DOI: https://doi.org/10.11649/slh.2255

Kompromitacja, słabość, tandeta? Kultura materialna NRD w filmie po 1990 roku na wybranych przykładach [Disgrace, Weakness, Rubbish? Material Culture of the GDR in Selected German Films After 1990]

Marta Brzezińska-Pająk

Abstract


Disgrace, Weakness, Rubbish? Material Culture of the GDR in Selected German Films After 1990

The article focuses on the material culture of the German Democratic Republic (GDR) as portrayed in selected German films made after 1990 and set in the GDR. The objects that are used in the films serve as a special kind of artefacts, symbolizing the reality of the GDR and defining it as imperfect, below expectations, and inefficient in meeting consumer demand. An important point of reference in the article is the context of post-communist nostalgia, which is a source of interesting symbolic redefinitions.

 

Kompromitacja, słabość, tandeta? Kultura materialna NRD w filmie po 1990 roku na wybranych przykładach

Artykuł dotyczy problematyki rzeczy codziennego użytku przedstawionych w wybranych filmach niemieckich realizowanych po 1990 roku a rozgrywających się w realiach Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Przedmioty, które zostają użyte w filmach, występują w roli szczególnych artefaktów, symbolizujących rzeczywistość NRD i określających ją jako niedoskonałą, niespełniającą oczekiwań, konsumpcyjnie niewydolną. Istotnym punktem odniesienia w artykule jest kontekst nostalgii postkomunistycznej, która jest źródłem interesujących znaczeniowych przewartościowań.


Keywords


GDR; material culture; film; nostalgia; everyday life

References


Ahbe, T. (2001). Ostalgie als Laienpraxis in Ostdeutschland: Ursachen, psychische und politische Dimensionen. W H. Timmermann (Red.), Die DDR in Deutschland (ss. 781–802). Duncker & Humblot.

Ahbe, T. (2015). Ostalgie: Zu ostdeutschen Erfahrungen und Reaktionen nach dem Umbruch. Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur.

Arnold-de Simine, S., & Radstone, S. (2013). The GDR and the memory debate. W A. Saunders & D. Pinfold (Red.), Remembering and rethinking the GDR: Multiple perspectives and plural authenticities (ss. 19–33). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9781137292094_2

Bartl, R., Dankert, S., Hiepe, T., & Münnich, I. (2013). Ostalgie in Gesellschaft und Literatur: Am kürzeren Ende der Sonnenallee von Thomas Brussig. Science Factory; GRIN Verlag.

Becker, W. (Reż.). (2003). Good bye, Lenin! [Film]. Westdeutscher Rundfunk (WDR); X-Filme Creative Pool.

Berdahl, D. (2010). Good bye, Lenin! Aufwiedersehen GDR: On the social life of socialism. W M. Todorova & Z. Gille (Red.), Post-communist nostalgia (ss. 177–189). Berghahn Books. https://doi.org/10.2307/j.ctt9qd8t4.14

Boym, S. (2001). The future of nostalgia. Basic Books.

Braun, M. (2013). Wem gehört Geschichte? Erinnerungskultur in Literatur und Film. Aschendorff.

Brzezińska, M. (2014). Spektakl – granica – ekran: Mur berliński w filmie niemieckim. Atut.

Cooke, P. (2005). Representing East Germany since unification: From colonization to nostalgia. Berg.

Haußmann, L. (Reż.). (1999). Sonnenallee [Film]. Boje Buck Produktion; Sat.1.

Hodgin, N. (2013). Screening the East: Heimat, memory and nostalgia in German film since 1989. Berghahn Books.

Höhne, G. (2013). DDR Design: Kultur im Heim. Komet Verlag GmbH.

Hřebejk, J. (Reż.). (1999). Pelišky [Film]. Česká Televize; Total HelpArt T.H.A.

Jozwiak, J. F., & Mermann, E. (2006). „The wall in our minds?”: Colonization, integration and nostalgia. The Journal of Popular Culture, 39(5), 780–795. https://doi.org/10.1111/j.0022-3840.2006.00305.x

Lindenberger, T. (2006). Zeitgeschichte am Schneidetisch: Zur Historisierung der DDR in deutschen Spielfilmen. W G. Paul (Red.), Visual history: Ein Studienbuch (ss. 353–372). Vandenhoeck & Ruprecht.

Mazurek, M. (2010). Społeczeństwo kolejki: O doświadczeniach niedoboru 1945–1989. Wydawnictwo Trio.

Neller, K. (2006). DDR-Nostalgie: Dimensionen der Orientierungen der Ostdeutschen gegenüber der ehemaligen DDR, ihre Ursachen und politischen Konnotationen. VS Verlag für Sozialwissenschaften.

Rosnowski, A. (2003). Planeta NRD. Polityka, 2003(45), 72–73.

Rubin, E. (2003). The order of substitutes: Plastic consumer goods in the Volkswirtschaft and everyday domestic life in the GDR. W D. F. Crew (Red.), Consuming Germany in the Cold War (ss. 87–119). Berg. https://doi.org/10.5040/9781350048232.ch-004

Rubin, E. (2008). Synthetic socialism: Plastic and dictatorship in the German Democratic Republic. The University of North Carolina Press.

Sabrow, M. (Red.). (2010). Bewältigte Diktaturvergangeheit? 20 Jahre DDR-Aufarbeitung. AVA.

Saldern, A. von. (2009). Die Platte. W M. Sabrow (Red.), Erinnerungsorte der DDR (ss. 301–311). C. H. Beck.

Stitziel, J. (2007). Fashioning socialism: Clothing, politics and consumer culture in East Germany. Berg.

Uecker, M. (2013). Performing the modern German: Performance and identity in contemporary German cinema. Peter Lang AG. https://doi.org/10.3726/978-3-0353-0474-9

Zündorf, I. (2012). Vitrine oder Wühltisch? W K. Hammerstein & J. Scheunemann (Red.), Die Musealisierung der DDR: Wege, Möglichkeiten und Grenzen der Darstellung von Zeitgeschichte in stadt- und regionalgeschichtlichen Museen (ss. 96–109). Metropol Verlag.




Copyright (c) 2020 Marta Brzezińska-Pająk

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/