Dr hab. Joanna Nowak, prof. IS PAN

Historyk idei

e-mail: joannanowak67@gmail.com

ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9706-9271

Zainteresowania naukowe

Pojęcia narodu, narodowości, idea europejska w polskiej refleksji XIX wieku; twórcy polskiej myśli narodowej; nacjonalizm; etniczność, kategoria rasy w polskiej myśli oświeceniowej i romantycznej; Wielka Emigracja; stereotypy i mity etniczne/narodowe epoki romantycznej.

Członkostwo w gremiach naukowych

Rada Naukowa IS PAN.

Funkcje pełnione w IS PAN

Sekretarz redakcji rocznika „Sprawy Narodowościowe. Seria nowa”.

Udział w projektach naukowych afiliowanych w IS PAN

Kategoria „rasy” w myśli polskiej do 1918 roku. „Źródła – wyobrażenia – konteksty” – grant NCN nr 2016/21/B/HS3/03696.

Publikacje

Monografie autorskie:
  • Nowak, Joanna (2002). Władysław Zamoyski. O sprawę polską w Europie (1848–1868). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
  • Nowak, Joanna (2008). Duchowe piętno społeczeństw. Złożoność i przeobrażenia polskiej refleksji nad narodem w XIX wieku. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Nowak, Joanna (2008). Piastuni dziejów. Wizerunki narodów europejskich w polskiej refleksji romantycznej. Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.
Współredakcja/współautorstwo:
  • Nowak, Joanna, Bartkowiak, Danuta, Burszta, Wojciech oraz Wawruch, Krzysztof (Red.). (2002). Polska refleksja nad narodemWybór tekstów. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
  • Nowak, Joanna, Burszta, Wojciech, Jaskułowski, Krzysztof (Red.). (2005). Naród – tożsamość – kultura. Między koniecznością a wyborem. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Nowak, Joanna, Owadowska, Renata oraz Wrzesińska, Katarzyna (Red.). (2007). Polska refleksja nad Europą. Wybór tekstów. Poznań-Warszawa: Instytut Slawistyki PAN.
  • Nowak, Joanna oraz Burszta, Wojciech (2012). Polskie widzenie Europy. Historia i współczesność. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Artykuły:
  • Nowak, Joanna (1993). The Elitism of Polish 1831 Emigres. Polish Western Affairs, XXXIV(2), 81–91.
  • Nowak, Joanna oraz Wrzesińska, Katarzyna (2000). Polsko-niemiecka przeszłość historyczna w obrębie Euroregionu Pro Europa Viadrina. W Wojciech J. Burszta (Red.), Euroregion «Pro Europa Viadrina» pomostem do zjednoczonej Europy. Analizy i rozpoznania. Gorzów: Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu „Pro Europa Viadrina”.
  • Nowak, Joanna (2000). Kontrowersje wokół Franciszka H. Duchińskiego zapomnianego polskiego historyka i etnografa. W Agata Judycka oraz Bolesław Klimaszewski (Red.), Materiały V Sympozjum Biografistyki Polonijnej: Kraków, 22-23 września 2000 (ss. 115–123). Lublin: Wydawnictwo Czelej.
  • Nowak, Joanna (2001). Polak w służbie czterech państw – Władysław Zamoyski patriota czy najemnik obcych armii?. W Agata Judycka oraz Zbigniew Andrzej Judycki (Red.), Materiały VI Międzynarodowego Sympozjum Biografistyki Polonijnej, Mons (Shape) 28–29 września 2001. (ss. 342–349). Toruń: Oficyna Wydawnicza Kucharski.
  • Nowak, Joanna (2001). Władysław Zamoyski i John Pope Hennessy Epizod z polsko-irlandzkich kontaktów w XIX stuleciu. Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, 25, 161–171. Nowak, Joanna (2002). Epizod turecki w biografii księdza Stanisława Emeryka Podolskiego. In Agata Judycka oraz Zbigniew Andrzej Judycki (Red.), Materiały VII Międzynarodowego Sympozjum Biografistyki Polonijnej, Rzym 17–18 października 2002 (ss. 232–235). Toruń: Oficyna Wydawnicza Kucharski.
  • Nowak, Joanna (2003). Gente Ruthenus, natione Polonus. Rusini w refleksji Wielkiej Emigracji. Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 23, 43–62.
  • Nowak, Joanna (2005). Idea narodowa Wincentego Lutosławskiego. Epigonizm czy rozwinięcie romantycznej wspólnoty narodów. Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 26, 115–133.
  • Nowak, Joanna (2005). Jan Rymarkiewicz. Nieznany teoretyk narodowości. W Joanna Nowak, Wojciech J. Burszta oraz Krzysztof Jaskułowski (Red.), Naród – tożsamość – kultura. Między koniecznością a wyborem (ss. 235–253). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Nowak, Joanna (2005). Naród i narodowość w polskiej myśli romantycznej. W Joanna Nowak, Wojciech J. Burszta oraz Krzysztof Jaskułowski (Red.), Naród – tożsamość – kultura. Między koniecznością a wyborem (ss. 201–225). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Nowak, Joanna (2007). Jedność w rozmaitości – czyli o romantycznych korzeniach koncepcji narodu Feliksa Konecznego. Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 30, 75–94.
  • Nowak, Joanna (2008). Źródła do dziejów wojny krymskiej w Bibliotece Kórnickiej, W Jerzy Wojciech Borejsza oraz Grzegorz Bąbiak (Red.), Polacy i ziemie polskie w dobie wojny krymskiej (ss. 214–232). Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
  • Nowak, Joanna (2008). Czy Rosja to prawdziwy naród? Romantyczne spory wokół interpretacji rosyjskiej idei narodowo-państwowej. Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 33, 41–55.
  • Nowak, Joanna (2009). Romantycy polscy o tożsamości. W Wojciech J. Burszta, Maciej J. Dudziak oraz Robert Piotrowski (Red.), Europa-Slavia-Germania. W poszukiwaniu tożsamości (ss. 13–31). Gorzów Wielkopolski-Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Nowak, Joanna oraz Wrzesińska, Katarzyna (2009). Zarys relacji polsko-niemieckich w obrębie Euroregionu Pro Europa Viadrina. W Krzysztof Szydłak (Red.), Euroregion Pro Europa Viadrina. 15 lat współpracy na pograniczu polsko-niemieckim (ss. 73–90). Gorzów Wielkopolski: Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu „Pro Europa Viadrina”.
  • Nowak, Joanna (2010). Adam Gurowski i Henryk Rzewuski. Dwa oblicza zdrady narodowej w polskiej myśli romantycznej. Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 37, 61–77.
  • Nowak, Joanna (2012). Romantyczna idea Europy jako cywilizacji kultur narodowych, czyli u źródeł polskiego antyglobalizmu. In Wojciech J. Burszta oraz Joanna Nowak (Red.), Polskie widzenie Europy. Historia i współczesność (ss. 39–57). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Nowak, Joanna (2012). Stefan Buszczyński. Zapomniany wizjoner zjednoczonej Europy narodów. W Wojciech J. Burszta oraz Joanna Nowak (Red.), Polskie widzenie Europy. Historia i współczesność (ss. 77–91). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
  • Nowak, Joanna (2012). O pojęciu godności narodowej w polskiej myśli romantycznej. Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 40, 103–117.
  • Nowak, Joanna (2014). Od narodu historycznego do wspólnoty etnicznej. Przemiany w polskiej refleksji nad narodem  po 1864 roku. Teksty Drugie, 2014(6), 369–390.
  • Nowak, Joanna (2014). Władysław Jordan i jego działalność na Wschodzie w okresie powstania styczniowego. Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, 31, 159–182.
  • Nowak, Joanna (2014). „Rozpoznać i zrozumieć siebie”. O świadomości narodowej w polskiej refleksji romantycznej. Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 45, 26–41.
  • Nowak, Joanna (2016). Europejscy sympatycy powstania styczniowego w oglądzie Polaków. W Monika Rudaś-Grodzka, Ewa Serafin, Barbara Smoleń oraz Agnieszka Wróbel (Red.), Rok 1863. Narodziny nowej Polski (ss. 69–92). Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.
  • Nowak, Joanna (2016). Cecylia Działyńska (1836–1899) – konserwatywna emancypantka. Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, 33, 111–135.
  • Nowak, Joanna (2017). Wizerunek Turcji europejskiej w relacjach polskich podróżników XIX wieku. Mity i rzeczywistość. W Oksana Weretiuk oraz Magdalena Razbizo-Birek (Red.), Inny w podróży. Literackie świadectwa podróży na przestrzeni wieków (ss. 141–152). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
  • Nowak, Joanna (2017). Spotkanie starych pojęć z nowymi. Naród w refleksji autorów Upominku – książki zbiorowej na cześć Elizy Orzeszkowej. W Maciej Gloger (Red.), Między pozytywizmem a nacjonalizmem. Przemiany kultury polskiej w latach 1886-1918 (ss. 61–79). Warszawa:  Semper.
  • Nowak, Joanna (2017). Józef Julian Sękowski (1800–1858). Kontrowersyjny badacz Wschodu muzułmańskiego na tle epoki. W Grzegorz Czerwiński oraz Artur Konopacki (Red.), Wschód muzułmański w ujęciu interdyscyplinarnym. Ludzie-teksty-historia (ss. 17–33). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Encyklopedie i słowniki:
  • Nowak, Joanna (2001). Hasła osobowe. W Kazimierz Dopierała oraz Hieronim Fokciński (Red.), Polonia włoska. Słownik Polaków i instytucji polskich we Włoszech. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
  • Nowak, Joanna (2003–2005). Hasła osobowe i instytucji. W Kazimierz Dopierała (Red.), Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.