DOI: https://doi.org/10.11649/ch.2017.007

“When Night Passes” and “When Day Breaks” – Between the Past and the Present. Borderlines of Holocaust in Filip David’s Works

Sabina Giergiel, Katarzyna Taczyńska

Abstract


When Night Passes and When Day Breaks – Between the Past and the Present. Borderlines of Holocaust in Filip David’s Works

The primary objective of the text is the analysis of Filip David's latest work. The Serbian writer is the author of the novel House of Memories and Oblivions (Kuća sećanja i zaborava, 2014), award for Best Novel of the Year by the NIN weekly (Nedeljne Informativne Novine). On the one hand, the output of this Serbian novelist is of interest to us as a continuation and representation of the contemporary discourse on the Holocaust in Serbia. On the other – we look at the literary realization of the Holocaust topic. The fortunes of the main characters in the novel (children who survived Holocaust) serve as the cases on which we present where the author draws the borderline of the ever-present Holocaust in their lives; how much and in what way the past affects their present; where the borderline of memory, forgetting and oblivion is.

 

Kad padne noć i Kad svane dan - między przeszłością a teraźniejszością. Granice Holocaustu w twórczości Filipa Davida

Podstawowym celem tekstu jest analiza najnowszej tworczości Filipa Davida, autora nagrodzonej Nagrodą Tygodnika NIN („Nedeljne Informativne Novine") powieści Dom pamięci i zapomnienia (2014, Kuća sećanja i zabovrava). Z jednej strony twórczość serbskiego prozaika interesować nas będzie jako kontynuacja i reprezentacja współczesnego dyskursu na temat Holokaustu w Serbii. Z drugiej zaś – przyjrzymy się jego literackiej realizacji. Na przykładzie losów głównych bohaterów powieści (dzieci, które przeżyły Zagładę) pokażemy, gdzie przebiega rysowana przez autora granica istnienia Shoah w ich życiu. Na ile i w jaki sposób przeszłość wpływa na ich teraźniejszość, gdzie przebiega granica pamięci, niepamięci i zapomnienia oraz w jakim stopniu ich życie definiuje rozdzielenie rzeczywistości od fikcji.


Keywords


Holocaust; literature; Serbia; Filip David; memory; identity

Full Text:

PDF (in English)

References


Aćin, J. (1993). Gatanja po pepelu: O izgnanstvima i logorima tragom pisanja. Beograd: Vreme, Publikum.

Agamben, G. (2008). Homo sacer III: Co zostaje z Auschwitz: Archiwum i świadek (S. Królak, Trans.). Warszawa: Wydawnictwo Sic!

Albahari, D. (2007). Götz i Meyer (M. Duškov, Trans.). Toruń: Wydawnictwo Graffiti BC.

Almuli, J. (2010). Stradanje i spasavanje srpskih Jevreja. Beograd: Zavod za udžbenike.

Ankersmit, F. (2004). Pamiętając Holokaust: Żałoba i melancholia (A. Ajschtet, A. Kubis, & J, Regulska, Trans.). In E. Domańska (Ed.), Narracja, reprezentacja, doświadczenie: Studia z teorii historiografii (pp. 403–426). Kraków: TAiWPN „Universitas”.

Bajford, J. (2011). Staro sajmište: Mesto sećanja, zaborava i sporenja. Beograd: Beogradski centar za ljudska prava.

Browning, C. R. (2012). Sajmište as a European site of Holocaust remembrance. Filozofija i društvo, 23(4), 99–105. https://doi.org/10.2298/FID1204099B

Buryła, S., & Molisak, A. (2010). Wstęp. In S. Buryła & A. Molisak (Eds.), Ślady obecności (pp. 7–11). Kraków: TAiWPN „Universitas”.

Czaja, D. (2009). Lekcje ciemności. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Ćulibrk, J. (2011). Istoriografija holokausta u Jugoslaviji. Beograd: Pravoslavni bogoslovski fakultet Univerziteta, Institut za teološka istraživanja: Fakultet bezbednosti Univerziteta.

David, F. (2014). Kuća sećanja i zaborava. Beograd: Laguna.

David, F. (2015). Proza sna i sene. Letopis Matice srpske, 495(3), 358–369.

Đokić, T. (2015). Zatvaranje kruga zla. Trag, 2015(41), 106–109.

Finci, P. (2005). Umjetnost uništenog: Estetika, rat i Holokaust. Zagreb: Antibarbarus.

Kaniewska, B. (2009). Literackie kształty inicjacji: Powieść o dojrzewaniu wobec doświadczenia Zagłady. In P. Czapliński & E. Domańska (Eds.), Zagłada: Współczesne problemy rozumienia i przedstawiania (pp. 183–194) Poznań: Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”. (Biblioteka Literacka „Poznańskich Studiów Polonistycznych”, 56)

Karge, H. (2012). Sajmište, Jasenovac, and the social frames of remembering and forgetting. Filozofija i društvo, 23(4), 106–118. https://doi.org/10.2298/FID1204106K

Katan Ben Zion, D. (2002). Presence and disappearance: Jews and Judaism in former Yugoslavia in the mirror of literature. Jerusalem: The Hebrew University Magnes Press.

Kessel, B. (2000). Suddenly Jewish: Jews raised as gentiles discover their Jewish roots. Hanover: University Press of New England.

Koljanin, M. (1992). Nemački logor na Beogradskom Sajmištu 1941-1944. Beograd: Institut za savremenu istoriju.

Komarčević, D. (2014). Živimo po kulturnom modelu devedesetih. Mansarda.rs. Retrieved December 9, 2016, from http://www.mansarda.rs/filipdavid%E2%80%9Eku%C4%87ase%C4%87anjaizaborava%E2%80%9C

Krawczyńska, D. (2009). Literaturoznawstwo wobec piśmiennictwa o Zagładzie. In P. Czapliński & E. Domańska (Eds.), Zagłada: Współczesne problemy rozumienia i przedstawiania (pp. 131–139). Poznań: Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”. (Biblioteka Literacka „Poznańskich Studiów Polonistycznych”, 56)

Lang, B. (2006). Nazistowskie ludobójstwo: Akt i idea. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Leociak, J. (2009). Doświadczenie graniczne: Studia o dwudziestowiecznych formach reprezentacji. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.

Lučić, V. et al. (Eds.). (2012). Priručnik za učenje o Holokaustu. Novi Sad: Platoneum, Savez jevrejskih opština Srbije.

Łysak, T. (2009). Meandry ujawniania – późne odkrycie tożsamości w Rodzinnej historii lęku Agaty Tuszyńskiej. In P. Czapliński & E. Domańska (Eds.), Zagłada: Współczesne problemy rozumienia i przedstawiania (pp. 195–208). Poznań: Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”. (Biblioteka Literacka „Poznańskich Studiów Polonistycznych”, 56)

Manojlović Pintar, O., & Ignjatović, A. (2008). Prostori selektovanih memorija: Staro sajmište u Beogradu i sećanje na drugi svetski rat. In S. Bosto, T. Cipek, & O. Milosavljević (Eds.), Kultura sjećanja: 1941 (pp. 95–112). Zagreb: Disput.

Matijević, J. (2014). „Poplava” dodela: za 365 dana – 400 nagrada. večernje Novosti оnline. Retrieved December 9, 2016, from http://www.novosti.rs/vesti/naslovna/

drustvo/aktuelno.290.html:522047-Poplava-dodela-Za-365-dana---400-nagrada

Milanović, Ž. (2015). Fantasmagorična dimenzija istinitog u predstavi krajnjeg zla. Sveske, 2015(116), 71–74.

Molisak, A. (2008). Zagłada, literatura, pamięć. In A. Brodzka-Wald, H. Gosk, & A. Werner (Eds.), Co dalej literaturo?: Jak zmienia się współcześnie pojęcie i sytuacja literatury (pp. 283–408). Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, Wydawnictwo: Fundacja Akademia Humanistyczna.

Montague, P. (2014). Chełmno: Pierwszy nazistowski obóz zagłady. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Rädle, R., & Pisarri, M. (Eds.). (2013). Mesta stradanja i antifašističke borbe u Beogradu 1941-1944: Priručnik za čitanje grada. Beograd: Forum za primenjenu istoriju.

Roskies, D. G. (2014). Czym jest literatura Holokaustu? In J. Jarniewicz & M. Szuster (Eds.), Reprezentacje Holokaustu (pp. 11–35). Kraków: Instytut Książki – Dział Wydawnictw.

Speina, J. (2002). Typy świata przedstawionego w literaturze. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Stawczyk, E. (2013). Z imaginarium serbskiej fantastyki (Unpublished doctoral dissertation). Uniwersytet Gdański, Wydział Filologiczny, Gdańsk.

Stojnić, V. (2015). Metafizika zla za početnike. Polja, 2015(491), 173–176.

Todoreskov, D. V. (2015). Kad svane dan i prođe noć. Letopis Matice srpske, 495(3), 373–376.

Todorović, G. M. (2012). Predstavljanje Holokausta u srpskoj književnosti. Književnost i jezik, 2012(1–2), 43–52.

Tych, F. (2009). Potoczna świadomość Holokaustu w Polsce – jej stan i postulaty edukacyjne. In P. Czapliński & E. Domańska (Eds.), Zagłada: Współczesne problemy rozumienia i przedstawiania (pp. 41–53). Poznań: Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”. (Biblioteka Literacka „Poznańskich Studiów Polonistycznych”, 56)

Ubertowska, A. (2002). Aporie, skandale, wyrwy w tekście: Etyka opowieści o Zagładzie. Teksty Drugie, 2002(1–2), 125–139.

Ubertowska, A. (2005). Literatura i pamięć o Zagładzie: archiwa, ślady, krypty. In Stosowność i forma: Jak opowiadać o Zagładzie? In M. Głowiński, K. Chmielewska, K. Makaruk, A. Molisak, & T. Żukowski (Eds.), Stosowność i forma: Jak opowiadać o Zagładzie? (pp. 265–283). Kraków: TAiWPN „Universitas”.

Vukadinović, B. (1969). Mala antologija srpske fantastike. Delo, 15(3), 268–283.

Wołk, M. (2005). Ja-ona, ona-ja: Gramatyka podmiotu w autobiograficznej prozie Idy Fink i Hanny Krall. In M. Głowiński, K. Chmielewska, K. Makaruk, A. Molisak, & T. Żukowski (Eds.), Stosowność i forma: Jak opowiadać o Zagładzie? (pp. 285–301). Kraków: TAiWPN „Universitas”.




Copyright (c) 2017 Sabina Giergiel, Katarzyna Taczyńska

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/