Dr Claudia Snochowska-Gonzalez została zaproszona do wygłoszenia wykładu w Centrum Studiów Polonoznawczych im. Aleksandra Brücknera w Halle.
Badaczka wystąpi we wtorek 2 grudnia 2025 r. w godz. 16:15–17:45 z referatem zatytułowanym „Käthe Schirmacher and Helena Rzepecka or The Paradoxical Relationship between Polish and German Nationalisms in the Eastern Borderlands of the German Empire”.
Opis:
Käthe Schirmacher i Helena Rzepecka, bohaterki wystąpienia, żyły na przełomie XIX i XX wieku na wschodnim pograniczu Cesarstwa Niemieckiego i działały w, odpowiednio, polskim i niemieckim volkistowskim, radykalnym ruchu nacjonalistycznym. Käthe Schirmacher była niemiecką pisarką i aktywistką, orędowniczką praw kobiet, działaczką Deutschnationale Volkspartei, zaangażowaną w niemiecką „Ostmarkenpolitik”. Helena Rzepecka była nauczycielką, pisarką, redaktorką naczelną „Głosu Wielkopolanek”, czasopisma dla Polek, współzałożycielką patriotycznego Towarzystwa Opieki nad Dziećmi „Warta” i działaczką Ligi Narodowej.
Zestawiając te działaczki, dr Claudia Snochowska-Gonzalez chce pokazać paradoksalną relację między polskim i niemieckim nacjonalizmem, którą nazywa sztafetą nacjonalizacyjną. Relacja ta miała miejsce w warunkach nierówności, w których strona niemiecka zajmowała dominującą pozycję polityczną. A jednak oba nacjonalizmy pociągały za sobą podobne obawy demograficzne, biopolityczne i ekonomiczne, a także podobne fantazje kolonialne; działały również przez tworzenie podobnych instytucji i podobnego (jeśli nie identycznego) dyskursu.
Doświadczenia wybranych przez badaczkę kobiet pozwolą również nakreślić obraz nacjonalistycznej polityki płci i dozwolonych w jej ramach (a także poszerzonych przez bohaterki) granic miejsca kobiet. Miejsce to ograniczało się głównie do najważniejszego zadania kobiet: karmienia ciała narodu, polegającego nie tylko na rodzeniu i wychowywaniu dzieci i na nieustannej trosce o ich edukację narodową i ich kulturową „czystość”, ale także na dbaniu o gospodarkę narodową przez praktykę gospodarnego zarządzania budżetem domowym i przez stosowanie bojkotów ekonomicznych sklepów, odpowiednio, niemieckich lub polskich, a w obu przypadkach żydowskich, tj. przez zapobieganie wzrostowi ciała wrogiego narodu. Na koniec dr Snochowska-Gonzalez postara się powiązać te rozważania z refleksją nad dzisiejszym feminizmem nacjonalistycznym.