DOI: https://doi.org/10.11649/sm.2016.024

Gry w podmiot. Szkic o (wczesnej) twórczości Mladena Stilinovicia

Magdalena Bogusławska

Abstract


Games of a subject: A sketch of the (early) works of Mladen Stilinović

The article concerns the conceptualization of the subject in the works of the contemporary Croatian visual artist Mladen Stilinović. The object of analysis are most of all works (collages, texts) from the 1970s and early 1980s, when the artist formulated the basis for his creative philosophy and at the same time determined the directions of their research. His system of reference were the socialist state order and the traditionalist, academic system of artistic practice, which he criticized from the perspectives of Diogenes, philosophical Cynicism and constructive anarchism. Until this day, the attitude of resistance is the main creative principle for Stilinović’s art. He sets strong, conscious and autonomous creator’s “I” against symbolic violence of different systems (political, ideological, educational, etc.). This “I” is not so much the material and object of expression as a space of play based on concpetualism and self-irony.

 

Gry w podmiot. Szkic o (wczesnej) twórczości Mladena Stilinovicia

Artykuł dotyczy konceptualizacji podmiotu w twórczości współczesnego chorwackiego artysty wizualnego – Mladena Stilinovicia. Przedmiotem analizy są przede wszystkim prace (kolaże, teksty) z lat 70. i początku 80. XX wieku, kiedy to artysta formułował podstawy filozofii twórczej i określał kierunki swych poszukiwań. Układem odniesienia były dla niego wówczas socjalistyczny porządek państwa i tradycjonalistyczny, akademicki system praktyki artystycz­nej, które poddawał konsekwentnej krytyce z pozycji rozumnego, diogenesowskiego cynizmu i konstruktywnego anarchizmu. Do dziś postawa oporu jest dla Stilinovicia podstawową zasadą twórczą. Przemocy symbolicznej wszelkich systemów (politycznych, ideologicznych, edukacyjnych itp.) przeciwstawia mocne, świadome i niezależne „ja” twórcy. Jest tu ono nie tyle tworzywem i przedmiotem ekspresji, ile polem gry opartej na koncepcie i autoironii.


Keywords


Mladen Stilinović; Yugoslav art; subjectivity; critical art; anarchism; Croatian art

Full Text:

PDF (in Polish)

References


Debord, G. (2013). Społeczeństwo spektaklu oraz Rozważania o społeczeństwie spektaklu. (M. Kwaterko, Tłum.). Warszawa: PIW.

Denegri, J. (2003). Studentski kulturni centar kao umetnička scena. Beograd: Studentski kulturni centar.

Drozdowski, R. (2009). Obraza na obrazy: Strategie społecznego oporu wobec obrazów dominujących. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Foucault, M. (2009). Nadzorować i karać. Narodziny więzienia. (T. Komendant, Tłum.) Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.

Gregorič, A., & Stipančić, B. (Red.). (2010). Mladen Stilinović – umjetnik radi 1973–1983. Zagreb: M. Stilinović.

Kantor, T. (1991). Rewindykacje: Przedmiot biedny [Maszynopis]. W: J. Kłossowicz, Tadeusz Kantor: Teatr (s. 36–40). Warszawa: PIW.

Markovčić, M., & Stilinović, M. (2014). Abeceda nezavisne kulture: Mladen Stilinović [Video; wywiad przeprowadzony przez M. Markovčić]. Pobrano 20 marca 2016, z https://vimeo. com/114548058

Marquard, O. (1994). Apologia przypadkowości: Studia filozoficzne. (K. Krzemieniowa, Tłum.). Warszawa: Oficyna Naukowa.

Niemyjska, M. (2014). Doświadczenie materiału w polskiej sztuce lat sześćdziesiątych XX wieku. W: M. Bogusławska, Z. Grębecka, & R. Kulmiński (Red.), Zmysłowy komunizm: Somatyczne doświadczenie epoki (s. 29–40). Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Libron.

Nikitović, S. (1998). Mladen Stilinović. Zagreb: Meandar, SCCA.

Ožegović, N., & Stilinović, M. (2008, luty 18). Mladen Stilinović – evropski uspjeh hrvatskog umjetnika anarhista [Wywiad]. Pobrano 20 marca 2016, z http://arhiva.nacional.hr./ clanak/print/42845

Schechner, R. (2006). Performatyka: Wstęp. (T. Kubikowski, Tłum.). Wrocław: Ośrodek Badań Teatralnych Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych.

Sienkiewicz, K. (2014). Zatańczą ci, co drżeli: Polska sztuka krytyczna. Warszawa: Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

Sloterdijk, P. (2008). Krytyka cynicznego rozumu. (P. Dehnel, Tłum.). Wrocław: Wydawnictwo DSW.

Stilinović, M. (1993). Pohvala lijenosti. Pobrano 20 marca 2016, z http://www.stocitas.org/ mladen-stilinovic-pohvala-lijenosti.htm

Stipančić B. (Red.) (1990). Dimitrije Bašičević Mangelos. Zagreb: Galerije grada Zagreba (Muzej suvremene umjetnosti).

Stipančić, B. (2011). Mišljenje je forma energije: Eseji i interviuji iz savremene hrvatske umjetnosti. Zagreb: Arkzin.

Šuvaković, M. (2007). Konceptualna umetnost. Novi Sad: Muzej savremene umetnosti Vojvodine.

Šuvaković, M. (2012). Umetnost i polityka: Savremenaestetika, filozofija, teoria i umetnost u vremenu globalne tranzicije. Beograd: Službeni glasnik.

Veyne, P. (1988). Ostatni Foucault i jego moralność. (T. Komendant, Tłum.). Literatura na Świecie, (6), 321–338.




Copyright (c) 2016 Magdalena Bogusławska

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/