DOI: https://doi.org/10.11649/cs.2016.010

SYNAMET - A Microcorpus of Synesthetic Metaphors. Preliminary Premises of the Description of Metaphor in Discourse

Magdalena Anna Zawisławska

Abstract


SYNAMET - A Microcorpus of Synesthetic Metaphors. Preliminary Premises of the Description of Metaphor in Discourse

This article describes the preliminary premises of metaphor annotation in SYNAMET - the developing microcorpus of synesthetic metaphors. The analysis is based on the CLST theory (Context-Limited Simulation Theory) put forward by D. Ritchie. According to this theory, the metaphor’s vehicle may activate various types of associations between words: semantic relations, perceptual sensations, or emotional simulations. The range of potential associations evoked by the vehicle is limited by the topic, i.e. the lexical context in which the metaphor appears. The relations between the vehicle and the topic may be presented in the form of a semantic frame.

To reconstruct the frames within the project, linguistic works devoted to sensory perception- vision, hearing, smell and taste- will be utilized. The corpus annotation will consist of the following stages: 1) metaphor identification, 2) indication of the metaphor cluster (CM) - a phrase or a passage of the text, centered around one referent, 3) isolation of the metaphorical units (MU) - word forms or phrases combining lexemes primarily belonging to different perceptual frames.

The outcome of the MU analysis will include: a general metaphorical scheme of the MU, lexical items activating the frame of the MU (together with their grammatical description), a detailed metaphor scheme of the MU, and the semantic and grammatical categorization of the MU.

 

SYNAMET – mikrokorpus metafor synestezyjnych. Wstępne założenia opisu metafory w dyskursie

Artykuł opisuje wstępne założenia anotacji metafor w powstającym mikrokorpusie metafor synestezyjnych SYNAMET. Podstawą metody opisu będzie teoria CLST (Context-Limited Simulation Theory) D. Ritchie’go. W myśl tej teorii nośnik metafory (vehicle) może aktywować różne typy powiązania między wyrazami: semantyczne, zmysłowe lub emocjonalne. Potencjalny zakres powiązań nośnika ogranicza topik (topic), czyli kontekst, w którym metafora się pojawia. Powiązania nośnika oraz topiku przedstawia się w postaci ram interpretacyjnych.

W rekonstrukcji ram na potrzeby korpusu wykorzystane zostaną prace językoznawcze poświęcone percepcji zmysłowej: wzrokowi, słuchowi, zapachowi, smakowi. Anotacja korpusu będzie przebiegać według następującego schematu: 1) identyfikacja metafor, 2) wyodrębnienie w tekście układu metaforycznego (UM) – frazy lub fragmentu tekstu, zorganizowanego wokół jednego referenta, 3) wyodrębnienie jednostek metaforycznych (JM) – form wyrazowych lub fraz, w których występuje połączenie leksemów przynależnych prymarnie do różnych ram percepcyjnych.

Wyniki analizy JM zostaną przestawione w postaci: ogólnego schematu metaforycznego, zestawu wyrazów aktywujących ramy (wraz z ich opisem gramatycznym), szczegółowego schematu metaforycznego, kategoryzacji semantycznej i gramatycznej metafor.


Keywords


metaphor; corpus; synesthesia; frames

Full Text:

PDF (in English)

References


Arutjunowa, N.D. (1981). Metafora językowa (II) (Składnia i leksyka). Teksty. 1 (55), 138-153.

Badyda, E. (2013). "Upadły anioł zmysłów"?: metaforyka zapachu i percepcji węchowej we współczesnej polszczyźnie. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Biłas-Pleszak, E. (2007). "Zobaczyć dźwięk" - metafory synestezyjne jako przykład "korespondencji zmysłów". Język Artystyczny. 13, 157-166.

Black, M. (1971). Metafora. Pamiętnik Literacki. LXII. Z. 3, 217-234.

Black, M. (1993). More about metaphor. Metaphor and Thought. Ed. by A. Ortony. Cambridge: Cambridge University Press, 19-41.

Bogusławski, A. (1971). O metaforze. Pamiętnik Literacki. LXII. Z. 4, 113-126.

Bronikowska, R. (2007). Przymiotniki oznaczające cechy przedmiotów odbierane zmysłem dotyku we współczesnej polszczyźnie. Studia nad współczesną polszczyzną. Gramatyka, semantyka, pragmatyka. Red. A. Dobaczewski. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 241-250.

Bugajski, M. (2004). Jak pachnie rezeda. Lingwistyczne studium zapachów. Wrocław: Atut.

Buttler, D. (1978). Rozwój semantyczny wyrazów polskich. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Cameron, L. (2003). Metaphor in Educational Discourse. London & New York: Continuum.

Cameron L. & Low G. (Eds). (1999). Researching and Applying Metaphor. Cambridge: Cambridge University Press.

Cameron, L. & Maslen, R. (2010). Identyfying metaphors in discourse data. Metaphor Analysis: Research Practice in Applied Linguistics, Social Sciences and the Humanities. Eds. L. Cameron, R. Maslen. London: Equinox.

Classens, C. (1993). Worlds of Sense. London and New York: Routledge.

Cockiewicz, W. (2011). Metaforyka Leśmiana. Analiza lingwistyczna. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Coulson, S. (2001). Semantic Leaps. Frame-Shifting and Conceptual Blending in Meaning. Cambridge: Cambridge University Press.

Deignan, A. (2005). Metaphor and Corpus Linguistics. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Deignan, A. & Semino E. (2010). Corpus techniques for metaphor analysis. Metaphor Analysis: Research Practice in Applied Linguistics, Social Sciences and the Humanities. Eds. L. Cameron, R. Maslen. London: Equinox.

Dobaczewski, A. (2002). Zjawiska percepcji wzrokowej: studium semantyczne. Warszawa: UW. KLF.

Dobrzyńska, T. (1984). Metafora. Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk - Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Dobrzyńska, T. (1994). Mówiąc przenośnie... Studia o metaforze. Warszawa: IBL.

Dyszak, A. (1999). Językowe wyrażenia zjawisk emisji światła. Bydgoszcz: Wydaw. Uczelniane WSP.

Dyszak, A. (2010). Językowe wyrażenia zjawisk jasności i ciemności. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Fass, D. (1991). met*: A method for discriminating. Computational Linguistics. 17(1), 49-90.

Fauconnier, G. & Turner, M. (2002). The Way We think. Conceptual Blendings and the Mind’s Hidden Complexities. New York: Basic Books.

Fillmore, Ch. (1982). Frame Semantics. Lingusitics in the Morning Calm. The Linguistics Society of Korea (eds.). Seoul: Hanshin Publishing Co., 111-137.

Glucksberg, S. & Keysar, B. (1993). How metaphor works. Metaphor and Thought. Ed. by A. Ortony. Cambridge: Cambridge University Press, 401-424.

Goatly, A. (1997). The Language of Metaphors. London and New York: Routledge.

Goatly, A. (2006). Ideology and metaphor. English Today. 22(3), 25-39.

Grzesiak, R. (1983). Semantyka i składnia czasowników percepcji zmysłowej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Judycka, I. (1963). Synestezja w rozwoju znaczeniowym wyrazów. Prace Filologiczne. XVIII, 59-78.

Kładoczny, P. (2012). Semantyka nazw dźwięków w języku polskim. T.1-2. Łask: Oficyna Wydawnicza Leksem.

Knudsen, S. (2003). Scientific metaphors going public. Journal of Pragmatics. 35, 1247-1263.

Kövecses, Z. (2011). Język, umysł, kultura. Praktyczne wprowadzenie. Kraków: Universitas.

Krishnakumaran, S. & Zhu, X. (2007). Hunting elusive metaphors using lexical resources. Proceedings of the Workshop on Computational Approaches to Figurative Language. Rochester, NY: Anna Feldman, Xiaofei Lu, 13-20.

Lakoff, G. & Johnson, M. (1988). Metafory w naszym życiu. Warszawa: PIW.

Lundmark, C. (2005). Metaphor and Creativity in British Magazine Advertising. Luleå: Luleå University of Technology.

Minsky, M. (1975). A Framework for Representing Knowledge. The Psychology of Computer Vision. (Ed.) P. Winston. New York: McGraw-Hill, 211-277.

Mitrenga, B. (2009). Nazwy zmysłu smaku w języku polskim. LingVaria. R. 4. Nr 2, 227-236.

Mitrenga, B. (2010). Intensyfikowanie doznań smakowych w polskiej leksyce i frazeologii. Ilość - wielkość - wartość. Red. E. Umińska-Tytoń. Łódź: Archidiecezjlane Wydawnictwo Łódzkie, 317-328.

Mitrenga, B. (2011). Czasowniki percepcji smakowej w polszczyźnie historycznej i współczesnej. Idea przemiany. Zagadnienia literatury, kultury, języka i edukacji. T. 3. Częstochowa: Wydawnictwo WSL, 235-245.

Müller, C. (2008). Metaphors Dead and Alive, Sleeping and Waking: A Dynamic View. Chicago: University Of Chicago Press.

Najdecka, A. (2013). Innowacje semantyczne w nazwach kosmetyków. Poradnik Językowy. 4, 75-86.

Pragglejaz Group (2007). MIP: a method for identifying metaphorically used words in discourse. Metaphor and Symbol. 22(1), 1-39.

Prochowicz, A. (2013). Jak mówimy o śpiewaniu? Metafory synestezyjne jako element językowego obrazu śpiewu ludzkiego w polszczyźnie. Linguarum Silva. 2, 55-70.

Richards, I. (1936). The Philosophy of Rethoric. New York and London: Oxford University Press.

Ritchie, D. (2006). Context and Connection in Metaphor. New York: Palgrave-Macmillan.

Ritchie, D. (2011). "Justice is blind": A model for analyzing metaphor transformations and narratives in actual discourse. Metaphor and the Social World. 1, 70-89.

Rogowska, A. (2007). Synestezja. Opole: Oficyna Wydawnicza.

Rosińska, A. (2005). Rola synestezji w obrazowaniu zapachu. Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej. 18, 65-77.

Schank, R. & Abelson, R. (1977). Scripts, plans, goals, and understanding: An inquiry into human knowledge structures. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Searle, J. R. (1993). Metaphor. Metaphor and Thought. Ed. by A. Ortony. Cambridge: Cambridge Uniwersity Press, 83-111.

Sedivy, S. (1997). Metaphors Picture, Pulsars, Platypuses. Metaphor and Symbol. 12 (2), 95-112.

Semino, E. (2008). Metaphor in Discourse. Cambdridge: Cambridge University Press.

Shutova, E., Lin, S., & Korhonen, A. (2010). Metaphor Identification Using Verb and Noun Clustering. Proceedings of the 23rd International Conference on Computational Linguistics (Coling 2010). Beijing: Chu-Ren Huang and Dan Jurafsky.

Skorczynska, H. & Deignan, A. (2006). Readership and purpose in the choice of economics metaphors. Metaphor and Symbol. 21(2), 87-104.

Soskice, J. (1985). Metaphor and Religious Language. Oxford: Oxford University Press.

Steen, G. J., Dorst, A. G., Herrmann, J. B., Kaal, A., Krennmayr, T., Pasma, & T. (2010). A Method for Linguistic Metaphor Identification. From MIP to MIPVU. Amsterdam: John Benjamins.

Stefanowitsch, A. & Gries S. Th. (Eds). (2006). Corpus-Based Approaches to Metaphor and Metonymy. Berlin: Mouton de Gruyter.

Tannen, D. (1993). What’s in the Frame? Surface Evidence for Underlying Expectations. Framing in Discourse. Ed by D. Tannen. New York: Oxford University Press, 14-43.

Termińska, K. (1992). Metafora synestezyjna. Poradnik Językowy. 3, 201-207.

Tokarski, R. (2004). Semantyka barw we współczesnej polszczyźnie. Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Ullman, S. (1962). Semantics: an introduction to the science of meaning. Oxford: Blackwell.

Werning, M., Fleischhauer, J., & Beseoglu H. (2006). The cognitive accessibility of synesthetic metaphors. Proceedings of the Twenty-eighth Annual Conference of the Cognitive Science Society. (Eds.) R. Sun & N. Miyake. London: Lawrence Erlbaum Associates, 2365-2370.

Wierzbicka, A. (1971). Porównanie - gradacja - metafora. Pamiętnik Literacki. LXII. Z.4, 126-147.

Witucka, M. (1998). Jak opisuje się zapachy w reklamie perfum. Poradnik Językowy. 3, 1-8.

Wróblewski, P. (1998). Struktura, typologia i frekwencja polskich metafor. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Zawisławska, M. (2004). Czasowniki oznaczające percepcję wzrokową we współczesnej polszczyźnie: ujęcie kognitywne. Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Zielińska, K. (2011). Obiekt w (semantycznym) polu widzenia: analiza kontrastywna czasowników percepcji wzrokowej w języku polskim i niemieckim. Warszawa: Uniwersytet Warszawski. Instytut Germanistyki. Wydział Neofilologii.

Żurowski, S. (2012). Wyrażenia percepcji słuchowej w języku polskim: analiza semantyczna. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.




Copyright (c) 2016 Magdalena Anna Zawisławska

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/