DOI: https://doi.org/10.11649/sn.2015.038

Czerkieski ruch narodowy: emigracja – diaspora – transnacjonalizm

Mateusz Chudziak

Abstract


Circassian National Movement: Emigration, Diaspora, Transnationalism

The main purpose of this article is to give an account of historical development of Circassian nationalism. Author proposes a modernist and ethno-symbilist perspective in researching national idea of Caucasian ethnic group devided in stalinist USSR as a result of national engeenering, as well as by nineteenth century conquest of Northern Caucasus. The category of 'trans-nationalism' is based on Arjun Appadurai's understending of development of various social and cultural identities in globalising world. The case of Circassians living in North Caucasus and diaspora is viewed in this perspective. Thus, article is a historical and anthropological scope of Circassian nationalism in past two centuries.

 

Czerkieski ruch narodowy: emigracja – diaspora – transnacjonalizm

Głównym celem artykułu jest przybliżenie historycznego rozwoju nacjonalizmu czerkieskiego. W badaniach nad tożsamością pochodzącej z Kaukazu Północnego grupy etnicznej  autor proponuje perspektywę modernistyczną i etnosymboliczną. Czerkiesi zostali podzieleni na odrębne grupy w wyniku stalinowskiej inżynierii narodowej. Wcześniej znaczna ich grupa została wygnana z Kaukazu podczas rosyjskiego podboju regionu. Potomkowie wygnańców tworzą dziś diasporę, której poświęcono najwięcej miejsca. Współczesna tożsamość Czerkiesów żyjących w diasporze i na Kaukazie została ujęta w ramy zjawiska zwanego w tekście “transnacjonalizmem”. Kategoria ta oparta jest na rozumieniu nowoczesnych tożsamości społecznych proponowanemu przez Arjuna Appadurai'a. W takiej perspektywie omawiana jest historia czerkieskiego nacjonalizmu w ciągu ostatnich dwóch stuleci.


Keywords


Circassians; Circassian nationalism; transnationalism; diaspora

Full Text:

PDF (in Polish)

References


Arseven, C. (2013, luty 17). Yeni Çerkesya Türkiye. Hürriyet Pazar.

Arutiunov, S. A. (2010, styczeń 24). Zakliuchenie RAN ob ėtnonime Cherkes i toponime Cherkesiia. Pobrano 11 stycznia 2014, z http://aheku.org/page.php?id=2080

Baderkhan, F. (2001). Severokavkazkaia diaspora v Turtsii, Sirii i Iordanii: Vtoraia polovina XIX – pervaia polovina XX veka. Моskva: IV RAN.

Besleney, Z. A. (2010, maj 5). Circassian nationalism and the Internet. Pobrano 10 grudnia 2014, z http://www.opendemocracy.net/od-russia/zeynel-abidin-besleney/circassian-nationalism-and-internet

Bobrovnikov, V. (2000). Abreki i gosudarstvo: Kul’tura nasiliia na Kavkaze. Vestnik Evrazii, 1(8), 19–46

Bora, T. (2014). İnşa Döneminde Türk Millî Kimliği. W T. Bora, Türk Sağının Üç Hali: Milliyetçilik, Muhafazakârlık, İslâmcılık (ss. 13–53). Istanbul: İletişim.

Bram, C. (1999). Circassian re-immigration to the Caucasus. W S. Weil (Red.), Routes and roots: Emigration in a global perspective (ss. 205–222). Jerusalem: Magnes.

Cagaptay, S. (2006). Islam, secularism, and nationalism in modern Turkey: Who is a Turk? London: Routledge.

Danilov, V. I. (2000). Metamorfozy turetskogo natsionalizma. W V. A. Isaev & A. O. Filonik (Red.), Blizhniĭ Vostok i sovremennost’: Sbornik stateĭ (9. wyd., ss. 20–35). Moskva: IIIiBV.

Derluguian, G. (2005). Bourdieu's secret admirer in the Caucasus: A world-system biography. Chicago, London: Chicago University Press.

Doğan, S. N. (2010). From national humiliation to difference: The image of the Circassian beauty in the discourses of Circassian diaspora nationalists. New Perspectives on Turkey, (42), 77–101.

Gellner, E. (2009). Narody i nacjonalizm. (T. Hołówka, Tłum.). Warszawa: Difin.

Górecki, W. (2010). Planeta Kaukaz. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Gurguliia, Ė. (b.d.). Cherkesskie diaspory v stranakh Vostoka. Pobrano 20 stycznia 2014, z http://www.central-eurasia.com/karachaevo-cherkessia/?uid=352

Kaliszewska, I., & Falkowski, M. (2010). Matrioszka w hidżabie: Reportaże z Dagestanu i Czeczenii. Warszawa: Sic!

Kaya, A. (2004). Political participation strategies of the Circassian diaspora in Turkey. Mediterranean Politics, 9(2), 221–239. http://doi.org/10.1080/1362939042000221286

Kaya, A. (2005). Circassian diaspora in Turkey: Stereotypes, prejudices and ethnic relations. W N. Kuran-Burçoğlu & S. G. Miller (Red.), Representations of the “Other/s” in Mediterranean world and their impact on the region (ss. 217–240). Istanbul: The ISIS Press.

King, C. (2007). Imagining Circassia: David Urquhart and the making of North Caucasus nationalism. Russian Review, 66(2), 238–255. http://doi.org/10.1111/j.1467-9434.2007.00440.x

King, C. (2008). Widmo wolności: Historia Kaukazu. (A. Czwojdrak, Tłum.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kołodziejczyk, D. (2000). Turcja. Warszawa: Wydawnictwo Trio.

Konstitutsiia Rossiĭskoĭ Federatsii. (b.d.). Pobrano 20 grudnia 2014, z http://constitution.kremlin.ru

Kushkhabiev, A. V. (2007). Ocherki istorii zarubezhnoĭ cherkesskoĭ diaspory: Monografiia. Nalchik: Ėl'-Fa.

Lewellen, T. (2013). Antropologia polityczna: Wprowadzenie. (A. Dąbrowska & T. Sieczkowski, Tłum.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Marszewski, M. (2010, luty 18). Islam północnokaukaskich diaspor. Pobrano 11 stycznia 2014, z http://www.pia.org.pl/publikacje/131-islam-polnocnokaukaskich-diaspor

Melgoş, B. (2009). 12 Eylül'e Doğru Ankara Kafkas Derneği: Bazı Notlar ve Belgeler. Nart Dergisi, (68).

Nefliasheva, N. (2012a, styczeń 6). Mission possible. Siriĭskie cherkesy - doroga domoĭ. Pobrano 17 grudnia 2014, z http://www.kavkaz-uzel.ru/blogs/1927/posts/10274

Nefliasheva, N. (2012b, styczeń 21). Cherkesskoe natsional’noe dvizhenie - rossiĭskiĭ i mezhdunarodnyĭ kontekst. Pobrano 12 grudnia 2014, z http://www.aheku.org/page.php?id=2813

Nefliasheva, N. (2012c, wrzesień 13). Siriĭskie cherkesy i problema repatriatsii. Pobrano 12 grudnia 2014, z http://www.carnegie.ru/publications/?fa=49368

Nefliasheva, N. (2012d, listopad 18). Cherkesskie pikety v Moskve kak transformatsiia zekIuė. Pobrano 28 listopada 2013, z http://www.kavkaz-uzel.ru/blogs/1927/posts/13146

Nosova, S. (2012, styczeń 31). Kushkhabiev: polozhenie cherkesov Sirii usugubliaetsia ikh neĭtral’noĭ pozitsieĭ v konflikte. Pobrano 17 grudnia 2014, z http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/200240/

Pstrusińska, J. (1977). Paštunwali - afgański kodeks postępowania. Etnografia Polska, 21(2), 63–79.

Richmond, W. (2008). The Northwest Caucasus: Past, present, future. London, New York: Routledge.

Safran, W. (1991). Diasporas in modern societies: Myths of homeland and return. Diaspora: A Journal of Transnational Studies, 1(1), 83–99. http://doi.org/10.1353/dsp.1991.0004

Shenfield, S. D. (1999). Circassians – a forgotten genocide? W M. Levene & P. Roberts (Red.), The massacre in history (ss. 149–163). New York: Berghahn Book.

Shnirel’man, V. (2003). Voĭny pamiati: Mify, identichnost’ i politika v Zakavkaz’e. Moskva: IKTS Akademkniga.

Shnirel’man, V. (2006). Byt’ alanami: Intellektualy i politika na Severnom Kavkaze v XX veke. Moskva: Novoe literaturnoe obozrenie.

Sierakowska-Dyndo, J. (2007). Granice wyobraźni politycznej Afgańczyków: Normatywno-aksjologiczne aspekty tradycji afgańskiej. Warszawa: Wydawnictwa UW.

Sierakowska-Dyndo, J. (2008). Afganistan – w objęciach, czy w szponach tradycji? Poznań: Centrum Badań Środkowoazjatyckich UAM.

Slezkine, Y. (1994). The USSR as a communal apartment, or how a socialist state promoted ethnic particularism. Slavic Review, 53(2), 414–452. http://doi.org/10.2307/2501300

Tishkov, V. (2000). Forget the 'nation': Post-nationalist understanding of nationalism. Ethnic and Racial Studies, 23(4), 625–650. http://doi.org/10.1080/01419870050033658

Zürcher, E. J. (2013). Turcja: Od sułtanatu do współczesności. (A. Gąsior-Niemiec, Tłum.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.




Copyright (c) 2015 Mateusz Chudziak

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/