lieberman, P. (1994). The origins and evolution of language. In T. Ingold (Ed.), Companion encyclopedia of anthropology: Humanity, culture and social life (pp. 108–132). London: Routledge.

Liszka, J. (1996). Das Tauschkind-System im slowakischen Teil der Kleinen Tiefebene. Zeitschrift für Balkanologie, (32), 58–72.

Mackridge, P. (2009). Language and national identity in Greece, 1766–1976. Oxford: Oxford University Press. http://dx.doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199214426.001.0001

Mauro, T. de. (1991). Storia linguistica dell’Italia unita. Rome: Laterza. (Manuali Laterza).

Maxwell, A. (2003). Literary dialects in China and Slovakia: Imagining unitary nationality with multiple orthographies. International Journal of the Sociology of Language, (164), 129–149. http://dx.doi.org/10.1515/ijsl.2003.051

Maxwell, A. (2009). Choosing Slovakia: Slavic Hungary, the Czechoslovak language and accidental nationalism. London: Tauris Academic Studies. (International Library of Political Studies, 37).

Miller, A. I. (2008). The Romanov Empire and nationalism: Essays in the methodology of historical research. Budapest: Central European University Press.

Mufwene, S. S. (2001). The ecology of language evolution. Cambridge: Cambridge University Press. (Cambridge Approaches to Language Contact). http://dx.doi.org/10.1017/CBO9780511612862

Murray, J. (Ed.). (1893). A new English Dictionary on historical principles (Vol 4). Oxford: Clarendon Press.

Nikolova, N. (2006). Bilingvizmut v bulgarskite zemli prez XV–XIX vek. Shumen: Universitetsko izdatelstvo “Episkop Konstantin Preslavski.”

Peterson, M. (1927). IAzyk kak sotsial’noe iavlenie. Uchenye zapiski Instituta iazyka i literatury, 1, 5–21.

Population by mother tongue. (2012). Retrieved 20 October 2015 from http://www.census.gov.pk/MotherTongue.htm

Potseluevskiĭ, A P. (1935). IAzykovoe stroitel’stvo Turkmenii i ego osnovnye problemy. Revoliutsiia i natsional’nosti, (67, Sept.), 42–50.

Rogers, H. (2005). Writing systems: A linguistic approach. Malden, MA: Blackwell. (Blackwell Textbooks in Linguistics).

Rubin, J., & Jernudd, B. H. (Eds.). (1971). Can languages be planned? Honolulu, HI: East West Center, University Press of Hawaii.

Rusinko, E. (2003). Straddling borders: Literature and identity in Subcarpathian Rus’. Toronto: University of Toronto Press.

Ruszkiewicz, P. (1981). Jan Baudouin de Courtenay’s theory of the grapheme. In P. Ruszkiewicz (Ed.), Graphonemics: A book of readings (pp. 20–34). Katowice: Uniwersytet Śląski. (Językoznawstwo).

Schleicher, A. (1869). Darwinism tested by the science of language. London: John Camden Hotten. http://dx.doi.org/10.5962/bhl.title.49464

Schulze, H. (1991). The course of German nationalism: From Frederick the Great to Bismarck, 1763–1867. Cambridge: Cambridge University Press. http://dx.doi.org/10.1017/CBO9780511622281

Searle, J. R. (1995). The construction of social reality. London: Allan Lane, The Penguin Press.

Smith, M. G. (1998). Language and power in the creation of the USSR, 1917–1953. The Hague: Mouton de Gruyter. http://dx.doi.org/10.1515/9783110805581 (Contributions to Sociology of Language, 80).

Sommer, Ł. (2009). Mowa ojców potrzebna od zaraz: Fińskie spory o język narodowy w pierwszej połowie XIX wieku. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. (Comunicare. Historia i Kultura).

Stalin, J. (1942). Marxism and the national question. New York: International Publishers.

Staliūnas, D. (2007). Making Russians: Meaning and practice of Russification in Lithuania and Belarus after 1863. Amsterdam: Rodopi.

Sundhaußen, H. (1973). Der Einfluß Herderschen Ideen auf die Nationsbildung bei den Völkern der Habsburger Monarchie. Munich: R. Oldenbourg Verlag. (Buchreihe der Südostdeutschen Historischen Kommission, 27).

Swaan, A. de. (2001). Words of the world. Cambridge: Polity.

Szulc, A. (1999). Odmiany narodowe języka niemieckiego: Geneza – rozwój – perspektywy. Kraków: Polska Akademia Umiejętności. (Rozprawy Wydziału Filologicznego, 70).

Thaden, E. C. (Ed.). (1981). Russification in the Baltic Provinces and Finland, 1855-1914. Princeton, NJ: Princeton University Press. http://dx.doi.org/10.1515/9781400857180

Weeks, T. R. (1996). Nation and state in late Imperial Russia: Nationalism and Russification on the western frontier, 1863–1914. DeKalb, IL: Northern Illinois University Press.

Weinreich, M. (1945). Der YIVO un di problemen fun undzer tsayt. YIVO Bletter, 1(1), 3–18.

Weinreich, M. (2008). History of the Yiddish language (Vol. 1). New Haven, CT: Yale University Press.

Żelazny, W. (2000). Francja wobec mniejszości narodowych: Etniczność, etnopolityka, etnosocjologia. Tyczyn: Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza.

Żelazny, W. (2012). Ludwik Zamenhof: Życie i dzieło: Recepcja i reminiscencje: Wybór pism i listów. Kraków: Nomos.




Copyright (c) 2016 Tomasz Kamusella

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/