DOI: https://doi.org/10.11649/sm.2016.019

Предмети на културата (музикални инструменти) и музиката в Библията. Към въпроса за музикалността на поетическото слово, за химнографията и лириката на Николай Лилиев

Galia Simeonova-Konach

Abstract


Cultural artefacts (musical instruments) and music in the Bible: On the question of the music of poetry, hymnography and the lyric poetry of Nikolay Liliev

The present paper is dedicated to the symbols of musical culture in semiotic and cultural discourse, as reflected by the category “cultural artefacts” (musical instruments) in the Bible. At the same time, it is as an attempt to demonstrate the literary critical and musicological potential of the problem. The category “musical instruments” in biblical texts has been discussed in a historical perspective. Another issue analysed in the paper are the rhythmic and metric structures of Byzantine and Bulgarian hymnography. Both these questions are viewed from the perspective of musical and poetical homology in Bulgarian symbolist poetry, specifically in the lyric poetry of Nikolay Liliev, and of the connections of Orthodox hymnography with broadly understood musicality of poetry.

 

Artefakty (instrumenty muzyczne) i muzyka w Biblii. O muzyczności tekstu literackiego, hymnografii i liryki Nikołaja Liliewa

Artykuł poświęcony jest roli symboli kultury muzycznej w dyskursie semiotycznym i kulturowym na podstawie kategorii artefaktów kulturowych (instrumentów muzycznych) w Biblii oraz stanowi próbę ukazania literacko-krytycznego i muzykologicznego potencjału zagadnienia. Kategoria „instrumenty muzyczne” w tekstach biblijnych została omówiona w perspektywie historycznej. Tekst analizuje również problematykę struktur rytmicznych i metrycznych hymnografii bizantyjskiej i bułgarskiej. W drugiej części artykułu oba zagad­nienia rozpatrywane są w aspekcie muzycznej i poetyckiej homologii poezji symbolistów bułgarskich, na podstawie liryki Nikołaja Lilijewa. Inną kwestię podejmowaną w wyżej wymienionym kontekście są niektóre związki i relacje pomiędzy hymnografią prawosławną a szeroko rozumianą muzycznością poezji.


Keywords


musical instruments in biblical texts; Byzantine and Bulgarian hymnography; Nikolay Liliev; symbolist poetry; rhythmic and metric structures

Full Text:

PDF (in Bulgarian)

References


Abrams, M. H. (2003). Zwierciadło i lampa: Romantyczna teoria poezji a tradycja krytycznoliteracka. (M. B. Fedewicz, Trans.). Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria.

Atanasov, A., Kuiumdzhieva, S., Velinova, V., Uzunova, E., & Musakova, E. (2012). Slavianski muzikalni rŭkopisi v Rilskiia manastir. Sofiia: Iztok-Zapad.

Benveniste, E. (1974). Sémiologie de la langue. In E. Benveniste, Problèmes de linguistique générale (Vol. 2, pp. 43–66). Paris: Gallimard.

Biblia w przekładzie Księdza Jakuba Wujka z 1599. (1999). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Vacatio.

Dalchev, A. (1984). Razmishleniia vŭrkhu bŭlgarskata lirika sled voĭnata. In A. Dalchev, Sŭchineniia v dva toma (Vol. 2, Proza. Belezhki. Fragmenti. Statii, pp. 195–201). Sofiia: Bŭlgarski pisatel.

Dinev, P. (1957). Rilskata tsŭrkovno-pevchevska shkola v nachaloto na 19 vek i neĭnite predstaviteli. Izvestiia na Instituta za muzika, 4, 3–88.

Floros, K. (2006). Vŭvedenie v nevmoznanieto: Srednovekovni notni sistemi. (E. Toncheva, Trans.). Sofiia: BAN, II.

Fubini, E. (1997). Historia estetyki muzycznej. (Z. Skowron, Trans.). Kraków: Musica Jagiellonica.

Galonzka, V. (1994). Pesen i mŭlchanie: Poetikata i svetogledŭt na Nikolaĭ Liliev. (R. Chavdarov, Trans.). In V. Galonzka, Opitomiavaneto na skorpionite: Pogled na edin chuzhdenets kŭm bŭlgarskata literatura (рр. 104–119). Shumen: Shumenski universitet.

Goliama teoriia na muzikata, sŭstavena ot Khrisant, arkhiepiskop na Dirakhiĭ ot Madit. (2007). (D. Kirkov & A. Atanasov, Trans.). Skrino: Ruenski manastir Sv. Ĭoan Rilski.

Gołąb, M. (2011). Muzyczna moderna XX wieku. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Hejmej, A. (2013). Muzyka w literaturze: Perspektywy komparatystyki interdyscyplinarnej. Kraków: Universitas.

Horsley, J. (2006). Der Almanach des Blauen Reiters als Gesamtkunstwerk: Eine interdisziplinäre Untersuchung. Frankfurt am Main: Peter Lang.

Ĭovcheva, M. (2008). Starobŭlgarskata khimnografiia. In A. Miltenova (Ed.), Istoriia na bŭlgarskata srednovekovna literatura (pp. 104–125). Sofiia: Izdatelstvo “Prof. Marin Drinov”.

Knigite na Sveshtenoto Pisanie na Vekhtiia i Noviia Zavet. (1992). Sofiia: Sv. Sinod na Bŭlgarskata pravoslavna tsŭrkva.

Kolarov, R. (1983). Zvuk i smisŭl: Nabliudeniia nad fonichnata organizatsiia na khudozhestvenata proza. Sofiia: Izdatelstvo na BAN.

Konstantinov, G. (1963). Nikolaĭ Liliev. Chovekŭt. Poetŭt. Sofiia: Bŭlgarski pisatel.

Kozhukharov, S. (1984). Pesennoto tvorchestvo na starobŭlgarskiia knizhovnik Naum Okhridski. Literaturna istoriia, 12, 3–20.

Kozhukharov, S. (2004). Problemi na starobŭlgarskata poeziia. Sofiia: BAN, Izdatelski tsentŭr “Boian Penev”.

Kuiumdzhieva, S. (2014). I dade zemiata im za nasledie. Sofiia: “Mars-09” EODD.

Kuncheva, R. (1995). Bŭlgarskiiat stikh. In M. Cervenka, L. Pszczołowska, & D. Urbańska (Eds.), Słowiańska metryka porównawcza (Vol. 6, Europejskie wzorce w literaturach słowiańskich, pр. 145–219). Warszawa: Wydawnictwo IBL.

Landels, J. G. (2003). Muzyka starożytnej Grecji i Rzymu. (M. Kaziński, Trans.). Kraków: Domini.

Liliev, N. (1986). Poeziia. Sofiia: Bŭlgarski pisatel.

Malygina, M. (2014). K voprosu o ritmicheskoĭ organizatsii slavianskikh gimnograficheskikh tekstov. Palaeobulgarica, 38(4), 57–67.

Meshekov, I. (1937). Liliev. Romantik. Simvolist. Sofiia: Pechatnitsa „Bratia Miladinovi”.

Montagu, J. (2006). Instrumenty muzyczne w Biblii. (G. Kubies, Trans.). Kraków: Domini.

Nattiez, J.-J. (1976). Fondements d’une sémiologie de la musique. Paris: U. G. E.

Petrov, S., & Kodov, K. (1973). Starobŭlgarski muzikalni pametnitsi. Sofiia: Nauka i izkustvo.

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia. (2007). Poznań: Pallotinium.

Platon. (1981). Dŭrzhavata. (A. Milev, Trans.). (Vol. 3/Part 10). Sofiia: Nauka i izkustvo.

Pokorny, L. (2011). Symbol i muzyka. Kraków: Domini.

Popov, G. (2002). Vizantiĭskata khimnografska traditsiia i pesnotvorcheskite proiavi na Kirilo-Metodievite uchenitsi. In V. Giuzelev & A. Miltenova (Eds.), Srednovekovna khristiianska Evropa: Iztok i Zapad. TSennosti, traditsii, obshtuvane (pp. 390–381). Sofiia: Gutenberg.

Sakŭzova, N. (1920). Muzikalnost v IArovata poeziia. Zlatorog, 4, 341–356.

Simeonova-Konakh, G. (1999). Poetŭt i Liliiata: Khristiianski idei v tvorchestvoto na Nikolaĭ Liliev. Sofiia: Izdatelstvo “Ab”.

Simeonova-Konakh, G. (2011). Postmodernizmŭt: Bŭlgarskiiat sluchaĭ. Sofiia: Iztok-Zapad, Fakel.

Spitzer, L. (1963). Classical and Christian ideas of world harmony: Prolegomena to an interpretation of the world “Stimmung”. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

Stanchev, K., & Toncheva, E. (1978). Bŭlgarskite pesnopeniia vŭv vizantiĭskite akolutii. Bŭlgarsko muzikoznanie, 2, 39–70.

Stankova, R. (2012). Kult i khimnografiia: Sluzhbi za mestni iuzhnoslavianski i balkanski svettsi v rŭkopisi ot XIII–XV vek. Sofiia: Izdatelstvo “Prof. Marin Drinov”.

Stefanova, P. (2010). Muzikata i etosŭt – niakoi istoricheski aspekti. Nauchni trudove na Rusenskiia universitet, 49(6.3), 152–156.

Toncheva, E. (1981). Polieleĭni melodii: Khironomicheskoto pevchesko uprazhnenie na Ĭoan Kukuzel. Muzikalni khorizonti, (18/19, Ĭoan Kukuzel – zhivot, tvorchestvo, epokha), 74–101.

Toncheva, E. (1999). Ars Nova i Ĭoan Kukuzel v tsŭrkovnata muzika na Balkanite prez ХІV v. In Religiia i izkustvo v kulturnata traditsiia na Evropa: Letni nauchni sreshti – Varna 1998 (pp. 125–135). Sofiia: Akademichno izdatelstvo “Prof. Marin Drinov”.

Velimirovich, M. (1974). Bŭlgarskite pesnopeniia vŭv vizantiĭskite muzikalni rŭkopisi. (E. Toncheva, Trans.). Izvestiia na Instituta po muzikoznanie, 18, 197–208.

Wellesz, E. (1961). A history of Byzantine music and hymnography. Oxford: Oxford Clarendon Press.

Wellesz, E. (2006). Historia muzyki i hymnografii bizantyjskiej. (M. Kaziński, Trans.). Kraków: Domini.




Copyright (c) 2016 Galia Simeonova-Konach

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/