E-book: Józef Obrębski, „The Giaours of Macedonia” udostępniony czytelnikom

Udostępniamy dzisiaj Czytelnikom nową publikację Józefa Obrębskiego: The Giaours of Macedonia. Selected Writings. Jest to wybór jego pism macedońskich w opracowaniu angielskim opublikowany w postaci e-booka przez wydawnictwo Oficyna Naukowa. Autorką i redaktorką naukową wyboru jest Anna Engelking, autorką przekładu – Helena Teleżyńska. Książka ukazała się pod patronatem Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, dzięki dofinansowaniu Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (projekt nr 800/P-DUN/2018, realizowany przez Fundację Slawistyczną w latach 2018-2019), a także innych podmiotów.

E-book do pobrania w zakładce „Józef Obrębski’s Publications” na podstronie „Works”.

Celem wyboru pism The Giaours of Macedonia jest udostępnienie czytelnikowi angielskiemu najbardziej znaczących ustaleń polskiego antropologa, aktualnych zarówno dla etnologii Europy, jak i dla historii antropologii. Józef Obrębski, który w latach 1932–1933 prowadził pionierskie badania terenowe w prawosławnych wsiach Macedonii, był pierwszym antropologiem, konsekwentnie posługującym się etnograficzną metodą terenową i teorią funkcjonalną Malinowskiego w badaniach wsi europejskiej. Będąc krytycznym wobec tradycyjnej opisowej etnografii, traktował swoje 8-miesięczne badania w Macedonii, jawnie nawiązujące do modelu i efektu badań trobriandzkich Malinowskiego, jako zasadniczy krok ku ustanowieniu etnologii Europy – swoistej subdyscypliny antropologii społecznej.

Macedońskie prace Obrębskiego, choć odkrywcze i nowatorskie (m. in. w zakresie studiów nad płcią kulturową czy antropologii medycznej), w większości nie ukazały się drukiem za życia autora. Ten znakomity uczony pozostaje nieobecny w światowym mainstreamie antropologicznym. Publikacja niniejsza, mamy nadzieję, przyczyni się do zmiany tej niekorzystnej sytuacji.

Table of contents

I. Introduction

II. Poreche – The Ethnologist’s Field

  1. Enclosed from all sides by the mountain ranges…
  2. The archaic system of the autochthonic folk culture…

III. The Porechian Village

  1. The villages of Poreche are not large
  2. Members of a maalo are connected…

IV. Joint Family Relations

V. Men and Women

  1. Division of labour
  2. Image of Woman
  3. Etiquette

VI. Native Theory of Ritual

  1. The line between secular and sacred activities…
  2. The magic-religious ritual is not an independent system
  3. The magic-religious rituals of the adeti
  4. So far we have talked of the adeti

VII. Disruptive Atmosphere of the Village. Democracy, Collectivism, Inequality

  1. Economic Stratification of the Village
  2. Accumulation of Wealth and Spirit of Rivalry
  3. False Vision of Village Unity
  4. Failures, Misfortunes and Witchcraft

VIII. Witchcraft of Macedonian Poreche

  1. In Pursuit of Porechian Witchcraft
    1. Witchcraft is the Achilles’ heel of every ethnographic description
    2. The cause of taciturnity in regard to witchcraft…
    3. Familiarity with witchcraft practices…
    4. Witchcraft originated in ancient, mythical times…
  2. Women witches
  3. Types and Categories of Witchcraft
    1. Direct interrogation is of no use…
    2. Although accusations of engaging in black magic…
    3. The types of black magic and categories of witchcraft practices…
  4. Witchcraft in the Structure of Porechian Village. Outline of Conclusions
    1. No official witches…
    2. Ethnological fiction and village reality

IX. Dreams

  1. Native Theory of Dreams
  2. Observations and Information. Fieldnotes

X. Fight for Life. Health and Sickness in the System of Magic and Religion

  1. Healing Magic in Poreche. Introduction
    1. If one wanted to measure the healing practices of Poreche…
    2. The very existence of this farming-herding community…
    3. In order to understand the atmosphere of terror…
  2. Epidemics
  3. Healing Practices
    1. Dragging Under a Hawthorn Bush
    2. Cutting terror
    3. Marked by a Vampire. Dousing Water
    4. Sekajca. Treating headaches
  4. Basnarica and Her Practices. Fieldnotes

XI. Magic Furrow

XII. Scandal in the Village