DOI: https://doi.org/10.11649/sm.2016.023

Kazalište kao stjecište kolektivne i privatne traume u Erigonu Jordana Plevneša

Ivica Baković

Abstract


Theatre as the confluence of the collective and private trauma in Erigon by Jordan Plevneš

The text problematizes the concept of national history and trauma in the play Erigon, written by the contemporary Macedonian playwright Jordan Plevneš. The starting point of the analysis are some peculiarities of Plevneš’s poetics and of the theatrical conceptions of Antonin Artaud that are central to Erigon as well as the problem of the representation (and performance) of history in drama and theatre. In Erigon one can recognize the critique of eurocentrism and the European centres of power along with their influence on the forma­tion of political and historical processes in Macedonia and the Balkans in general. The main question concerns the societal role of political theatre and its power.

 

Teatr jako ujście zbiorowej i prywatnej traumy w Erigonie Jordana Plevneša

Tekst prezentuje koncepcję historii narodowej i traumy w sztuce Erigon autorstwa współ­czesnego macedońskiego dramatopisarza – Jordana Plevneša. Punktem wyjścia do analizy są cechy charakterystyczne poetyki Autora oraz koncepcje teatralne Antonina Artauda, które zajmują w Erigonie miejsce centralne, podobnie jak problem reprezentacji (i performansu) historii w dramacie i teatrze. W Erigonie rozpoznać można krytykę eurocentryzmu obecnego w politycznych i historycznych procesach w Macedonii, a także ogólnie na Bałkanach. Główne pytanie dotyczy roli teatru politycznego i jego siły oddziaływania na społeczeństwo.


Keywords


drama; theatre; history; memory; trauma; Jordan Plevneš; Macedonian literature

Full Text:

PDF (in Croatian)

References


Artaud, A. (2000). Kazalište i njegov dvojnik. Zagreb: Hrvatski centar ITI-UNESCO.

Avramovska, N. (2001). Urbaniot lavirint na Makedonskata emigracija kon krajot na devetnaesettiot vek. In J. Stojanovska-Drugovac (Ed.). Vojdan Pop Georgiev – Černodrinski: Život i delo (pp. 135–143). Skopje: Institut za makedonska literatura.

Avramovska, N. (2004). Vo vitelot na derealizacijata: Duploto dno na makedonskata drama. Skopje: Kultura.

Beckett, S. (2001). En attendent Godot. Paris: Les Editions de Minuit.

Boјanin, S. (2005). Zabave i svetkovine u srednjovekovnoj Srbiji od kraјa XII do kraјa XV veka. Beograd: Istoriјski institut.

Breuer, I. (2004). Theatralität und Gedächtnis: Deutschsprachiges Geschichtsdrama seit Brecht. Köln: Böhlau Verlag.

Carlson, M. (2003). The haunted stage: The theatre as memory machine. Ann Arbor: The University of Michigan Press.

Caruth, C. (1995). Trauma: Explorations in memory. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

Caruth, C. (1996). Unclaimed experience: Trauma, narrative and history. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.

Damјanoski, M. (2011). Diskursot na viktimizaciјata vo sovremenata makedonska drama. Spektar, (58), 467–477.

Derrida, J. (2007). Pisanje i razlika. Sarajevo: Šahinpašić.

Felman, S. (2007). Pravno nesvjesno. Zagreb: Deltakont.

Foretić, D. (1989). Nova drama. Novi Sad: Sterijino pozorje.

Klaić, D. (1989). Teatar razlike. Novi Sad: Sterijino pozorje.

Lužina, Ј. (1996). Makedonskata nova drama ili voved vo fenomenologiјata na sovremenata makedonska dramaturgiјa. Skopje: Detska radost.

Mazova, L. (2003). TOЈ i TIE: Teatarski složuvalki. Skopje: Fakultet za dramski umetnosti.

Miočinović, M. (1976). Surovo pozorište: Poreklo, eksperimenti i Artoova sinteza. Beograd: Prosveta.

Müller, H. (1985). Hamletmašina. Prolog/teorija/tekstovi, (1), 84–92.

Obad, V. (1985). Poetika fragmentarnosti. Prolog/teorija/tekstovi, (1), 32–41.

Pavlovski, M. (2008). Kočiite na Tespis vo antikata, kočiite na Plevneš vo modernata epoha. In J. Plevneš, Odbrani drami (pp. 5–21). Bitola: Mikena.

Pfister, M. (2007). Drama: Teorija i analiza. Zagreb: Hrvatski centar ITI.

Plevneš, J. (1983). Erigon. Prolog, 15(55/56), 179–216.

Plevneš, Ј. (1982). Erigon (posebno izdanie, 2. јuni 1982). Skopјe: Dramski teatar.

Ramet, S. P. (2005). Balkanski Babilon: Raspad Jugoslavije od Titove smrti do Miloševićeva pada. Zagreb: Alinea.

Rokem, F. (2000). Performing history: Theatrical representations of the past in contemporary theatre. Iowa City: University of Iowa Press.

Rychlík, J, & Kouba, M. (2003). Dějiny Makedonie. Praha: Lidové noviny.




Copyright (c) 2016 Ivica Baković

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/