DOI: https://doi.org/10.11649/cs.2016.007

A Short History of Polish-Ukrainian Terminography

Marek Wojciech Łukasik

Abstract


A Short History of Polish-Ukrainian Terminography

Specialised dictionaries fulfil a plethora of linguistic and cognitive functions in specialised communication. In particular, such reference works help introduce, harmonise and standardise national terminologies, thus playing an indispensable role in disseminating high quality specialised knowledge. An even more important role may be attributed to bilingual and multilingual specialised dictionaries, whose primary goal is to facilitate the flow of scientific and technical information at an international level. This function has come to the fore in today’s multinational and interconnected professional world.

In light of the developing and ever stronger cooperation between Poland and Ukraine, an attempt is being made to evaluate bilingual and multilingual terminographic works containing Polish and Ukrainian which have been published in Poland to date. The aim is to assess the positive developments and to identify the gaps in Polish-Ukrainian terminography. It is hoped that the findings presented in this paper will be applied by terminographers in order to compile terminological dictionaries of higher quality, which satisfy the needs of specific users and follow terminographic principles.

 

Krótka historia terminografii polsko-ukraińskiej

Słowniki specjalistyczne pełnią ważne funkcje lingwistyczne i kognitywne w komunikacji specjalistycznej. W szczególności dzieła terminograficzne umożliwiają rozpowszechnianie, harmonizację i standaryzację terminologii narodowych, stając się niezbędnym narzędziem w transferze wysokiej jakości wiedzy specjalistycznej. Jeszcze ważniejszą rolę można przypisać dwu- i wielojęzycznym słownikom specjalistycznym, których prymarnym celem jest ułatwienie przepływu informacji naukowej i technicznej w wymiarze globalnym, szczególnie w dzisiejszym jednoczącym się, wielonarodowościowym świecie.

W świetle rozwijającej się coraz ściślejszej współpracy między Polską i Ukrainą w niniejszym artykule autor podejmuje się próby oceny opublikowanych w Polsce dwu- i wielojęzycznych dzieł terminograficznych z językami polskim i ukraińskim. Celem badania była ewaluacja pozytywnych oraz negatywnych aspektów praktyki terminograficznej polsko-ukraińskiej. Autor ma nadzieję, że wnioski przedstawione w niniejszej pracy znajdą zastosowanie w praktyce przy tworzeniu słowników coraz lepszej jakości, odpowiadających potrzebom konkretnych grup odbiorców oraz stosujących zasady współczesnej terminografii.


Keywords


bilingual dictionary; multilingual terminography; terminographic analysis; metalexicography; terminological dictionary; Polish-Ukrainian terminography

Full Text:

PDF (in English)

References


Alekseenko, M., & Gornâtko-Šumilovič, A. (2005). Ukraińsko-polski słownik terminów lingwistycznych. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Bańko, M. (1988). Porządek alfabetyczny jako narzędzie pracy leksykografa. In Z. Saloni (Ed.), Studia z polskiej leksykografii współczesnej (Vol. 2, pp. 57-72). Białystok: Dział Wydawnictw Filii UW.

Barwiak, A. (2005). Terminologia ekonomiczna we współczesnym ukraińskim języku literackim (Unpublished Master’s thesis). John Paul II Catholic University of Lublin, Lublin.

Bergenholtz, H., & Tarp, S. (1995). Manual of specialised lexicography. Amsterdam: John Benjamins.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Chinese People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian People’s Republic, Union of Soviet Socialist Republics, 1945—1961. (1965). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Chinese People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian People’s Republic, Socialist Federal Republic of Yugoslavia, Union of Soviet Socialist Republics, 1962-1964. (1968). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Chinese People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Korean People’s Democratic Republic, Polish People’s Republic, Rumanian People’s Republic, Socialist Federal Republic of Jugoslavia, Union of Soviet Socialist Republics, 1965-1966. (1969). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian People’s Republic, Union of Soviet Socialist Republics, 1967—1968. (1970). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian Socialist Republic, Union of Soviet Socialist Republics, 1969—1970. (1972). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian Socialist Republic, Union of Soviet Socialist Republics, 1971-1972. (1974). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian Socialist Republic, Union of Soviet Socialist Republics, 1973-1974. (1976). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian Socialist Republic, Union of Soviet Socialist Republics, 1975—1976. (1978). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bibliography of dictionaries published in Bulgarian People’s Republic, Czechoslovak Socialist Republic, German Democratic Republic, Hungarian People’s Republic, Polish People’s Republic, Rumanian Socialist Republic, Union of Soviet Socialist Republics, 1977-1978. (1981). Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Bogusławski, A. (1988). Dwujęzyczny słownik ogólny: Projekt instrukcji z komentarzami. In Z. Saloni (Ed.), Studia z polskiej leksykografii współczesnej (Vol. 1, pp. 19-65). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN.

Bratyczak, M., Romaško, I., & Żmudzińska-Żurek, B. (2007). Angielsko-polsko-rosyjsko-ukraiński słownik z chemii i technologii ropy naftowej. Kraków: Instytut Technologii Nafty im. Stanisława Pilata.

Czerni, S. (1977). Słowniki specjalistyczne. Warszawa: WNT.

Czobot, E. (1999). Terminologia ekonomiczna we współczesnym języku ukraińskim (Unpublished Master’s thesis). John Paul II Catholic University of Lublin, Lublin.

Domagalski, S. (1994). Praktyczny polsko-rosyjsko-ukraiński słownik ekonomiczno-handlowy. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy.

Domagalski, S. (2000). Praktyczny słownik polsko-rosyjsko-ukraiński: Ekonomika i handel (z indeksami terminów rosyjskich i ukraińskich). Warszawa: "Rea".

Domagalski, S. (2002). Słownik biznesu ukraińsko-polski i polsko-ukraiński. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Domagalski, S. (2008). Wielki słownik polsko-ukraiński, ukraińsko-polski: Z rozszerzoną terminologią współczesnego biznesu: 200 000 wyrażeń. Warszawa: Wydawnictwo Rea.

Domagalski, S. (2014) Wielki słownik polsko-ukraiński, ukraińsko-polski: Z rozszerzoną terminologią współczesnego biznesu: 200 000 wyrażeń. Warszawa: Wydawnictwo Rea.

Draus, J. (2011). Polish-Ukrainian relations after independence. Political Science/New Ukraine - Nowa Ukraina, (11), 55-72.

Felber, H., & Budin, G. (1994). Teoria i praktyka terminologii. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Goetting, M. (2015, March 24). Poland sees sharp rise in Ukrainian immigrants amid conflict. Reuters. Retrieved 10 June 2016, from http://www.reuters.com/article/2015/03/24/us-ukraine-crisis-poland-immigration-idUSKBN0MK12H20150324

Grzegorczyk, P. (1967). Index Lexicorum Poloniae: Bibliografia słowników polskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Halan, W. (2008). Słownik terminów informatycznych ukraińsko-polski i polsko-ukraiński. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Jóźwikiewicz, P. (2013). Lingua Ucraina ad res informaticas pertinens: Studium nad ukraińskim słownictwem informatycznym. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocawskiego.

Kaczmarczyk, M., & Nowacki, A. (2015) Polsko-ukraiński słownik terminów dziennikarskich: Z suplementem ukraińsko-polskim. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Kępa, D. (2005). Współczesna terminologia ukraińska z zakresu prawa międzynarodowego (Unpublished Master’s thesis). John Paul II Catholic University of Lublin, Lublin.

Komova, M. (2003). Ukrajins’ka terminohrafija (1948-2002). L’viv: Liha-Pres.

Kononenko, I., Mytnik, I., & Wasiak, E. (2010). Słownik tematyczny polsko-ukraiński. Warszawa: PWN. (Dodruk 2015)

Kostčenko, A. V., & Kostčenko, V. A. (2003). Mały słownik medyczny ukraińsko-polski i polsko-ukraiński. Kraków: "Secesja".

Kotsyba, N., & Turska, M. (2006). Leksykografia polsko-ukraińska - stan obecny i perspektywy. In V. Koseska-Toszewa & R. Roszko (Eds.), Semantyka a konfrontacja językowa (Vol. 3, pp. 69-101). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy PAN. Retrieved 10 June 2016, from http://www.domeczek.pl/ natko/papers/dict-pl-ua_kotsyba-turska.pdf

Kozubel, W. (2006). Słownik terminów biologicznych ukraińsko-polski i polsko-ukraiński. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Kozubel, W. (2007). Słownik terminów chemicznych ukraińsko-polski i polsko-ukraiński. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Kuczyńska, M. et al. (2010). Polsko-czesko-rosyjsko-ukraiński słownik pojęć literackich. Szczecin: Volumina.pl, Daniel Krzanowski.

Kuspys, P. (2008). Współpraca gospodarcza Polski i Ukrainy. Gospodarka Narodowa, (4), 41-57.

Lukszyn, J. (2010). Słownik przedmiotowy jako tekst edukacyjny. In S. Grucza, M. Płużyczka, & A. Marchwiński (Eds.), Translatoryka: Koncepcje - modele - analizy (pp. 92-98). Warszawa: Wydział Lingwistyki Stosowanej, Uniwersytet Warszawski.

Lukszyn, J., & Zmarzer, W. (2006). Teoretyczne podstawy terminologii. Warszawa: Katedra Języków Specjalistycznych UW.

Łukasik, M. (2007). Angielsko-polskie i polsko-angielskie słowniki specjalistyczne (1990-2006): Analiza terminograficzna. Warszawa: Katedra Języków Specjalistycznych UW.

Łukasik, M. (2010). Teksty specjalistyczne a konstruowanie terminograficzne (Unpublished PhD thesis). Wydział Lingwistyki Stosowanej UW, Warszawa.

Łukasik, M. (2014). Terminological dictionary as a comprehensive cognitive and linguistic tool. Language in Different Contexts: Research Papers, 5(1), 98-108.

Markunas, A., & Uczitiel, T. (1995). Terminologia kościelna: mały słownik opisowy polsko-ukraiński i ukraińsko-polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Markunas, A., & Uczitiel, T. (2001). Popularny słownik sakralizmów polskich i ukraińskich. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Michta, T. (2014). Słownik jako model wiedzy. In T. Michta (Ed.), Narzędzia pracy lingwistycznej (pp. 171-198). Warszawa: Instytut Rusycystyki, Wydział Lingwistyki Stosowanej UW.

Ministerstwo Edukacji Narodowej. (n.d.). Wykaz podręczników szkolnych i książek pomocniczych przeznaczonych dla mniejszości narodowych, mniejszości etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem kaszubskim, dopuszczonych po 10 marca 1999 r. Retrieved 10 June 2016, from https://archiwum.men.gov.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=2230

Ojcewicz, G. et al. (2006). Praktyczny słownik policyjno-prawniczy: Polski, białoruski, litewski, rosyjski, ukraiński. Szczytno: Wyższa Szkoła Policji.

Ojcewicz, G. et al. (2009). Podręczny słownik administracji: Polski, białoruski, litewski, rosyjski, ukraiński. Szczytno: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji. Wydział Wydawnictw i Poligrafii.

Piotrowski, T. (2001). Zrozumieć leksykografię. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

PL-BY-UA 2007-2013: Cross-Border Cooperation Programme: Poland - Belarus - Ukraine 2007-2013 (PL-BY-UA 2007-2013). (n.d.). Retrieved 10 June 2016, from https://www.cpe.gov.pl/pliki/127-pl-by-ua-eng-5b1-5d.pdf

Pliszka, A. (2010). Charakterystyka strukturalno-semantyczna terminologii prawniczej w języku polskim i ukraińskim (Unpublished Master’s thesis). John Paul II Catholic University of Lublin, Lublin.

Polish Press Agency. (2014). Polish-Ukrainian trade exchange and the current political crisis in Ukraine. Retrieved 10 June 2016, from http://msp.gov.pl/en/polish-economy/economic-news/5296,Polish-Ukrainian-trade-exchange-and-the-current-political-crisis-in-Ukraine.pdf

Polsko-ukraiński słownik elektroniczny. (n.d.). Retrieved 20 August 2015, from http://www.domeczek.pl/ polukr/pus/index.php

Ruda, O. (2012). Translational terminological dictionaries of the 20th century (1945-1999). XLinguae Journal, 5(4), 16-28.

Rudnickyj, J. B. (1991). Ukrainian lexicography. In F. J. Hausmann et al. (Eds.), Dictionaries: An international encyclopedia of lexicography (pp. 2329-2335). Berlin: Walter de Gruyter.

Shcherba, H. (2013). Cross-Border cooperation between Ukraine and Poland under condition of financial crisis. Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy, (30), 348-353.

Szumiłowicz, G. (1999). Mały słownik terminologii medycznej: J. polski, j. łaciński, j. ukraiński. Szczecin: "Zapol".

Szuper-Jakubiuk, D. (2010). Bibliografia słowników przekładowych handlowych i okołohandlowych (język polski, rosyjski, ukraiński) za lata 1990-2010 w układzie chronologicznym. Linguodidactica, 14, 243-240.

Tarp, S. (2012). Specialised lexicography: 20 years in slow motion. Ibérica, 24, 117-128.

Wasiak, E., & Zadorożna, S. (1995). Mały praktyczny słownik biznesmena ukraińsko-polski, polsko-ukraiński. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Wasyluk, A., & Tanaś, M. (2006). Leksykon pedagogiczny angielsko-polsko-ukraiński. Płock: Oficyna Wydawnicza Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica.

Wojtowicz, C., Górska, R., Przybylski, L. (Eds.), Dubovska, R. et al. (Auth.). (2001). Basic terminology on machining with tools of defined wedge geometry: In eight languages (English, French, German, Polish, Russian, Ukrainian, Czech, Slovak) [Podstawowa terminologia z obróbki skrawaniem narzędziami o określonej geometrii ostrza: Ośmiojęzyczna (angielski, francuski, niemiecki, polski, rosyjski, ukraiński, czeski, słowacki)]. Cracow: University of Technology.

Zięba, M. (Ed.), Bielak, A. et al. (Auth.) (2004). Polsko-ukraiński, ukraińsko-polski glosariusz terminów administracji publicznej. Lublin: Fundacja Młoda Demokracja.




Copyright (c) 2016 Marek Wojciech Łukasik

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/