Platforma czasopism IS PAN

https://ispan.waw.pl/journals/

Platforma czasopism IS PAN funkcjonuje od 2014 roku. Powstała w ramach projektu „Polskie czasopisma slawistyczne online. Wdrożenie innowacyjnego systemu pracy i oprogramowania Open Journal Systems”, finansowanego ze środków programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego INDEX PLUS w latach 2013–2014.

W 2014 roku IS PAN przeprowadził transformację ośmiu wydawanych przez siebie czasopism naukowych na platformę Open Journal Systems:

  • „Acta Baltico-Slavica”,
  • „Adeptus”,
  • „Cognitive Studies | Études cognitives”,
  • „Colloquia Humanistica”,
  • „Slavia Meridionalis”,
  • „Sprawy Narodowościowe. Seria nowa”,
  • „Studia Litteraria et Historica”,
  • „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej”.

Czasopisma są udostępniane w modelu otwartym (open access), na licencji CC BY 3.0 PL. Artykuły publikowane są w językach kongresowych oraz wszystkich językach słowiańskich i opatrzone angielskimi streszczeniami i słowami kluczowymi; na platformie zamieszczane są bibliografie załącznikowe w stylu APA 6. Każdy artykuł jest rejestrowany w systemie DOI (Crossref).

Na Platformie czasopism IS PAN dostępne są bieżące numery czasopism oraz numery archiwalne od 2010 roku, starsze roczniki w formie elektronicznej można znaleźć w RCIN (w otwartym bądź ograniczonym dostępie) oraz w bazie CEEOL.

Tematyka czasopism

Najstarszym czasopismem wydawanym przez IS PAN są wychodzące od 1955 roku „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej”. Na jego łamach ukazują się publikacje obejmujące szeroki zakres tematyki z dziedziny językoznawstwa slawistycznego, w tym m.in. zagadnienia z diachronii i synchronii oraz badania odnoszące się do różnych poziomów systemów językowych w perspektywie porównawczej i konfrontatywnej.

W drugim z czasopism instytutowych o profilu językoznawczym – „Cognitive Studies | Études cognitives” podejmuje się tematykę związaną, po pierwsze, z językoznawstwem współczesnym, zwłaszcza semantyką teoretyczną w ujęciu kognitywnym, semantyką leksykalną, konfrontacją językową zarówno języków słowiańskich, jak i wybranych niesłowiańskich (angielskiego, francuskiego, niemieckiego, litewskiego) oraz, po drugie, z inżynierią językową (np. lingwistyką korpusową). Od 2004 roku podstawowym językiem publikacji jest język angielski.

Pozostałe periodyki mają charakter interdyscyplinarny. W roczniku „Acta Baltico-Slavica” – wydawanym od 1964 roku początkowo w Białymstoku (przez Białostockie Towarzystwo Naukowe), następnie we Wrocławiu (przez Ossolineum w latach 1977–1992) i w końcu od 1992 roku w Warszawie, bezpośrednio przez Instytut Slawistyki PAN – upowszechnia się wyniki badań nad przeszłymi i aktualnymi zjawiskami językowymi oraz społecznymi i procesami kulturowymi na pograniczu bałtycko-słowiańskim. W pracach publikowanych w czasopiśmie przeważa ujęcie transdyscyplinarne i transkulturowe, co wiąże się z rezygnacją z etnocentrycznej perspektywy opisu badanych zjawisk.

Sprofilowany na konkretny obszar geograficzny jest również rocznik „Slavia Meridionalis”, gdzie popularyzuje się wyniki badań z zakresu literatury, kultury, historii, etnologii i języków Słowiańszczyzny Południowej oraz jej dynamicznych związków z innymi obszarami kulturowymi.

Z kolei w czasopiśmie „Colloquia Humanistica” tematy slawistyczne i bałkanistyczne pojawią się głównie jako jedna z ilustracji, szerszych, humanistycznych problemów. Bałkańska lokalność zyskuje w ten sposób szeroki humanistyczny wymiar, interdyscyplinarną perspektywę i przestaje być mało znanym (choć kolorowym) zaściankiem. Tym samym zyskuje wciąż młoda (w Polsce rozwijająca się od lat 70-tych XX wieku) dyscyplina naukowa, czyli bałkanologia. Angielskojęzyczna formuła czasopisma umożliwia prezentację publikowanych artykułów i materiałów szerokiej publiczności humanistycznej zarówno w kraju, jak i zagranicą.

Otwarte na badaczy wielu dyscyplin oraz różnych regionów są „Studia Litteraria et Historica”, stanowi platformę komunikacji między etnografią, socjologią, literaturoznawstwem i filozofią z jednej, a historią z drugiej strony. Na łamach rocznika regularnie ukazują się m.in. analizy z zakresu polityki historycznej, dyskursu publicznego ze szczególnym uwzględnieniem dyskursu akademickiego, sposobów produkcji i reprodukcji dominujących ideologii oraz skutków ich oddziaływania, dynamiki relacji między większością a mniejszościami. W periodyku obecna jest również refleksja nad współczesnymi dziełami naukowymi, literackimi i artystycznymi.

W roczniku „Sprawy Narodowościowe. Seria nowa”, ukazującym się od 1994 roku i kontynuującym tradycje przedwojennego kwartalnika „Sprawy Narodowościowe”, wydawanym przez Instytut Slawistyki PAN od 2004 roku, publikuje się prace poświęcone problematyce narodów, grup etnicznych i mniejszości narodowych zarówno w przeszłości, jak i współcześnie, w ujęciach uwzględniających szereg różnych czynników – politycznych, gospodarczych, historycznych, socjologicznych, etnologicznych, kulturowych, językowych i innych.

Periodyk „Adeptus” jest propozycją skierowaną do młodych badaczy – doktorantów oraz początkujących doktorów, upowszechniającą wyniki badań z różnych dyscyplin naukowych o profilu humanistycznym.