DOI: https://doi.org/10.11649/sn.1280

The Birth of the "Polak-Katolik"

Brian Porter-Szűcs

Abstract


The Birth of the Polak-Katolik

The concept of the Polak-Katolik emerged in the form we know it today only at the very end of the 19th century. While there were many earlier ways to express the complicated relationship between Polish national belonging and Roman Catholicism, the distinctive pairing of two hyphenated nouns signified a new stage in the history of this entanglement.

 

Geneza pojęcia Polak katolik

Pojęcie Polak katolik w postaci, którą znamy dzisiaj, wyłoniło się dopiero pod sam koniec XIX wieku. Choć skomplikowany związek pomiędzy przynależnością do narodu polskiego a rzymskim katolicyzmem wyrażany był wcześniej na wiele sposobów, to jednak zestawienie i połączenie obu tych rzeczowników w jednej parze wyznaczyło nowy etap w dziejach tego splotu.


Keywords


Polish history; Catholicism; nationalism

Full Text:

PDF (in English)

References


Aukcja Antykwaryczna: Książki – Fotografie – Plakaty. (2011). Kraków: Antykwariat Rara Avis.

Bełza, W. (1917). Katechizm polskiego dziecka. Warszawa: Polak-Katolik.

Borowik, I. (1997). Procesy instytucjonalizacji i prywatyzacji religii w powojennej Polsce. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Borowik, I., & Doktór, T. (2001). Pluralizm religijny i moralny w Polsce: Raport z badań. Kraków: Nomos.

Brown, K. (2005). A biography of no place: From ethic borderlands to Soviet heartland. Cambridge: Harvard University Press.

Brykczynski, P. (2016). Primed for violence: Murder, antisemitism, and democratic politics in interwar Poland. Madison: University of Wisconsin Press.

Butterwick, R. (2012). The Polish revolution and the Catholic Church, 1788-1792. New York, NY: Oxford University Press.

Charitas o emigracyi polskiej. (1900, July/August/September). Przegląd Powszechny, 67(17).

Ciupak, E. (1973). Katolicyzm ludowy w Polsce. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Czaplicki, W. (1869). Moskiewskie na Litwie rządy, 1863-1869. Kraków: Jan Siedlicki.

Czarnowski, O. (1930). Polacy prawosławni w Polsce. Self-published.

Elerowski, E. (1997). Zarys historii kościoła narodowego polskokatolickiego. Warszawa: (n.p.).

Gregory XVI. (1832). Cum Primum. Retrieved 27 May 2016, from http://www.papalencyclicals.net/Greg16/g16cumpr.htm

Helenijusz [Eustachy Iwanowski]. (1876). Wspomnienia lat minionych (Vol. 2). Kraków: Księgarnia Katolicka.

Hołowiński, I. (1915). Życie mojej matki. Warszawa: Polak-Katolik.

Hulka-Laskowski, P. (1929). Czem Ewangelicyzm dla Polski jest; czem być powinien. Warszawa: Koło Studiów Ewangelików ‘Filadelfja’.

Jaszczuk, A.(1986). Spór pozytywistów z konserwatystami o przyszłość Polski, 1870–1903. Warszawa: PWN.

John Paul II. (1979). Return to Poland: The collected speeches of John Paul II. New York, NY: Collins.

Kłoczowski, J. (2000). A history of Polish Christianity. Cambridge: Cambridge University Press.

Koseła, K. (2003). Polak i katolik: Splątana tożsamość. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.

Kossowski, J. (1928). Kłamca. Warszawa: Gebethner i Wolff.

Kumor, B. (1980). Ustrój i organizacja Kościoła polskiego w okresie niewoli narodowej 1772-1918. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne.

Küry, U., & Wysoczański, W. (1996). Kościół starokatolicki: Historia, nauka, dążenia. Warszawa: Chrześcijańska Akademia Teologiczna.

Lipski, J. J. (1992). Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy: Uwagi o megalomanii narodowej i ksenofobii Polaków. Warszawa: Otwarta Rzeczpospolita.

Listy pasterskie Episkopatu Polski, 1945-1974. (1975). Paris: Éditions du Dialogue.

Łepkowski, T. (1967). Polska: Narodziny nowoczesnego narodu 1764-1870. Warszawa: PWN.

Mann, M. (1849). Liga i doświadczenie. Poznań: Księgarnia Jana Konstantego Żupańskiego.

Olszewski, D. (1992). Okres wzrastającego ucisku i głębokich przemian społecznych (1864-1914). In J. Kłoczowski (Ed.), Chrześcijaństwo w Polsce: Zarys przemian, 966-1979. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Olszewski, D. (1996). Polska kultura religijna na przełomie XIX i XX wieku. Warszawa: PAX.

Pasieka, A. (2015). Hierarchy and pluralism: Living religious difference in Catholic Poland. London: Palgrave. https://doi.org/10.1057/9781137482860

Pelczar, J. S. (1921). List otwarty do posłów diecezji przemyskiej, a pośrednio do wszystkich posłów Sejmu Ustawodawczego. (n.p.).

Pierwsze początki katechizmu dla małych dziatek. (1906). Lublin: Polak-Katolik.

Piotrowski, M. (Ed.). (1997). Na przełomie stuleci: Naród – Kościół – Państwo w XIX i XX wieku. Lublin: Klub Inteligencji Katolickiej.

Piotrowski, R. (1861). Pamiętnik z pobytu na Syberyi (Pt. 2). Poznań: Księgarnia Jana Konstantego Żupańskiego.

Porter, B. (2000). When nationalism began to hate: Imagining modern politics in 19th century Poland. New York, NY: Oxford University Press.

Porter, B. (2002). Marking the boundaries of the faith: Catholic modernism and the radical right in early twentieth-century Poland. In E. M. Grossman (Ed.), Studies in language, literature and cultural mythology in Poland: Investigating “the Other” (pp. 261–286). Lewiston-Lampeter, Wales: Edwin Mellen Press.

Porter, B. (2003a). Making a space for anti-semitism: The catholic hierarchy and the Jews in the early 1900s. Polin, 16, 415–429.

Porter, B. (2003b). Thy kingdom come: Patriotism and prophecy in 19th century Poland. Catholic Historical Review, 89(2), 213–238. https://doi.org/10.1353/cat.2003.0138

Porter, B. (2005). Anti-Semitism and the search for a Catholic modernity. In R. Blobaum (Ed.), Antisemitism and its opponents in modern Poland. Ithaca, NY: Cornell University Press.

Porter-Szűcs, B. (2011). Faith and fatherland: Catholicism, modernity, and Poland. New York, NY: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195399059.001.0001

Salmonowicz, S. (1974). Geneza i treść uchwał konfederacji warszawskiej. Odrodzenie i Reformacja w Polsce, 19, 7–30.

Stanowski, A. (1965). Diecezje i parafie polskie w XIX i XX wieku. Znak, 17, 1635–1637.

Tarnowski, S. (1895). Niebezpieczeństwa grożące Kościołowi w naszym kraju: Mowa na wiecu katolickim dnia 7 lipca 1893 roku. In S. Tarnowski, Studia Polityczne (Vol. 2, p. 25). Kraków: Wydawnictwo Polskie.

Teter, M. (2006). Jews and heretics in catholic Poland: A beleaguered Church in the postreformation era. Cambridge: Cambridge University Press.

Wood, N. (2010). Becoming metropolitan: Urban selfhood and the making of modern Cracow. Bloomington: Northern Illinois University Press.

Woroniecki, A. (1906). Historja katolickiej akcji społecznej w XIX wieku. Lublin: Polak-Katolik.

Zahra, T. (2009). Kidnapped souls: National indifference and the battle for children in the Bohemian lands, 1900-1948. Ithaca, NY: Cornell University Press.

Zdaniewicz, W. (Ed.). (2001). Religijność Polaków 1991-1998. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Zdaniewicz, W., & Zembrzuski, T. (Eds.). (2000). Kościół i religijność Polaków 1945-1999. Warszawa: Pallotinum.

Żywot błogosławionej Bronisławy Norbertanki. (1907). Lublin: Polak-Katolik.

Żywot św. Stanisława biskupa Męczennika. (1907). Lublin: Polak-Katolik.

Żywot św. Wojciecha biskupa Męczennika. (1907). Lublin: Polak-Katolik.




Copyright (c) 2017 Brian Porter-Szűcs

License URL: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/