Konferencje

W konferencji EASA 2026 „Anthropology: Possibilities in a Polarised World”, która odbyła się w Poznaniu, obok badaczek z Instytutu Slawistyki PAN uczestniczył również dr Dariusz Nikiel – członek zespołu badawczego projektu „Oblicza przemytu na pograniczu polsko-słowackim w latach 1918–1949”, realizowanego w ramach grantu SONATA 19 Narodowego Centrum Nauki pod kierownictwem dr Karoliny Panz.

23 lipca, w ramach panelu „Methodologies of Care: Navigating Polarization in Medical, Memory, and Mobility Fieldwork”, dr Nikiel wygłosił referat pt. „Empathy in Breaking Historical Silence: Research on Smuggling at the Polish–Slovak Borderland (1939–1949)”. Wystąpienie poświęcone było wyzwaniom etycznym w badaniach łączących kwerendy archiwalne z etnograficznymi badaniami terenowymi.

Udział w konferencji stanowił okazję do zaprezentowania dotychczasowych wyników projektu, a także do wymiany doświadczeń i dyskusji z badaczami zajmującymi się problematyką pamięci, mobilności oraz metodologii badań terenowych.

W dniach 21–24 lipca 2026 r. w Poznaniu odbyła się konferencja The European Association of Social Anthropologists (EASA) pod hasłem „Anthropology: Possibilities in a Polarised World”. W wydarzeniu uczestniczyły badaczki z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, prezentując wyniki swoich badań oraz współorganizując panele i warsztaty.

Prof. dr hab. Anna Engelking wygłosiła referat „From the Margins to the Center of the Discipline: Women Ethnographers in the Development of Polish Ethnology from the Mid-Nineteenth to the Early Twentieth Century”.

Prof. dr hab. Karolina Bielenin-Lenczowska, wspólnie z Rozitą Dimovą (Uniwersytet w Gandawie), przedstawiły referat „Social Abandonment, Mental Health and Migrants’ Limbo. (Im)mobility at the Tabanovce Reception Center in North Macedonia”.

Dr hab. Karolina Ćwiek-Rogalska, prof. IS PAN, wspólnie z Václavem Sixtą (Uniwersytet Karola w Pradze), współorganizowała panel „Entangled Ruins: Polarised Temporalities and the Afterlives of Decay”.

Dr Marzena Maciulewicz wygłosiła referat „Basements, shelters, and urban practices. Neighbourhood undergrounds in New Belgrade, Serbia”.

Dr Karina Hoření przedstawiła referat „Ethnography to Make It to the Pre-School – New Vocabulary for Ethnographic Practice”.

Magdalena Bubik wygłosiła referat „Can a Ghost Hinder Urban Development? The Site of the Former Town Church and Victory Square in Piła”.

Dr Natalia Judzińska i dr Inga Hajdarowicz, reprezentujące grupę Badaczki i Badacze na Granicy, poprowadziły warsztaty „Countermapping the Borderscape. Methodological Reflections from the Polish–Belarusian Border”.

Udział badaczek z IS PAN w konferencji EASA stanowił okazję nie tylko do zaprezentowania prowadzonych badań, ale także do wymiany doświadczeń z przedstawicielami i przedstawicielkami międzynarodowego środowiska antropologicznego.

W czerwcu i lipcu 2026 r. dr Olha Tkachenko z Instytutu Slawistyki PAN uczestniczyła w dwóch międzynarodowych konferencjach naukowych poświęconych badaniom nad kulturą popularną oraz współczesnym studiom ukrainoznawczym, prezentując wyniki swoich badań z zakresu medioznawstwa, kultury i studiów dekolonialnych.

W dniach 11–13 czerwca 2026 r. uczestniczyła w międzynarodowej konferencji „Changes: Pop Culture in the Present Moment”, która odbyła się na Uniwersytecie Wiedeńskim. Tegoroczna edycja zgromadziła badaczy i badaczki reprezentujących różne dyscypliny zajmujące się kulturą popularną i była poświęcona przemianom zachodzącym we współczesnej kulturze w kontekście dynamicznych zmian społecznych, politycznych i technologicznych. Program konferencji obejmował m.in. zagadnienia związane z mediami cyfrowymi, sztuczną inteligencją, kryzysami społecznymi oraz nowymi formami uczestnictwa w kulturze.

Dr Olha Tkachenko wygłosiła referat pt. „The Role of Ukrainian YouTube in the Deconstruction of Russian Imperial Narratives in Popular Culture”, poświęcony roli ukraińskiego segmentu serwisu YouTube w podważaniu rosyjskich narracji imperialnych obecnych w kulturze popularnej.

Następnie, w dniach 8–10 lipca 2026 r., dr Tkachenko uczestniczyła w Konferencji Studiów Ukrainoznawczych „Ukraine in the World”, która odbyła się na Ukraińskim Uniwersytecie Katolickim we Lwowie. Wydarzenie zgromadziło badaczy i badaczki z kilkudziesięciu krajów reprezentujących ośrodki akademickie zajmujące się współczesnymi studiami nad Ukrainą i Tatarami Krymskimi. Celem konferencji było stworzenie międzynarodowej platformy wymiany wiedzy oraz dyskusji nad przyszłością ukrainoznawstwa w perspektywie globalnej i interdyscyplinarnej.

Podczas konferencji dr Olha Tkachenko wygłosiła referat pt. „Media Studies as Part of Ukrainian Studies: A Cultural and Decolonial Perspective”, poświęcony miejscu badań medioznawczych w obrębie współczesnych studiów ukrainoznawczych. W wystąpieniu przedstawiła perspektywę kulturową i dekolonialną, wskazując na znaczenie badań nad mediami cyfrowymi dla analizy współczesnych procesów kształtowania wiedzy o Ukrainie, pamięci kulturowej oraz dekolonizacji przestrzeni informacyjnej.

Konferencja „Ukraine in the World” stanowi nową międzynarodową inicjatywę integrującą środowisko badaczy i badaczki z całego świata oraz wzmacniającą współpracę pomiędzy ukraińskimi i zagranicznymi ośrodkami naukowymi. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Ministerstwo Kultury Ukrainy, Ukraiński Instytut oraz Ukraiński Uniwersytet Katolicki we współpracy z Globalną Koalicją Studiów Ukraińskich (Global Coalition of Ukrainian Studies).

13 lipca 2026 r. na Uniwersytecie w Cambridge odbyła się Twelfth Cambridge Conference on Language Endangerment. Prof. dr hab. Nicole Dołowy wraz z Anną Nikitiuk, współpracowniczką w projekcie SONATA BIS NCN „Różnorodność językowa w Polsce”, przedstawiły podczas konferencji referat pt. „‘Po swojomu’ [in our way] – phonetic variation as a challenge for local language policy in Podlachia region”.

Prelegentki omówiły badania prowadzone w ramach projektu na Podlasiu, koncentrując się przede wszystkim na wariantywności fonetycznej oraz jej konsekwencjach dla kodyfikacji lokalnego języka i szeroko rozumianej polityki językowej.

W dniach 22–23 czerwca 2026 roku na Uniwersytecie Łódzkim odbyło się Interdyscyplinarne Sympozjum Bałkanistyczne (Interdisciplinary Balkan Symposium).

W konferencji udział wzięło ponad 80 badaczy z kilkunastu państw świata, w tym m.in. z Albanii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Czarnogóry, Japonii, Kosowa, Litwy, Macedonii Północnej, Niemiec, Rumunii oraz Serbii. Instytut Slawistyki PAN reprezentowały dr hab. Ewa Wróblewska-Trochimiuk oraz dr Marzena Maciulewicz.

Sympozjum jest wspólnym projektem badaczy związanych z Centrum Naukowo-Badawczym Uniwersytetu Łódzkiego i polskich ośrodków naukowych: Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz Polskiej Akademii Umiejętności.

W dniach 26–29 maja 2026 r. mgr Andrzej Żak uczestniczył w prestiżowej konferencji Speech Prosody 2026, która odbyła się w Filadelfii (USA). Podczas konferencji zaprezentował poster pt. „Stress Variability and Acoustic Stress Correlates. The Case of Northern Kashubian”, poświęcony wykorzystaniu zjawiska wariantywności miejsca akcentu w języku kaszubskim w badaniach akustycznych.

W konferencji uczestniczyli uznani badacze i badaczki prozodii z całego świata.

Mgr Andrzej Żak prowadzi badania w ramach grantu Preludium NCN „Korelaty akustyczne akcentu w języku kaszubskim” (nr 2022/45/N/HS2/02855).

W dniach 14–17 czerwca 2026 r. dr Elżbieta Kwiecińska wystąpiła na konferencji „Understanding Ukraine, Rethinking Europe” w Asconie w Szwajcarii, które było spotkaniem redaktorów i autorów „Oxford Handbook of Ukrainian History”.
Dr Elżbieta Kwiecińska pracuje nad rozdziałem na temat historii Polaków i katolików w Ukrainie. Redaktorami podręcznika są Olena Palko, Fabiann Baumann i Börries Kuzmany. Projekt został wsparty przez URIS Ukrainian Research in Switzerland we współpracy z Universität Basel, Universität Heidelberg oraz Universität Wien.

Więcej informacji na temat konferencji można znaleźć na stronie Uniwersytetu w Bazylei: https://dg.philhist.unibas.ch/de/default-pages/event/details/understanding-ukraine-rethinking-europe/

Prof. dr hab. Nicole Dołowy uczestniczyła w dniach 18–19 czerwca 2026 r. w konferencji „The Politics of Intercomprehension”, zorganizowanej na Uniwersytecie w Mons w Belgii.

Jej referat pt. „Intercomprehension and (Un)Intelligibility Myth: The Case of Collateral Languages of Poland” dotyczył interkomprehensji między językami kolateralnymi a językiem dominującym oraz mitów dotyczących wzajemnego rozumienia, wywodzących się z ideologii języka standardowego. Materiał badawczy został zebrany w ramach grantu NCN Sonata Bis „Różnorodność językowa w Polsce”.

W dniach 12–13 czerwca 2026 roku na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego odbyła się III Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Praktyczna „Język ukraiński jako język obcy w Polsce”. Wydarzenie zgromadziło ponad 100 naukowców, nauczycieli, badaczy, menedżerów edukacji oraz studentów z Polski, Ukrainy, Austrii, Francji, Włoch i Kanady.

Konferencja została zorganizowana przy wsparciu Fundacji Pyłypa Orłyka i odbyła się pod honorowym patronatem Ambasady Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ambasadora Ukrainy w Polsce Vasyla Bodnara. Patronami medialnymi były Ukraińsko-Polska Platforma Medialna oraz Radio Opole.

W uroczystym otwarciu uczestniczyła Konsul Generalna Ukrainy w Krakowie Oresta Starak. Podczas inauguracji odtworzono wideoprzesłanie Ambasadora Ukrainy w Polsce Vasyla Bodnara, a także odczytano list gratulacyjny Wiceminister Spraw Zagranicznych Ukrainy Mariany Becy.

W swoim wystąpieniu Konsul Generalna podkreśliła znaczenie rozwoju i popularyzacji języka ukraińskiego w polskiej przestrzeni edukacyjnej oraz zwróciła uwagę na rolę dra Pawła Levchuka z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk w procesie wprowadzania języka ukraińskiego do polskiego systemu edukacji. Podkreślono również znaczenie języka ukraińskiego dla zachowania tożsamości narodowej Ukraińców mieszkających poza granicami kraju, rozwoju dialogu międzykulturowego oraz współpracy polsko-ukraińskiej.

Konferencja odbyła się w szczególnym momencie dla rozwoju nauczania języka ukraińskiego w Polsce. W maju 2026 roku absolwenci polskich szkół po raz pierwszy przystąpili do egzaminu maturalnego z języka ukraińskiego jako języka obcego. Tym samym język ukraiński dołączył do grona języków, które można wybierać na egzaminie maturalnym.

Jak podkreślił przewodniczący Komitetu Organizacyjnego konferencji, dr Paweł Levchuk z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, po wprowadzeniu programów nauczania oraz pierwszej maturze z języka ukraińskiego zainteresowanie jego nauką w polskich szkołach wyraźnie wzrosło. Obecnie język ukraiński jako drugi lub dodatkowy język obcy jest nauczany w 10 szkołach w Polsce, a od września 2026 roku planowane jest jego wprowadzenie w kolejnych pięciu placówkach edukacyjnych.

Jednym z najważniejszych tematów konferencji była sytuacja językowa dzieci ukraińskich rodzin mieszkających w Europie po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Rosji przeciwko Ukrainie. Uczestnicy debatowali nad sposobami wspierania wielojęzyczności oraz zachowania języka ukraińskiego wśród najmłodszych przy jednoczesnym wspieraniu ich integracji w krajach zamieszkania.

Do uczestników konferencji zwróciła się również Dyrektor Programowa Fundacji Pyłypa Orłyka Jaryna Jasynevych, która podkreśliła, że język ukraiński coraz częściej funkcjonuje nie tylko jako język dziedziczony przez diasporę, lecz także jako język obcy nauczany w europejskich szkołach, uniwersytetach i ośrodkach edukacyjnych. Wskazała także na konieczność tworzenia nowoczesnych standardów, programów nauczania oraz materiałów dydaktycznych odpowiadających na rosnące zainteresowanie nauką języka ukraińskiego.

Podczas konferencji zaprezentowano również bezpłatny poradnik elektroniczny „Ukraiński codziennie”, opracowany przez dr Olhę Szewczuk-Klużewą i dra Pawła Levchuka. Publikacja, oparta na badaniach dotyczących wielojęzyczności dzieci oraz rodzinnej polityki językowej, zawiera praktyczne wskazówki wspierające rozwój języka ukraińskiego w codziennym życiu dzieci wychowujących się poza Ukrainą.

W obradach online uczestniczyli m.in. prof. Ewa Golachowska – Dyrektor Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Jaryna Jasynevych – Dyrektor Programowa Fundacji Pyłypa Orłyka oraz prof. Stanisław Chajczenko – Prorektor Donbaskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego.

Konferencja potwierdziła rosnące znaczenie języka ukraińskiego w polskim i europejskim systemie edukacji oraz stworzyła przestrzeń do wymiany doświadczeń między badaczami, nauczycielami i przedstawicielami instytucji edukacyjnych z wielu krajów. Dodatkowe informacje o wydarzeniu można znaleźć w ukraińskich i polskich mediach. 

W dniach 8–10 czerwca 2026 r. na Uniwersytecie Sofijskim im. św. Klemensa z Ochrydy odbyła się XVII Międzynarodowa Konferencja Slawistyczna pt. „Filologiczne (re)wizje”. Uczestniczyło w niej 150 referentów z 12 państw.

Dr hab. Maria Trawińska, prof. IS PAN wygłosiła referat w sekcji mediewistycznej pt. Ku nowej edycji średniowiecznych tekstów łacińsko-polskich na przykładzie Bartłomieja z Bydgoszczy. W swoim wystąpieniu przedstawiła rękopis łacińskiego słownika Vocabularius ex Calepino, Breviloquo et Mamotrecto recollectus Bartłomieja z Bydgoszczy (XVI w.), zawierający bardzo obszerny zbiór polskiego słownictwa umieszczonego na marginesach manuskryptu. Omówiła także najważniejsze zasady nowej edycji tego zabytku.

Podczas konferencji w gmachu uniwersytetu odbyła się wystawa, na której prezentowano późnośredniowieczne manuskrypty i starodruki.