DOI: https://doi.org/10.11649/sn.2015.061

Ochrona kultury narodowej w koncepcjach współczesnej prawicy narodowej w Polsce

Grzegorz Radomski

Abstract


Protection of natural culture in concepts of the contemporary National Right Wing in Poland

In the centre of the system of values of the National Right Wing which revived after 1989 there are still nation, family and religion. The nation as community of culture is in opinion of the said parties exposed to dangers. The main risks are in their opinion as follows: cosmopolitism, Communist ideology, individualism, liberalism; secularization.In Poland, such ideas are, in the opinion of the National Right Wing, propagated by the liberal and post-communist circles. In the beginning they demanded that the communist activists are brought to justice. Some columnists refer to antisemitism. They perceive also the fall of the literary output. They assess critically the novels of Czesław Miłosz, Stanisław Barańczak or Olga Tokarczuk. Similar assessments regard the works of Polish historians. As preventive measures the following is mentioned: appropriate educational activity, statutory protection of national heritage, broadening of Catholicism, promotion of national culture. They attach great importance to the national branding. Its components are history, language, political regime, architecture, literature, art, religion, icons landscape, music. They would probably accept the opinion of Michael Porter: “Many contemporary discussions of international competition stress global homogenization and a diminished role for nations. But, in truth, national differences are at the heart of competitive success.”

 

Ochrona kultury narodowej w koncepcjach współczesnej prawicy narodowej w Polsce

W centrum systemu wartości odrodzonego po 1989 roku ruchu narodowego pozostają naród, rodzina i religia. Naród, traktowany jako wspólnota kultury, narażony jest w ocenie wspominanych wyżej środowisk na liczne zagrożenia. Za najgroźniejsze uznają one: kosmopolityzm, ideologię komunistyczną, indywidualizm, liberalizm, sekularyzację. W Polsce wspomniane idee mają być propagowane przez środowiska liberalne i postkomunistyczne. W wypowiedziach publicystów narodowych pojawiają się także akcenty antysemickie. Krytyczna ocena dotyczy też współczesnej polskiej literatury, a zwłaszcza twórczości Czesława Miłosza, Stanisława Barańczaka czy Olgi Tokarczuk. Podobne oceny odnoszone są do prac polskich historyków. Za istotną uznano więc puryfikację kultury narodowej. Wśród środków zaradczych środowiska narodowe proponują: rozwój edukacji historycznej, ochronę dziedzictwa narodowego, rozwój katolicyzmu i promocję kultury narodowej. W tym ostatnim wypadku za niezwykle ważny uznają one branding narodowy. Jego podstawowe składniki to historia, język, architektura, krajobraz, reżim polityczny itp. Polscy narodowcy zapewne zaakceptowaliby opinię sformułowaną przez Michaela Portera. Twierdzi on, iż co prawda nastąpiła globalna homogenizacja, ale podkreślanie odrębności narodowej jest źródłem sukcesu.


Keywords


National Right Wing; national heritage; national branding; community of culture

Full Text:

PDF (in Polish)

References


Bäcker, R. (2004). Instrumentarium ideologiczne kontrakulturacyjnych nurtów antyglobalizacyjnych. W R. Bäcker & J. Sobczak (Red.), Europejska myśl polityczna wobec globalizacji. Łódź: Ibidem.

Bonisławski, K. (2008). Nadejdzie ten dzień. Pytania o tradycje, formy i treść ruchu. Polityka Narodowa, 1.

Bosak, K. (2008). Bankructwo mitów i rekonstrukcja ruchu. Polityka Narodowa, 2-3.

Deklaracja ideowa Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego. (2001). My, nowe pokolenie!, 1.

Deklaracja ideowa Ruchu Narodowego. (2012). (Druk w zbiorach autora).

Eco, U. (2001). Święte wojny i pasja rozumu. Gazeta Wyborcza, 13-14.

Engelgard, J. (2004). Miłosz na Skałce. Nowa Myśl Polska, 36.

Floya, A., & Yuval-Davis, N. (1996). Racialized boundaries: Race, nation, gender, colour and class and the anti-racist struggle. London: Routledge.

Gędłek, K. (2014). Czy rośnie nam nowe pokolenie Kolumbów? Myśl.pl, 31. Pobrano 28 maja 2015, z http://mysl24.pl/spoleczenstwo/2528-czy-rosnie-nam-nowe-pokolenie -kolumbow.html

Giertych, R. (1994). Kontrrewolucja młodych. Warszawa: Ad Astra.

Gmurczyk, A. (1997). Wywiad z Adamem Gmurczykiem – prezesem Narodowego Odrodzenia Polski. Armagedon, 1.

Hall, A. (1997). Polskie patriotyzmy. Gdańsk: Info-Trade.

Jajecznik, K. (2013). Próba integracji młodego pokolenia nacjonalistów wokół pisma „Polityka Narodowa” w latach 2008-2012. W E. Maj & A. Dawidowicz (Red.), Prasa Narodowej Demokracji (T. 4, Prasa lokalna, regionalna, środowiskowa). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Jaskułowski, K. (2009). Nacjonalizm bez narodów. Nacjonalizm w koncepcjach anglosaskich nauk społecznych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Jaskułowski, K. (2012). Wspólnota symboliczna. W stronę antropologii nacjonalizmu. Gdańsk: WN Katedra.

Jaworska, M. (2003). Złodzieje pamięci. Cywilizacja, 7.

Karpus, Z., & Stachowiak, B. (Red.). (2010). Granice i świat współczesny. Toruń: Wydawnictwo UMK.

Kłoskowska, A. (1996). Kultury narodowe u korzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Koniński, K. L. (1929). Zaufanie do rzeczywistości. Myśl Narodowa, 22.

Kurczewska, J. (2000). Kultura narodowa i polityka. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Larkowski, R. (1998). Trzeci front. Szczerbiec, 3-4.

Liga Polskich Rodzin. (2005). W I. Składkowska & M. Dołbakowska (Red.), Eurowybory 2004. Kandydaci i programy. Warszawa: ISP PAN.

Maj, C., & Maj, E. (2007). Narodowe ugrupowania polityczne w Polsce 1989-2001. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Maj, E. (2006). Wrogowie narodu i państwa polskiego w koncepcjach Ligi Polskich Rodzin. W S. Stępień. (Red.), Ideologie, doktryny i ruchy narodowe. Wybrane problemy. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Morska, A. (2010). Prawicowy populizm a eurosceptycyzm na przykładzie listy Pina Fortuyna w Holandii i Ligi polskich rodzin w Polsce. Wrocław: Wydawnictwo UWr.

Narodowe Odrodzenie Polski. (2005). W I. Składkowska & M. Dołbakowska (Red.), Eurowybory 2004. Kandydaci i programy. Warszawa: ISP PAN.

Orłowski, H. (2006). Literatura, tożsamość narodowa i pamięć kulturowa na przełomie XX i XXI wieku. W I. Surynt & M. Zybura (Red.), Opowiedziany naród. Literatura polska i niemiecka wobec nacjonalizmów XIX wieku. Wrocław: Wydawnictwo UWr.

Pietrzak, W. (1937). O nowoczesną kulturę narodową. Młoda Polska, 2.

Przybylski, H. (Red.). (1992). Doktryny polityczne w Polsce. Materiały źródłowe. Katowice: Akademia Ekonomiczna im. Karola Adamieckiego.

Radomski, G. (2006). Globalizacja i jej implikacje dla kultury narodowej w interpretacjach polskiej prawicy narodowej. W E. Ponczek & A. Sepkowski (Red.), Cywilizacyjna tożsamość europejska a polski patriotyzm. Włocławek: Wydawnictwo PWSZ.

Radomski, G. (2008). Puryfikacja czy instrumentalizacja? Narodowe Odrodzenie Polski wobec kanonu kultury narodowej. W M. Jeziński (Red.), Współczesne nacjonalizmy. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Radomski, G. (2009). Recepcja myśli Jana Pawła II w koncepcjach współczesnego ruchu narodowego w Polsce. W K. Kalinowska, B. Brodzińska, & M. Zamojska (Red.), Jan Paweł II i Europa. Toruń: Wydawnictwo UMK.

Radomski, G. (2012). Substancjalistyczne i akcydentalne elementy krytyki demokracji w koncepcjach współczesnego ekstremizmu narodowego w Polsce. W M. Strzelecki (Red.), Między aprobatą a odrzuceniem. Demokracja polska w refleksji i praktyce politycznej XX i XXI wieku. Olsztyn: Wydawnictwo WSTiE TWP.

Skurzak, L. (2006). Co zrobić z polską szkołą. Myśl Polska, 22-23.

Smolik, B. (2013). Zagadnienie indukcji myśli w polskim nacjonalizmie. Wrocławskie Studia Politologiczne, 14.

Stanik, S. (2004). Nowatorstwo upozowane (2). Nowa Myśl Polska, 32-33.

Stanik, S. (2005). Literatura i polityka. Co z sumieniem narodu? Myśl Polska, 18-19.

Strutyński, M. (2006). Religia i naród. Inspiracje katolickie w myśli ruchu narodowego w Polsce współczesnej 1989- 2001. Kraków: Nomos.

Szacki, J. (1997). O narodzie i nacjonalizmie. Znak, 3.

Szołucha, M. (2003). Z historią na słońce. Rzecz o utylitaryzmie dziejów. Wszechpolak, 1-2.

Tomasiewicz, J. (2003). Ugrupowania neoendeckie w III Rzeczypospolitej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Urbanowski, M. (2006). Dziedzictwo. Rozmowa (z samym sobą) o Stanisławie Piaseckim. Christianitas, 27-28.

Wierzejski, W. (2001). Naród, młodzież, idea. Zbiór narodowej publicystyki z lat 1997-2000. Krzeszowice: Ostoja.




Copyright (c) 2015 Grzegorz Radomski

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/