DOI: https://doi.org/10.11649/slh.2013.025

Wywiad z Ewą Gąsowską

Monika Stec, Ewa Gąsowska

Abstract


An interview with Ewa Gąsowska

In the interview, Ewa Gąsowska described her ten-year-long struggle with the Polish legal system. Gąsowska’s objective has been to reinstate the good name of her grandfather, Jan Rybak, who was murdered in 1945. According to Gąsowska, the reason for her grandfather’s death was his political activity in PPR (Polish Labourers’ Party) and his post-war commitment to the reconstruction of People’s Poland (Polska Rzeczpospolita Ludowa). Gąsowska claims that he was murdered by members of Narodowe Siły Zbrojne (National Armed Forces).

Almost 60 years after the death of Jan Rybak, a book was published which presents his activity and death in a different light. The book had been written by one of those regarded by Rybak’s family as his murderers. This “courtroom drama” is situated in the context of the relations between the Rybak family and the local community (the place where Jan Rybak, and most likely also his murderers, were born), as well as the socio-political transformations in the contemporary Poland.

 

Wywiad z Ewą Gąsowską

Ewa Gąsowska opowiada historię swoich dziesięcioletnich zmagań z wymiarem sprawiedliwości. Jej celem jest rehabilitacja dobrego imienia dziadka, Jana Rybaka, który został zamordowany w 1945 roku. Zdaniem Ewy Gąsowskiej, powodem zabójstwa była partyjna aktywność jej dziadka (PPR) i jego powojenne zaangażowanie w odbudowę Polski Ludowej, a jego mordercami byli członkowie Narodowych Sił Zbrojnych.

Prawie 60 lat później ukazała się książka wspomnieniowa, która inaczej przedstawia działalność i okoliczności śmierci Jana Rybaka. Jej autorem jest osoba, którą rodzina uważa za mordercę. Ważny kontekst tego „serialu sądowego” stanowią relacje rodziny Rybaka z lokalną społecznością, z której się wywodzi on i – prawdopodobnie – jego zabójcy, jak też przemiany społeczno-polityczne we współczesnej Polsce.


Keywords


Radomyśl nad Sanem; Jan Rybak; court case; historical policy; World War II; Narodowe Siły Zbrojne (National Armed Forces) & NSZ guerillas; Bolesław & Alfons Chmielowiec; Ścinawka; Polska Partia Robotnicza (Polish Labourers’ Party)

Full Text:

PDF (in Polish)

References


Chmielowiec, B. (2002). Wspomnienia straconych (?) dni. Sandomierz, Tarnobrzeg: Wydawnictwo Diecezjalne.

Gontarczyk, P. (2006). Morderca z Ludmiłówki. W P. Gontarczyk, Publicystyka z lat 1996-2005. Warszawa: Arwil.

Gontarczyk, P., Chodakiewicz, M. J., & Żebrowski, L. (1997). Tajne oblicze GL-AL i PPR: dokumenty (T. 2). Warszawa: Burchard Edition.

Gronczewski, E. (1976). Trudne dni. Wspomnienia z lat 1945-1946. Wojskowy Przegląd Historyczny, 4.

Historia pustej mogiły. (b.d.). Kraśnickie Towarzystwo Regionalne. Pobrano z http://www.regionalista.pl/mogila.htm

Krajewski, M. (1972). Miejsce stałego zamieszkania. Warszawa: Czytelnik.

Krajewski, M. (1975). Mów o tych dniach na Mariensztacie. Warszawa: Iskry.

Leszczyńska, Z. (2006). Prokuratorzy i sędziowie Lubelskich Sądów Wojskowych 1944–1955. Lublin: Wydawnictwo Norbertinum.

Myszka, S. (2003). Radomyśl nad Sanem. Dzieje miasta i parafii. Stalowa Wola: Muzeum Regionalne w Stalowej Woli.

Sęk, K. (2007). Związek Strzelecki w tarnobrzeskiem i jego odnowienie w 1992 r. UMCS, Lublin. Pobrano z http://portalstrzelecki.info/download/download/zwiazek_strzelecki_w%20tarnobrzeskiem_i_jego_odnowienie_w_1992roku.pdf

Tarnobrzeskie Zeszyty Historyczne. (1992) (T. 4). Pobrano z http://www.pbc.rzeszow.pl/dlibra/plain-content?id=8951




Copyright (c) 2014 Monika Stec, Ewa Gąsowska

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/