Varia

Dr Martina Ireinová, kierowniczka Pracowni Dialektologicznej w Brnie Instytutu Języka Czeskiego Akademii Nauk Republiki Czeskiej (Dialektologické oddělení Ústavu pro jazyk český AV ČR), po raz kolejny gościła w Instytucie Slawistyki PAN.

Naukowczyni z Czech w trakcie pobytu w Warszawie, 24–29.05.2026 r., wzięła udział w konferencji „Dawne i współczesne kontakty językowo-kulturowe w krajach słowiańskich. Konferencja w pierwszą rocznicę śmierci Profesora Janusza Siatkowskiego”, na której wygłosiła referat „Archivní terénní záznamy Janusze Siatkowského z nářečního výzkumu na česko-polském pomezí a jejich využití v české dialektologii”. Został on napisany z wykorzystaniem m.in. materiałów archiwalnych – brulionów Janusza Siatkowskiego z zapisami terenowymi w Kłodzku i okolicach, przekazanych przez Zbiory Specjalne IS PAN.

Na spotkaniu z prof. dr hab. Dorotą Rembiszewską dr M. Ireinová przekazała kolejny tom gwarowego atlasu czeskiego – Martina Ireinová, Vít Voženílek, Jakub Koníček, Milena Šipková, Šimon Temer, Tadeáš Krch, Petra Přadková, Jakub Žejdlík, Zina Komárková, Marta Šimečková, Filip Kubeček, Radek Šuta, Alena Vondráková, Rostislav Nétek „Atlas nářečí českého jazyka – lokál plurálu substantiv”, Olomouc 2025.

Naukowczyni z IS PAN podarowała bibliotece brneńskiej Pracowni Dialektologicznej dwie nowo wydane publikacje – D. Rembiszewska, J. Siatkowski, „Pogranicze polsko-wschodniosłowiańskie. Studia wyrazowe. Część 3”, „O Profesorze Januszu Siatkowskim (1929–2025) rodzina, bliscy, uczennice i uczniowie”, red. D. Rembiszewska.

The Institute of Slavic Studies of the Polish Academy of Sciences (ISS PAS) invites expressions of interest from postdoctoral researchers who wish to apply for the prestigious Marie Skłodowska-Curie Postdoctoral Fellowships (MSCA PF, Horizon Europe) with ISS PAS as their host institution.

We are looking for talented and ambitious scholars from around the world who are eager to conduct cutting-edge research in a stimulating academic environment in the heart of Warsaw, Poland.

The Institute of Slavic Studies PAS is a leading research institution in Central and Eastern Europe with over 70 years of scholarly tradition. We conduct interdisciplinary studies on Slavic languages, cultures, histories, literatures, societies, and identities. We offer a dynamic and internationally engaged research community, access to extensive library and archival resources. We hold the prestigious HR Excellence in Research award, recognizing our commitment to providing a supportive and transparent research environment for researchers at all stages of their careers.

What We Offer

• Support in preparing and submitting your MSCA PF application (including internal review and mentoring)
• A stimulating research environment within a multidisciplinary team of experts
• Full access to ISS PAS’s infrastructure, library, and academic network
• Opportunities for publication, conference participation, and career development
• Office space and administrative support during the fellowship
• Assistance with relocation and integration in Warsaw

Who Can Apply

We are seeking excellent researchers of any nationality who:

• Hold a PhD degree at the time of the MSCA PF deadline (9 September 2026)
• Have a maximum of 8 years of research experience after obtaining their PhD
• Have not resided or carried out their main activity in Poland for more than 12 months in the 36 months prior to the call deadline
• Propose a research project aligned with ISS PAS’s thematic areas
• Visit our website to explore the list of potential supervisors (https://ispan.waw.pl/default/en/about-the-institute/departments/)

Preferred topics

• History of Central Europe after World War II, forced migrations, landscape anthropology, and thing studies
• Migration and refugee studies, critical border studies
• Jewish/Holocaust Studies
• Visual studies, new social movements, and new media studies

Timeline

• Deadline for expression of interest at ISS PAS: 15 June 2026
• MSCA PF call deadline (EU): 9 September 2026
• Selected candidates will receive full support in preparing their MSCA PF application.

How to Apply

Please send the following documents (in one PDF file) to horyzont@ispan.edu.pl with the subject: MSCA PF – Expression of Interest – Your Name:

• CV (max. 2 pages)
• Short description of your research idea (max. 2 pages)
• Brief statement explaining why you wish to work at ISS PAS

For more information about our research profile, visit: https://ispan.waw.pl/default/en

For more information about MSCA PF, visit: https://marie-sklodowska-curie-actions.ec.europa.eu/actions/postdoctoral-fellowships

• Oferty można składać do 29.05.2026 r. do godziny 16:00;
• Rozmowy kwalifikacyjne odbędą się w terminie od 8 do 12.06.2026 r.;
• Planowany termin zatrudnienia: 1.08.2026 r.

Szczegóły dostępne w zakładce Oferty pracy.

• Rozmowy kwalifikacyjne odbędą się w terminie 18–22.05.2026;
• Planowany termin zatrudnienia: 1.06.2026 r.

Szczegóły dostępne w zakładce Oferty pracy.

W dniach od 4 do 6 kwietnia 2026 roku Platforma Czasopism IS PAN będzie niedostępna z przyczyn technicznych. Przepraszamy za niedogodności.

W imieniu Redakcji Technicznej
Dorota Leśniewska

• Zgłoszenia: do 10.04.2026 r. do godziny 16:00.
• Zaproszenie na rozmowy kwalifikacyjne: do 13.04.2026 r.
• Termin rozmów kwalifikacyjnych: 14.04.2026 r.
• Termin rozstrzygnięcia konkursu: 15.04.2026 r.
• Termin rozpoczęcia współpracy: 1.05.2026 r.

Szczegóły dostępne w zakładce Oferty pracy.

Gośćmi i gościniami podcastu dr hab. Joanny Roszak i dr hab. Ewy Wróblewskiej-Trochimiuk „Szeptuchy” byli i były kolejno: Agnieszka Przepiórska – aktorka, twórczyni monodramów, pracująca z tematami pamięci, biografii i historii mówionej, Maniucha Bikont – śpiewaczka, performerka, zbieraczka i interpretatorka pieśni wschodniego pogranicza, Tomasz Pietrasiewicz – twórca i wieloletni dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, animator kultury, badacz pamięci miejsca, Jerzy Koch i Magdalena Koch – badacz, badaczka, tłumaczka i tłumacz, zajmujący się literaturą, kulturą i transferem znaczeń pomiędzy językami i tradycjami, Sw@da x Nichos – duet performatywny z Białegostoku, eksplorujący języki słowiańskie, nagrodzony w tym roku Paszportem „Polityki”, Monika Kozłowska – reżyserka związana z krakowskim teatrem Migro, pracująca z teatrem dokumentalnym i międzykulturowym, Weronika Fibich – socjolożka, artystka performatywna, artywistka związana ze szczecińskim teatrem Kana (Szczecin), Grzegorz Ziółkowski – profesor, badacz teatru i performansu, autor prac poświęconych antropologii widowisk, Jacek Mikołajczyk – reżyser teatralny, znany z inscenizacji podejmujących aktualne tematy społeczne i polityczne, tłumacz, autor książek o musicalach, dyrektor Teatru Syrena w Warszawie, Wojciech Kościelniak – reżyser i aktor, twórca teatru „trzeciej drogi”, łączącego teatr dramatyczny i muzyczny.

Od wczoraj pierwszy odcinek, z Agnieszką Przepiórską, dostępny jest także na kanale Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=EHk0Ribgebg&t=16s

W podcaście prowadzące rozmawiają z ludźmi kultury o tym, czym jest bycie z Europy Środkowej. Pytają o to, czy miejsce, w którym działamy i mieszkamy, ma wpływ na myślenie o kulturze i jej roli w naszej codzienności. Podcast łączy świat nauki i twórczości artystycznej – rozmowy dotyczą historii, literatury, języków.

Podcast został zrealizowany dzięki dofinansowaniu z Krajowego Planu Odbudowy dla Kultury, wsparciu Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Fundacji Slawistycznej oraz prywatnych donatorów i donatorek.

Z ogromnym żalem informujemy, że 24 lutego 2026 roku zmarł prof. dr hab. Władysław Kupiszewski – emerytowany profesor Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Instytutu Języka Polskiego, długoletni kierownik Zakładu Historii Języka Polskiego i Dialektologii, redaktor naczelny „Prac Filologicznych”, wybitny badacz historii języka polskiego i gwar polskich, członek wielu towarzystw naukowych, miłośnik polszczyzny, znakomity nauczyciel i wychowawca wielu pokoleń polonistów, poeta.

Pogrzeb odbędzie się 2 marca o godz. 12.00 w kościele św. Zygmunta na Placu Konfederacji. Po mszy nastąpi odprowadzenie do grobu na Cmentarz Północny (Wólka Węglowa).

Rodzinie, Bliskim i Współpracownikom Profesora W. Kupiszewskiego składamy wyrazy głębokiego współczucia.

Mijają cztery lata od otwartej agresji Rosji na Ukrainę. Wybuch pełnoskalowej wojny zmienił dotychczasowy porządek polityczny w Europie i codzienność milionów ludzi. Kolejny rok Rosja atakuje ukraińskie miasta, miasteczka i wioski, niszczy infrastrukturę krytyczną, dziedzictwo kulturowe – próbuje złamać opór ukraińskiego społeczeństwa. To lata ogromnych strat, ale też niezłomności. W obliczu przedłużającej się agresji potrzeba jeszcze większego wsparcia, jeszcze większej solidarności z walczącą Ukrainą. Z tymi, którzy bronią swojego kraju. Z tymi, którzy dokumentują zbrodnie. Z tymi, którzy upominają się o sprawiedliwość. Razem jesteśmy silni – jako Europejczycy, jako społeczeństwo obywatelskie, a także jako wspólnota naukowa opierająca się na fundamentalnych zasadach demokratycznych.

Chwała Ukrainie, chwała Jej Bohaterom! 

Минає чотири роки від відкритої агресії Росії проти України. Вибух повномасштабної війни змінив існуючий політичний порядок в Європі та повсякденне життя мільйонів людей. Рік за роком Росія атакує українські міста, містечка та села, руйнує критичну інфраструктуру, культурну спадщину, намагається зламати опір українського суспільства. Це роки величезних втрат, але й незламності. В умовах тривалої агресії потрібна ще більша підтримка, ще більша солідарність з Україною, яка бореться. З тими, хто захищає свою країну.  З тими, хто документує злочини. З тими, хто вимагає справедливості. Разом ми сильні – як європейці, як громадянське суспільство, а також як наукова спільнота, що базується на фундаментальних демократичних принципах.

Слава Україні, Героям Cлава!

Z wielkim smutkiem przyjęliśmy wiadomość, że dnia 10 lutego 2026 roku zmarł prof. dr hab. Jerzy Reichan – językoznawca, dialektolog.

Urodził się w 1929 roku w Krakowie, gdzie ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1953 roku pracował w Pracowni Atlasu i Słownika Gwar Polskich w krakowskim Zakładzie Języka Polskiego PAN, a następnie w Instytucie Języka Polskiego PAN, do którego pracownia ta została włączona.

W zespole opracowującym „Mały atlas gwar polskich” był autorem map, a od tomu XI również jego redaktorem. Następnie poświęcił się pracy nad „Słownikiem gwar polskich” – najpierw jako autor, a po śmierci prof. M. Karasia, jako redaktor naczelny.

Przez kilkadziesiąt lat kierował Pracownią Dialektologii Polskiej IJP PAN oraz pozostawał członkiem Rady Naukowej Instytutu do końca życia.

Profesor Jerzy Reichan pozostawił po sobie bogaty dorobek: monografie, opracowania kartograficzne, liczne artykuły z zakresu dialektologii oraz wiele cennych recenzji.

Dyrekcja i Pracownicy IS PAN składają wyrazy głębokiego współczucia Rodzinie, Bliskim i Współpracownikom Pana Profesora.