DOI: https://doi.org/10.11649/slh.2243

Close enough – obrazy porażki transformacji ustrojowej w Polsce lat dziewięćdziesiątych XX wieku na przykładzie "Psów" Władysława Pasikowskiego i "Szamanki" Andrzeja Żuławskiego [“Close Enough”: Images of the Failure of the 1990s’ Political Transformation in Poland as Exemplified by Władysław Pasikowski’s "Psy" [Pigs] and Andrzej Żuławski’s "Szamanka" [She-Shaman]]

Tomasz Szczepanek

Abstract


“Close Enough”: Images of the Failure of the 1990s’ Political Transformation in Poland as Exemplified by Władysław Pasikowski’s Psy [Pigs] and Andrzej Żuławski’s Szamanka [She-Shaman]

This article problematizes the Polish cinema of the 1990s by analyzing it in terms of the aesthetic of failure. Of crucial importance for that interpretation is the postcolonial perspective. Seen from this perspective, Poland of the political transformation period appears a land of unfulfilled dreams of being-like-the-West. One of the spheres where this is visible is the Polish cinematography of that time.

 

Close enough – obrazy porażki transformacji ustrojowej w Polsce lat dziewięćdziesiątych XX wieku na przykładzie Psów Władysława Pasikowskiego i Szamanki Andrzeja Żuławskiego

Niniejszy tekst problematyzuje kwestię polskiego kina lat dziewięćdziesiątych XX wieku w kategoriach estetyki porażki. Kluczowe znaczenie dla tego rozpoznania ma perspektywa postkolonialna, w której Polska czasów transformacji jawi się jako kraina niespełnionych marzeń o byciu-jak-Zachód, co widać m.in. w kinematografii tamtego okresu.


Keywords


failure; Poland; close enough; cinema; Andrzej Żuławski; Władysław Pasikowski

References


Bugajski, R. (Reż.). (1982). Przesłuchanie [Film]. Zespół Filmowy „X”.

Janion, M. (b.d.). Solidarność – wielki zbiorowy obowiązek kobiet. Krytyka Polityczna. Pobrano 17 lutego 2016, z http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/Janion-Solidarnosc-%13-wielki-zbiorowy-obowiazek-kobiet/menu-id-78.html

Janion, M. (2007). Niesamowita Słowiańszczyzna: Fantazmaty literatury. Wydawnictwo Literackie.

Keff, B. (2010). Psy Władysława Pasikowskiego, czyli Polska jest twardzielem. W A. Wiśniewska & P. Marecki (Red.), Kino polskie 1989–2009: Historia krytyczna (ss. 25–34). Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Kieślowski, K. (Reż.). (1981). Przypadek [Film]. Zespół Filmowy „Tor”.

Kieślowski, K. (Reż.). (1989). Dekalog [Film]. Sender Freies Berlin (SFB); Studio Filmowe „Tor”; Telewizja Polska.

Kletowski, P., & Marecki, P. (Red.). (2008). Żuławski: Przewodnik Krytyki Politycznej. Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Kutyła, J. (2010). Szamanka Andrzeja Żuławskiego, czyli kto komu zjadł mózg. W A. Wiśniewska & P. Marecki (Red.), Kino polskie 1989–2009: Historia krytyczna (ss. 71–80). Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Lis, P. (1998). A jednak się kręci... Szkice filmowe. Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej.

Lubelski, T. (2009). Historia kina polskiego: Twórcy, filmy, konteksty. Videograf II.

Makk, K. (Reż.). (1982). Egymásra nézve [Film]. MAFILM Dialóg Filmstúdió; Meridian Films.

Pasikowski, W. (Reż.). (1992). Psy [Film]. Studio Filmowe „Zebra”; Agencja Produkcji Filmowej.

Pilch, J. (2003). Rozpacz z powodu utraty furmanki. Wydawnictwo Literackie.

Przylipiak, M., & Szyłak, J. (1999). Kino najnowsze. Wydawnictwo Znak.

Skolimowski, J. (Reż.). (1982). Fucha [Film]. Michael White Productions.

Szczerba, J. (1996, maj 14). Kłopot z Żuławskim. Gazeta Wyborcza, 10.

Tarantino, Q. (Reż.). (1992). Wściekłe psy. Live Entertainment; Dog Eat Dog Productions Inc.

Wajda, A. (Reż.). (1981). Człowiek z żelaza [Film]. Zespół Filmowy „X”.

Walas, T. (2003). Zrozumieć swój czas: Kultura polska po komunizmie – rekonesans. Wydawnictwo Literackie.

Zagajewski, A. (1986). Solidarność i samotność. Fundacja Zeszytów Literackich.

Żuławski, A. (Reż.). (1995). Szamanka [Film]. Visa Film International.




Copyright (c) 2020 Tomasz Szczepanek

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/