DOI: https://doi.org/10.11649/slh.2015.003

„No i co z tego”. O dyskusji wokół "Kamieni na szaniec" Aleksandra Kamińskiego z Bożeną Keff, Magdą Szcześniak, Tomaszem Tomasikiem i Błażejem Warkockim rozmawia Anna Zawadzka

Anna Zawadzka

Abstract


“So what?” Bożena Keff, Magda Szcześniak, Tomasz Tomasik & Błażej Warkocki in a conversation with Anna Zawadzka

In April 2013, the Polish Press Agency published an article in which Elżbieta Janicka proposed a new interpretations of Stones on the barricades. She claimed i.a.: ”Since we are deliberating, placed in a ho-mophobic culture, where questioning someone’s heterosexual orientation is not an observation but a de­lation, I would compare Zośka and Rudy to Achilles and Patroclus, a pair of legendary warriors. […] I think that this is one of the most beautiful texts about love knowing no limits, whereas all we know about the main characters’ relations testifies to the unheard power and depth of this feeling”. Those words caused an avalanche of reactions, starting from polemics with Janicka or libels on her to violence threats against the scholar. In this conversation, Bożena Keff, Magda Szcześniak, Tomasz Tomasik, Błażej Warkocki and Anna Zawadzka are discussing Janicka’s proposition (developed in her book Festung Warschau, published prior to the quoted text) to interpret Stones on the barricades as a text also on a romantic relationship between two men. They analyse social and political causes of the “scandal”, induced by the Polish mainstream media together with a part of the Polish academic milieu. This conversation took place in May 2013.

 

„No i co z tego”. O dyskusji wokół Kamieni na szaniec Aleksandra Kamińskiego z Bożeną Keff, Magdą Szcześniak, Tomaszem Tomasikiem i Błażejem Warkockim rozmawia Anna Zawadzka

W kwietniu 2013 roku Polska Agencja Prasowa opublikowała artykuł, w którym Elżbieta Janicka proponowała nowe interpretacje Kamieni na szaniec. Janicka mówiła m.in.: „Ponieważ rozmawiamy w kulturze homofobicznej, gdzie zakwestionowanie czyjejś heteroseksualnej orientacji nie jest konstatacją, lecz denuncjacją, porównałabym Zośkę i Rudego do Achillesa i Patroklesa, pary legendarnych wojowników. [...] Uważam, że to jeden z najpiękniejszych tekstów o miłości nieznającej granic, zaś cała wiedza na temat relacji bohaterów świadczy o niespotykanej sile i głębi tego uczucia”. Słowa te wywołały lawinę reakcji: od polemik z Janicką, przez paszkwile na nią, po groźby przemocy wobec niej. W niniejszej rozmowie Bożena Keff, Magda Szcześniak, Tomasz Tomasik, Błażej Warkocki i Anna Zawadzka dyskutują o propozycji Janickiej (rozwiniętej we wcześniejszej wobec cytowanego tekstu książce Elżbiety Janickiej Festung Warschau), by interpretować Kamienie na szaniec jako tekst także o romantycznej relacji między mężczyznami, oraz analizują społeczne i polityczne przyczyny „skandalu”, jaki wokół wywiadu z Janicką wywołały polskie media głównego nurtu oraz część polskiego środowiska akademickiego. Rozmowa odbyła się w maju 2013 roku.

 


Keywords


Kamienie na szaniec (Stones on the barricades); Elżbieta Janicka; homophobia; homosocial relations; patriotism

Full Text:

PDF (in Polish)

References


Butler, J. (2011). Ramy wojny. Kiedy życie jest godne opłakiwania? (A. Czarnacka, Tłum.). Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa.

Chmielarz, A. (2013, kwiecień 5). Historyk: „Kamienie na szaniec” trzeba odbrązowić. Ale to książka o męskiej przyjaźni, bez homoseksualnych podtekstów [z Andrzejem Chmielarzem rozmawia Aleksandra Pezda]. Pobrano 28 grudnia 2014, z http://wyborcza.pl/1,76842,13687996,Dyskusja_o__Kamieniach_na_szaniec__mnie_nie_obraza.html

Czapliński, P. (2013, kwiecień 15). Rudy i Zośka 70 lat później. Estetyka i erotyka patriotyzmu. Pobrano 28 grudnia 2014, z http://wyborcza.pl/1,75475,13741454,Rudy_i_Zoska_70_lat_pozniej__Estetyka_i_erotyka_patriotyzmu.html

Demirski, P. (b.d.). Tęczowa trybuna 2012. Pobrano 28 grudnia 2014, z http://www.teatrpolski.wroc.pl/przedstawienia/teczowa-trybuna-2012

Dlaczego nie powiedzieć głośno, że Łuczywo i Rapaczyńska się kochały? Że to już starsze panie? A ile lat mieliby bohaterowie „Kamieni na szaniec?” (2013, kwiecień 6). Pobrano 28 grudnia 2014, z http://wpolityce.pl/polityka/154680-dlaczego-nie-powiedziec-glosno-ze-luczywo-i-rapaczynska-sie-kochaly-ze-to-juz-starsze-panie-a-ile-lat-mieliby-bohaterowie-kamieni-na-szaniec

Głowiński, M. (2013, kwiecień 17). Głowiński: Każdy tekst mówi również to, czego nie mówi expressis verbis. Z Michalem Głowińskim rozmawia Tomasz Stawiszyński. Pobrano 28 grudnia 2014, z http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130417/glowinski-kazdy-tekst-mowi-rowniez-czego-nie-mowi-expressis-verbis

Jak szkoła osłania „Rudego”? Nauczycielka: -’Gej’ to profanum. (2013, kwiecień 14). Pobrano 28 grudnia 2014, z http://m.lodz.gazeta.pl/lodz/1,106512,13722688,Jak_szkola_oslania__Rudego___Nauczycielka____Gej_.html

Janicka, E. (2013, kwiecień 14). „Kamienie na szaniec”. Reaktywacja. Z Elżbietą Janicką rozmawia Paweł Smoleński. Gazeta Wyborcza. Pobrano z http://wyborcza.pl/magazyn/1,126715,13729897,_apos__apos_Kamienie_na_szaniec_apos__apos___Reaktywacja.html#TRrelSST

Janion, M. (2006). Niesamowita Słowiańszczyzna. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Janowski, A. (2013, kwiecień 5). Dyskusja o „Kamieniach na szaniec” mnie nie obraża. Rozmawiała Aleksandra Pezda. Pobrano 28 grudnia 2014, z http://wyborcza.pl/1,76842,13687996,Dyskusja_o__Kamieniach_na_szaniec__mnie_nie_obraza.html

Kołakowska, A. (2000, styczeń 29). Brygady politycznej poprawności. Rzeczpospolita.

Kosofsky-Sedgwick, E. (1985). Between men. English literature and male homosocial desire. New York: Columbia University Press.

Kosofsky-Sedgwick, E. (1990). Epistemology of the closet. Berkeley, Los Angeles: University of California Press.

Kosofsky-Sedgwick, E. (2003). Paranoid reading and reperative reading. Or, you’re so paranoid, you probably think this essay is about you. W E. Kosofsky-Sedgwick, Touching feeling. Affect, pedagogy, performativity. Durkham: Duke Univeristy Press.

Kowalska, A. (2011, luty 16). Mural z młodymi, nagimi torsami nie spodobał się muzeum. Gazeta Wyborcza/Gazeta Stołeczna. Pobrano z http://warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34885,9113567,Mural_z_mlodymi__nagimi_torsami_nie_spodobal_sie_muzeum.html

Lis, T. (b.d.). „Rudy”, „Zośka”, geje i hetero. Pobrano 28 grudnia 2014, z http://tomaszlis.natemat.pl/57053,rudy-zoska-geje-i-hetero

Meller, M. (2013, kwiecień 14). Za mundurem chłopy sznurem. Newsweek.

Mosse, G. L. (1996). The image of man. The creation of modern masculinity. Oxford, London: Oxford University Press.

Niech Nas Zobaczą. (b.d.). Pobrano 28 grudnia 2014, z http://www.kph.org.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=30

Oświadczenie w sprawie naruszania zasad etosu pracownika nauki. (2013, styczeń 30). Pobrano 28 grudnia 2014, z http://ako.poznan.pl/2079/

Pawłowicz o Grodzkiej Jaka pani Twarz boksera. (b.d.). Pobrano 28 grudnia 2014, z https://www.youtube.com/watch?v=tZlSCieT_WY

Puar, J. K. (2007). Terrorist assemblages. Homonationalism in queer times. Durkham: Duke Univeristy Press.

Rossman, D. (b.d.). Łączniczka Zośki z „Kamieni na szaniec”: Tadeusz gejem? Rany boskie to są bzdury zupełne. Pobrano z http://natemat.pl/56745,danuta-rossman-laczniczka-zoski-z-kamieni-na-szaniec-tadeusz-gejem-rany-boskie-to-sa-bzdury-zupelne

Szcześniak, M. (2012a). Paranoiczne interpretacje i porozumiewawcze mrugnięcia. Refleksje wokół niezrealizowanego muralu i «Studium do rannego powstańca» Karola Radziszewskiego. W M. Kosińska, K. Sikorska, & A. Skórzyńska (Red.), Artysta – kurator – instytucja – odbiorca. Przestrzenie autonomii i modele krytyki (ss. 9–32). Poznań: Galeria Miejska Arsenał.

Szcześniak, M. (2012b). Tęczowe szaliki, czyli za cztery lata będzie za późno. Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, (3/4), 145–152.

Szwedowicz, A. (2013, kwiecień 4). Dr Janicka z PAN: mit „Kamieni na szaniec” domaga się analizy. Pobrano z http://dzieje.pl/aktualnosci/dr-janicka-z-pan-mit-kamieni-na-szaniec-domaga-sie-analizy

Świetlik, W. (2009, styczeń 13). Nowa prowokacja Palikota: czy J. Kaczyński jest gejem? Pobrano 28 grudnia2014, z http://www.polskatimes.pl/artykul/77354,nowa-prowokacja-palikota-czy-jkaczynski-jest-gejem,id,t.html?cookie=1

Umińska, B. (1999). Naród z natury egzystencjalny, płeć z natury metafizyczna. Res Publica Nova, (7/8).

Varga, K. (2013, sierpień 4). Varga o „Rudym” i „Zośce”: Święci z Mokotowa. Pobrano 28 grudnia 2014, z http://wyborcza.pl/1,75475,13694272,Varga_o__Rudym__i__Zosce___Swieci_z_Mokotowa.html#ixzz2SWdvvs00

Zaremba, P. (2013). Miazga zamiast przeszłości. W Sieci, (15 (19)), 16–18.




Copyright (c) 2014/2015 Anna Zawadzka

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/