Archiwa i inne zasoby

Obrebski Collection

“Obrebski Collection” (nr inw. MS 599), znajdująca się w Archiwum Biblioteki Uniwersytetu Massachusetts w Amherst (USA), zawiera spuściznę Józefa Obrębskiego i jego żony Tamary. Na spuściznę Obrębskiego składają się jego materiały terenowe z badań w Macedonii (1932–1933), na Polesiu (1934–1937) i na Jamajce (1947–1948) oraz opracowania części tych materiałów (w postaci maszynopisów i rękopisów), a także kolekcja negatywów fotograficznych – ok. 550 fotografii z Macedonii i ok. 1000 z Polesia; są one w dużej części zdigitalizowane. Znajduje się tu także obszerna korespondencja prywatna i służbowa Obrębskich z lat 1946–1974 oraz materiały socjologiczne wytworzone przez Tamarę Obrębską.

Budynek Biblioteki Uniwersytetu Massachusetts w Amherst.
Budynek Biblioteki Uniwersytetu Massachusetts w Amherst (USA). Archiwum mieści się na ostatnim piętrze
(fot. A. Engelking, 2007)

Archiwum Danych Jakościowych

Archiwum Danych Jakościowych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN posiada i udostępnia, za zgodą Archiwum Biblioteki Uniwersytetu Massachusetts w Amherst, część kolekcji materiałów terenowych Józefa Obrębskiego. Są one zdigitalizowane i dostępne w postaci fotokopii. Tworzą trzy zespoły.

Archiwum Danych Jakościowych.

Badania macedońskie Józefa Obrębskiego z lat 1932–1933

Prezentowane tu materiały to jedynie niewielki fragment kolekcji z Amherst, pokazujący próbkę warsztatu metodologicznego Obrębskiego: sposób prowadzenia przez niego notatek terenowych i ich systematyzacji, wstępne wnioski i szkice opracowań na temat magii, religii i obrzędowości mieszkańców macedońskiego Porecza. Notatki pisane są w lokalnym dialekcie (poreckim), zwykle opatrzone polskimi tytułami, komentarzami i tłumaczeniami. Opracowania natomiast Obrębski przygotowywał po polsku i angielsku.

Badania poleskie Józefa Obrębskiego z lat 1934–1937

Prezentowany tu zbiór zawiera fotokopie oryginalnych poleskich materiałów terenowych z kolekcji w Amherst. W jego skład wchodzą przede wszystkim notatki i zapisy wywiadów, a także wypracowania szkolne, wypisy z danych urzędowych, mapy, plany i szkice wsi, spisy mieszkańców, wycinki z gazet, kwestionariusze i dyspozycje badawcze oraz szkice opracowań Obrębskiego.

Autobiografie chłopskie z lat 30. XX wieku

Na zbiór składa się 40 autobiografii pisanych przez młodych mieszkańców wsi na Polesiu oraz w innych wschodnich województwach II Rzeczypospolitej. W większości są to prace nadesłane na ogólnopolski konkurs „Opis mojego życia, prac, przemyśleń i dążeń”, ogłoszony w 1937 roku przez Państwowy Instytut Kultury Wsi oraz pismo „Przysposobienie Rolnicze”. Kilka z nich powstało poza konkursem, z inspiracji Obrębskiego podczas badań na Polesiu.