DOI: https://doi.org/10.11649/slh.2013.020

Ciało i piętno. Defloracja jako wytwarzanie kobiecości

Anna Zawadzka

Abstract


The body and the stigma. Defloration as an act of building femininity 

The paper offers an analysis of the cultural meanings of the bodily attributes and practices related to virginity and defloration; the most important are “bloodstains” (a sign of the loss of virginity) and “penetration” (regarded as the only “true” form of sexual intercourse). The obligation to present the defloration and the shame that accompanies it are the vantage point to the analysis of the forms of stigmatizing femininity. A deconstruction of the meanings acquired by penetration led me to a conclusion that the cause-effect relation between gender and culturally defined sexual practices (including sexual orientation) is not only inseparable, but also different than it has usually been thought. It is not the gender that determines an individual’s sexuality, but the culturally imposed sexual practices build the gender.

 

Ciało i piętno. Defloracja jako wytwarzanie kobiecości

Artykuł poświęcony jest kulturowym znaczeniom cielesnych atrybutów i praktyk związanych z dziewictwem i defloracją. Szczególne miejsce wśród nich zajmuje plama krwi jako znak obwieszczający utratę dziewictwa oraz penetracja powszechnie uważana za jedyny „prawdziwy” seks. Przymus uwidocznienia defloracji oraz wstyd z tym związany traktuję jako punkt wyjścia do rozważań na temat piętnowania kobiecości. Dekonstrukcja narosłych wokół penetracji znaczeń pozwala z kolei dostrzec, że związek przyczynowo-skutkowy między płcią kulturową a kulturowo definiowanymi praktykami seksualnymi – w tym orientacją seksualną – jest nie tylko nierozerwalny, ale i odwrotny, niż zwykło się sądzić. To nie płeć kulturowa decyduje o seksualności jednostki, lecz kulturowo wymuszone praktyki seksualne produkują płeć.


Keywords


virginity; penetration; stigma; body; blood; the social construct of gender; social control; sociology of the body; sociology of medicine; sociology of sexuality

Full Text:

PDF (in Polish)

References


Angier, N. (2011). Kobieta. Geografia intymna. (B. Kopeć-Umiastowska, Tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka.

Axelsson, M. (2002). Kwietniowa czarownica. (H. Thylwe, Tłum.). Warszawa: W.A.B.

Beauvoir, S. de. (2003). Druga płeć. (G. Mycielska & M. Leśniewska, Tłum.). Warszawa: Jacek Santorski & Co.

Bell, C. (1992). Ritual Theory, Ritual Practice. Oxford: Oxford University Press.

Blackledge, C. (2005). Wagina. Kobieca seksualność w historii kultury. (K. Bartuzi, Tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka.

Bourdieu, P. (2004). Męska dominacja. (L. Kopciewicz, Tłum.). Warszawa: Oficyna Naukowa.

Bourdieu, P. (2008). Zmysł praktyczny. (M. Falski, Tłum.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Brach-Czaina, J. (1999). Szczeliny istnienia. Kraków: Wydawnictwo eFKa.

Butler, J. (2008). Uwikłani w płeć. (K. Krasuska, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Caillois, R. (1997). Gry i ludzie. (A. Tatarkiewicz, & M. Żurowska, Tłum.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Carter, A. (2000). Krwawa komnata. W A. Carter, Czarna Wenus. Opowiadania. (A. Ambros, Tłum.). Warszawa: Czytelnik.

Douglas, M. (2007). Czystość i zmaza. (M. Bucholc, Tłum.). Warszawa: PIW.

Foucault, M. (1993). Nadzorować i karać. (T. Komendant, Tłum.). Warszawa: Aletheia.

Foucault, M. (1995). Historia seksualności. (B. Banasiak, T. Komendant, & K. Matuszewski, Tłum.). Warszawa: Czytelnik.

Freidson, E. (1970). Profession of Medicine. New York: Dodd&Mead.

French, M. (1994). Miejsce dla kobiet. (B. Umińska & E. Romkowska, Tłum.). Warszawa: Książka i Wiedza.

Gandhi, L. (2008). Teoria postkolonialna. (J. Serwański, Tłum.). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Goffman, E. (2006). Rytuał interakcyjny. (A. Szulżycka, Tłum.). Warszawa: PWN.

Goffman, E. (2007). Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. (A. Dzierżyńska & J. Tokarska-Bakir, Tłum., J. Tokarska-Bakir, Wstęp). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Goffman, E. (2008). Zachowanie w miejscach publicznych. (O. Siara, Tłum.). Warszawa: PWN.

Irigaray, L. (2010). Ta płeć (jedną) płcią niebędąca. (S. Królak, Tłum.). Kraków: Eidos.

Oates, J. C. (2004). Zabiorę cię tam. (E. Pankiewicz, Tłum.). Poznań: Rebis.

Oates, J. C. (2007). Córka grabarza. (K. Karłowska, Tłum.). Poznań: Rebis.

Ostrowska, A. (2009). Modele relacji pacjent – lekarz. W A. Ostrowska (Red.), Socjologia medycyny. Podejmowane problemy, kategorie analizy. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Pawlicka, A. (2005, luty 20). Upiększ to, co na dole. Metro, s. 13.

Satrapi, M. (2008). Wyszywanki. (W. Nowicki, Tłum.). Kraków: Post.

Seidman, S. (2012). Społeczne tworzenie seksualności. (P. Tomanek, Red.). Warszawa: PWN.

Shusterman, R. (2010). Świadomość ciała. Dociekania z zakresu somaestetyki. (W. Małecki, & S. Stankiewicz, Tłum.). Kraków: Universitas.

Sokołowska, M. (2009). Socjologia medycyny. W A. Ostrowska (Red.), Socjologia medycyny. Podejmowane problemy, kategorie analizy. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Stanisławska, O. (2004, grudzień 11). Komiks i strażniczki rewolucji. Wysokie Obcasy.

Uramowska-Żyto, B. (2009). Socjologiczne koncepcje zdrowia i choroby. W A. Ostrowska (Red.), Socjologia medycyny. Podejmowane problemy, kategorie analizy. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Weeks, J. (2012). Wynalezienie seksualności. W A. Kościańska (Red.), Antropologia seksualności. Teoria, etnografia, zastosowanie. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Zawadzka, A. (2008). Ukrywanie ogona. Recykling Idei, (11).




Copyright (c) 2014 Anna Zawadzka

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/