Dr hab. Ewa Golachowska, prof. IS PAN

Employee’s profile photo

Linguist, polish studies expert

e-mail: ewa.golachowska@ispan.waw.pl

ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7614-6928

Research interests

  • Sociolinguistics;
  • Dialectology;
  • The relations between language and identity;
  • Language of religion.

Publications

Monographs:

  • Golachowska, Ewa (2006). Język i kultura mieszkańców wsi włościańskich i szlacheckich dawnej ziemi drohickiej na Podlasiu. Studium socjolingwistyczne. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa (2012). Jak mówić do Pana Boga? Wielojęzyczność katolików na Białorusi na przełomie XX i XXI wieku. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.

Monographs in cooperation:

  • Maryniak, Irena. (Ed.). (1999; 2002; 2007; 2012). Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy/Instytut Slawistyki PAN.
  • vol. VII (1999) Leksyka 3: pp. 80-81, 86-98, 108-119, 137-138, 259-284;
  • vol. VIII (2002) Leksyka 4: pp. 260-321 – author’s maps and comments. Percentage share approx. 23%;
  • vol. IX (2007) Leksyka 5: pp. 294-311;
  • vol. IV, 2nd ed. (2012): pp. 34-47, 82-83, 104-105, 128-129.

Cooperation in the editing of monographs:

  • Engelking, Anna;  Golachowska, Ewa & Zielińska, Anna. (Eds.). (2008). Rodzina – Tożsamość – Język. Metody badania  przeszłości na pograniczu słowiańsko-bałtyckim. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa & Zielińska, Anna. (Eds.). (2011). Konstrukcje i destrukcje tożsamości. Wokół religii i jej języka. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa & Zielińska, Anna. (Eds.). (2012). Konstrukcje i destrukcje tożsamości. Tożsamość wobec wielojęzyczności. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa & Zielińska, Anna. (Eds.). (2014). Konstrukcje i destrukcje tożsamości III. Narracja i pamięć. Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.
  • Golachowska, Ewa & Pazio-Wlazłowska, Dorota. (Eds.). (2015). Konstrukcje i destrukcje tożsamości IV. Wartości w świecie słowiańskim. Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.

Academic papers:

  • Golachowska, Ewa. (1998). Mowa ludności wsi włościańskich i szlacheckich na Podlasiu. Studia Russica, 17, 36-39.
  • Golachowska, Ewa. (1998). Sytuacja socjolingwistyczna w Tarnorudzie nad Zbruczem. In Elżbieta Smułkowa & Anna Engelking (Eds.), Prace Katedry Kultury Białoruskiej w Białymstoku, t. 1, Język a tożsamość na pograniczu kultur (pp. 152-154). Białystok: Katedra Kultury Białoruskiej.
  • Golachowska, Ewa. (1999). Nazwy zawodów w gwarach wschodniosłowiańskiej Białostocczyzny. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 35, 163-171.
  • Golachowska, Ewa. (1999). Teksty gwarowe jako materiał do składni języka mówionego. In Henryka Sędziak (Ed.), Polszczyzna regionalna III (pp. 30-35). Łomża: Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów.
  • Golachowska, Ewa. (1999). Teksty z Tarnorudy nad Zbruczem. In Janusz Riegier (Ed.), Studia nad polszczyzną kresową, t. IX (pp. 193-196). Warszawa: Semper.
  • Golachowska, Ewa. (2000). Słownictwo astronomiczne w gwarach północno-wschodniej Polski. Studia Russica, 18, 78-82.
  • Golachowska, Ewa. (2001). O słownictwie w „Białorusko-polskim słowniku frazeologicznym” A. Aksamitowa i M. Czurak. In Henryka Sędziak (Ed.), Polszczyzna Mazowsza i Podlasia. Frazeologia i składnia polszczyzny mówionej (pp. 193-196). Łomża: Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów.
  • Golachowska, Ewa. (2001). Elementy białoruskiej gwary z terenu Grodzieńszczyzny w powieści Elizy Orzeszkowej „Dziurdziowie”. In Krzysztof Stępnik (Ed.), Twórczość Elizy Orzeszkowej (pp. 87-92). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  • Golachowska, Ewa. (2005/2006). Szlachta ziemi drohickiej na Podlasiu a szlachta kowieńska – podobieństwa i różnice. Rocznik Wschodni, 11, 72-80.
  • Golachowska, Ewa. (2006). Leksyka związana z gospodarstwem domowym w okolicach Ciechanowca, Drohiczyna i Siemiatycz na Podlasiu. Na materiale polskim i wschodniosłowiańskim. In Michał Kondratiuk oraz Bazyli Siegień (Ed.), Polsko-białoruskie związki językowe, literackie, historyczne i kulturowe (pp. 231-240). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
  • Golachowska, Ewa. (2006). Wybrane cechy fonetyczne mowy ludności wsi szlacheckich  i chłopskich dawnej ziemi drohickiej na Podlasiu.  Acta Albaruthenica-Rossica-Polonica, 7, 349–354.
  • Golachowska, Ewa. (2007). Formy grzecznościowe w mowie szlachty podlaskiej i grodzieńskiej. Zarys problematyki.  Acta Baltico-Slavica, 31, 83-92.
  • Golachowska, Ewa. (2008). Dosłowność i niedomówienia w mowie ludności wsi włościańskich, szlacheckich i dworskich okolic Ciechanowca. Obyczajowość i język. In Anna Tyrpa & Feliks Czyżewski (Eds.), Tabu językowe i eufeminizacja w dialektach słowiańskich (pp. 13-18). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  • Golachowska, Ewa. (2008). Język i tożsamość drobnej szlachty grodzieńskiej pod Sokółką. In Elżbieta Skorupska-Raczyńska & Joanna Rutkowska (Eds.), Dziedzictwo kulturowe regionu pogranicza (pp. 47-52).  Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Państwowej Szkoły Zawodowej.
  • Golachowska, Ewa. (2008). Język drobnej szlachty na Podlasiu a jej tożsamość. In Anna Engelking, Ewa Golachowska & Anna Zielińska (Eds.), Rodzina – Tożsamość – Język. Metody badania  przeszłości na pograniczu słowiańsko-bałtyckim (pp. 155-165). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa. (2008). Recenzja książki Kojego Mority Przemiany socjolingwistyczne w polskich społecznościach ma Litwie (region trocki) i Białorusi (region iwieneicki). Acta Baltico-Slavica, 32, 259-262.
  • Golachowska, Ewa. (2008). Współczesna dwujęzyczność mieszkańców Sokółszczyzny. In Lech Suchomłynow (Ed.), Fenomen pogranicz kulturowych. Współczesne tendencje (pp. 116-121). Berdiańsk: Polskie towarzystwo kulturalno-oświatowe „Odrodzenie” w Berdiańsku.
  • Golachowska, Ewa. (2009). Język religii na pograniczy polsko-wschodniosłowiańskim. Postulaty badawcze. W Wojciech Burszta, Maciej Dudziak & Robert Piotrowski (Eds.), Europa-Slavia-Germania: w poszukiwaniu tożsamości (pp.135-146). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa. (2009). Zmiany języka w sferze religii na obszarze dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Aspekty socjolingwistyczne. In Elżbieta Skorupska-Raczyńska & Joanna Rutkowska (Eds.), Dziedzictwo kulturowe regionu pogranicza II (pp. 129-136). Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Państwowej Szkoły Zawodowej.
  • Golachowska, Ewa. (2010). Język modlitwy na współczesnej Grodzieńszczyźnie. In Zofia Sawaniewska-Mochowa & Jolanta Mędelska (Eds.), Językowe i kulturowe dziedzictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego. Księga jubileuszowa na 1000-lecie Litwy (pp. 222-239). Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
  • Golachowska, Ewa. (2010), Socjolingwistyczne problemy opisu współczesnej polszczyzny na Grodzieńszczyźnie. In Elżbieta Skorupska-Raczyńska & Joanna Rutkowska (Eds.), Dziedzictwo kulturowe regionu pogranicza III (pp. 59-66). Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Państwowej Szkoły Zawodowej.
  • Golachowska, Ewa. (2011). Język katechezy a tożsamość narodowa katolików na Grodzieńszczyźnie. In Irena Masoit & Henryka Sokołowska (Eds.), Tożsamość na styku kultur 2 (pp. 228-236). Wilno: Edukologija.
  • Golachowska, Ewa. (2011). Po polsku czy białorusku? Narodowościowe i językowe wybory młodego pokolenia katolików na Grodzieńszczyźnie. In Ewa Golachowska & Anna Zielińska (Eds.), Wokół religii i jej języka (pp.105-112).  Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa. (2012). Funkcjonowanie polszczyzny w środowisku młodzieży z rodzin katolickich na Białorusi. In Janusz Rieger (Ed.), Język polski dawnych kresów wschodnich (pp. 75-82). Warszawa: Semper.
  • Golachowska, Ewa. (2013). Język i identyfikacja narodowa katolików na wschodniej Białorusi. In Ewa Nowicka oraz Michał Głuszkowski (Eds.), Słowiańskie wyspy językowe i kulturowe (pp. 43-54). Toruń: Eikon.
  • Golachowska, Ewa. (2015). Antroponimia katolików w Świrze na północnozachodniej Białorusi w drugiej połowie XX wieku jako wynik kontaktów językowych i kulturowych. In Alena Rudenka (Ed.), Iazykovoĭ kontakt. Minsk: RIVSH.
  • Golachowska, Ewa. (2015). Między (rosyjskojęzycznym) miastem a (białoruskojęzyczną) wsią. Zmiany prestiżu i dystrybucji języków na Białorusi w drugiej połowie XX wieku. Szkic socjolingwistyczny. In Katarzyna Glinianowicz & Katarzyna Kotyńska (Eds.), Obce/swoje. Miasto i wieś w literaturze i kulturze ukraińskiej XX–XXI wieku (pp. 28-38). Kraków: Wydawnictwo Scriptum.
  • Golachowska, Ewa. (2015). Współczesny Kościół katolicki na Białorusi wobec dziedzictwa prawosławia i polskiego katolicyzmu: zagadnienia socjolingwistyczne. In Dorota Gil & Marzanna Kuczyńska (Eds.), Słowiańska mozaika kultur wobec historii (nie)tolerancji i waśni religijnych  (pp. 257-268). Kraków: Wydawnictwo Scriptum.
  • Golachowska, Ewa. (2016). Katolicy na Białorusi. Tożsamość na styku kultur. In Irena Masojć & Henryka Sokołowska (Eds.), Tożsamość na styku kultur = Tapatybė kultūrų sankirtoje: zbiór studiów. T. 3 (pp. 262-274). Wilno: Litewski Uniwersytet Edukologiczny.
  • Golachowska, Ewa. (2017). Simvolicheskaia tsennost’ i kommunikativnaia funktsiia belorusskogo i pol’skogo iazykov v Belarusi. In Galina Neshchimenko (Ed.), Aktyal’nye ėtnoiazykovye i ėtnokul’turnye problemy sovremennosti (pp. 327-334). Moskva: Institut Slavianovedeniia RAN.
  • Golachowska, Ewa. (2016). Shmatmoŭe sfery sakrum katalikoŭ u Belarusi. In Veranika Kurcova, Natallia Snihirova, Mirosław Jankowiak & Małgorzata Ostrówka (Eds.), Belaruska-pol’skiia kul’turna-moŭnyia ŭzaemadachynenni: ad historii da suchasnastsi (pp. 89-105). Mińsk: Akademia Nauk Białorusi.
  • Golachowska, Ewa. (2017). Katoliki ŭ Belarusi. Pakalenchyia peremeny i ikh intėrprėtatsyi. In Radosław Kaleta (Ed.), Białoruś w dyskursie naukowym (pp. 61-76). Warszawa: Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Golachowska, Ewa. (2017). Catholics in Belarus: the deconstruction of Polish identity? Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 49, 1-13.
  • Golachowska, Ewa. (2018). Katolickie słownictwo religijne we współczesnym języku białoruskim. Leksykografia i socjolingwistyka. In Zbigniew Greń (Ed.), Z polskich studiów slawistycznych. Językoznawstwo (pp. 51-60). Poznań: Wydawnictwo UAM.

Academic papers in cooperation:

  • Golachowska, Ewa, & Zielińska, Anna. (2008). Język drobnej szlachty w literaturze naukowej. In Henryka Sędziak & Małgorzata Frąckiewicz (Eds.), Polszczyzna Mazowsza i Podlasia, t. XII (pp. 51-64). Łomża: Towarzystwo Naukowe im. Wagów.
  • Engelking, Anna; Golachowska, Ewa, & Zielińska, Anna. (2008). Tożsamość, język i pamięć w sytuacji pogranicza. Uwagi wprowadzające. In Anna Engelking, Ewa Golachowska & Anna Zielińska (Eds.), Rodzina – Tożsamość – Język. Metody badania przeszłości na pograniczu słowiańsko-bałtyckim (pp. 7-24). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa, & Zielińska, Anna. (2011). Wprowadzenie. In Ewa Golachowska & Anna Zielińska (Eds.), Konstrukcje i destrukcje tożsamości. Wokół religii i jej języka (pp. 9-13). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa, & Ostrówka, Małgorzata. (2011).  Bobrujszczyzna – ojczyzna Floriana Czarnyszewicza wczoraj i dziś. Acta Baltico-Slavica, 34, 237-263.
  • Golachowska, Ewa, & Ostrówka, Małgorzata. (2012). Polszczyzna na Mohylewszczyźnie – przeszłość i stan obecny (Raport z badań terenowych). Acta Baltico-Slavica, 36, 113-137.
  • Golachowska, Ewa, & Zielińska, Anna. (2012). Wprowadzenie. In Ewa Golachowska & Anna Zielińska (Eds.), Konstrukcje i destrukcje tożsamości. Tożsamość wobec wielojęzyczności  (pp. 9-11). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Golachowska, Ewa, & Krasowska, Helena. (2012). Czy powstaje „nowa polszczyzna kresowa?” In Małgorzata Korytkowska, Hanna Popowska-Taborska, Zofia Rudnik-Karwatowa & Janusz Siatkowski (Eds.), Z polskich studiów slawistycznych, Seria 12: Językoznawstwo (pp. 53-59). Warszawa: Komitet Słowianoznawstwa PAN.
  • Golachowska, Ewa, & Pazio-Wlazłowska, Dorota. (2015). Wprowadzenie. In Ewa Golachowska & Dorota Pazio-Wlazłowska (Eds.), Konstrukcje i destrukcje tożsamości IV. Wartości w świecie słowiańskim (pp. 5-6). Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.