Dr hab. Dorota Pazio-Wlazłowska na Uniwersytecie Lipskim (Erasmus+)

Od 5 do 9 stycznia 2026 r. dr hab. Dorota Pazio-Wlazłowska, prof. IS PAN gościła w ramach programu Erasmus+ Staff Mobility for Teaching w Instytucie Slawistyki na Wydziale Filologii Uniwersytetu Lipskiego. D. Pazio-Wlazłowska przeprowadziła warsztaty z metodologii wypracowanej w ramach międzynarodowego konwersatorium Językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów na tle porównawczym (EUROJOS). Zajęcia były poświęcone pojęciom DOM i RODZINA. D. Pazio-Wlazłowska zaprezentowała również przygotowywany w ramach EUROJOS-u Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów. Prowadziła też zajęcia z praktycznej nauki języka polskiego. Zarówno warsztaty, jak i zajęcia praktyczne spotkały się z pozytywnym odbiorem i zainteresowaniem studentów.

Prof. Dorota Pazio-Wlazłowska przed Uniwersytetem. Fot. archiwum prywatne.

Zawiadomienie o śmierci prof. Celiny Judy

Instytut Slawistyki PAN z głębokim żalem zawiadamia, że dnia 10 stycznia 2026 roku zmarła DR HAB. CELINA JUDA, PROF. UJ, ceniona slawistka, wykładowczyni akademicka związana z Uniwersytetem Jagiellońskim; uczestniczka  projektów realizowanych w Instytucie Slawistyki PAN, w przeszłości członkini Komitetu Słowianoznawstwa PAN oraz Komisji Kultury Słowian PAU, popularyzatorka literatury i kultury bułgarskiej. To ogromna strata dla naszego środowiska.

Dyrekcja i Pracownicy IS PAN składają serdeczne wyrazy współczucia Rodzinie Pani Profesor oraz wszystkim Jej Koleżankom i Kolegom z UJ.

Pierwszy odcinek podcastu „Szeptuchy. Na słowiańskich ścieżkach” online

Zapraszamy do odsłuchania pierwszego odcinka podcastu „Szeptuchy. Na słowiańskich ścieżkach”, w którym dr hab. Joanna Roszak i dr hab. Ewa Wróblewska-Trochimiuk rozmawiają z dr hab. Agnieszką Przepiórską, aktorką i wykładowczynią.

W rozmowie prowadzące podejmują refleksję nad pracą artystyczną w Europie Środkowej, doświadczeniem studiów w Rosji, znaczeniem pamięci rodzinnej w procesie twórczym oraz uprawianiu teatru pamięci.

Zapraszamy do odsłuchu pierwszych materiałów oraz do śledzenia kolejnych odcinków cyklu, który prowadzi przez mniej oczywiste, słowiańskie i slawistyczne konteksty współczesnej twórczości.

Zachęcamy do polubienia nowej serii, komentowania i dzielenia się wrażeniami.

Jest to pierwsze z dziesięciu spotkań poświęconych twórczości artystycznej oraz doświadczeniu bycia z Europy, prowadzonych przez Joannę Roszak i Ewę Wróblewską w ramach grantu realizowanego przez Fundację Slawistyczną w programie KPO dla Kultury.

Odcinek dostępny jest na Spotify: https://open.spotify.com/episode/4sjmvTkYMnShbnmNMyiruF?si=e7c520e0087d4306

Podcast został zrealizowany w ramach programu Krajowy Plan Odbudowy dla Kultury, przy wsparciu Fundacji, Slawistycznej, Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk oraz prywatnych donatorów i donatorek.

Oferta pracy – stypendium naukowe NCN w projekcie badawczym pt. „Dokumenty i biurokracja w regionach poniemieckich: państwotwórczość, regulacja i kontrola w Polsce i Czechosłowacji (od lat 40. do 70. XX wieku)”

  • Zgłoszenia: do 16.01.2026 r. godz. 16:00.
  • Zaproszenie na rozmowy kwalifikacyjne: do 20 stycznia 2026 r.
  • Termin rozmów kwalifikacyjnych: 26.01.2026 r.
  • Termin rozstrzygnięcia konkursu: 28.01.2026 r.;
  • Termin rozpoczęcia współpracy: 1.02.2026 r.

Szczegóły dostępne w zakładce Oferty pracy.

Stypendium dla dr Claudii Snochowskiej-Gonzalez

Z radością informujemy, że dr Claudia Snochowska-Gonzalez otrzymała od Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (Stiftung Preußischer Kulturbesitz) stypendium na kwerendę badawczą w Tajnym Archiwum Państwowym Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz) w Berlinie.

Przez miesiąc – od 19 stycznia do 19 lutego 2026 r. – naukowczyni będzie prowadzić badania w ramach projektu „Karmienie ciała narodu. Polskie i niemieckie nacjonalistki we wschodnich prowincjach Rzeszy Niemieckiej na przełomie XIX i XX wieku”.

Bohaterkami projektu są kobiety, które na przełomie XIX i XX wieku zamieszkiwały wschodnie rubieże Cesarstwa Niemieckiego i były aktywne w polskich i niemieckich radykalnych ruchach nacjonalistycznych, reprezentowanych na ziemiach polskich głównie przez Narodową Demokrację, a w Rzeszy Niemieckiej przez ruch volkistowski.

Kobiety te uważały za swoje najważniejsze zadanie „karmienie ciała narodu”, polegające nie tylko na rodzeniu i wychowywaniu dzieci oraz nieustannym troszczeniu się o ich narodową edukację i kulturową „czystość”, ale także na właściwym zarządzaniu narodowym gospodarstwem – czyli na zapobieganiu rozwojowi tego drugiego, wrogiego narodu.

Dr Snochowska-Gonzalez koncentruje się na badaniu historii rywalizujących, siostrzanych organizacji i aktywistek nacjonalistycznych, ich działań, idei i instytucji, z którymi były związane. W ten sposób stara się zobrazować paradoksalną relację między nacjonalizmem polskim a niemieckim, którą nazywa „sztafetą nacjonalizacyjną”.

Serdecznie gratulujemy!

Wizyta prof. Elżbiety Janickiej w EHESS w Paryżu

Afisz spotkań. Źródło: materiał organizatora.

Dr hab. Elżbieta Janicka, prof. IS PAN spędziła półtora miesiąca (od początku listopada do połowy grudnia) jako profesorka wizytująca w École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) w Paryżu, na zaproszenie prof. Judith Lyon-Caen i prof. Thomasa Choparda z tamtejszego Centre de Recherches Historiques (CRH).

Podczas wykładów własnych prof. Janicka prezentowała wyniki badań nad kategoriami opisu Zagłady oraz nad zjawiskiem getta otwartego, prowadzonych w ramach tematu statutowego IS PAN. Ponadto brała czynny udział w seminarium CRH pt. „Histoire et historiographie de la Shoah” [Historia i historiografia Zagłady]. Prowadziła również dyżury dla studentek i studentów oraz hospitowała zajęcia wiodących badaczek i badaczy w dziedzinie nauk społecznych.

Pobyt w Paryżu był dla niej także okazją do kontaktu z potomkami ocalałych oraz do kwerendy archiwalno-bibliotecznej w zasobach m.in. Mémorial de la Shoah.

Więcej informacji dostępnych pod linkiem: https://www.ehess.fr/fr/personne/el%C5%BCbieta-janicka

Dr hab. Dorota Pazio-Wlazłowska na Uniwersytecie Wiedeńskim

Od 17 do 21 listopada 2025 r. dr hab. Dorota Pazio-Wlazłowska, prof. IS PAN gościła w ramach programu Erasmus+ Staff Mobility for Teaching w Instytucie Slawistyki na Wydziale Filologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wiedeńskiego. Dr hab. Pazio-Wlazłowska wygłosiła wykład poświęcony rozszerzeniu znaczenia konceptu rodzina w języku polskim. Poprowadziła również warsztaty dotyczące metodologii wypracowanej w ramach międzynarodowego konwersatorium Językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów na tle porównawczym (EUROJOS) oraz przedstawiła przygotowywany w jego ramach Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów. Poruszana problematyka spotkała się z dużym zainteresowaniem zarówno wśród studentów, jak i pracowników naukowych Instytutu, dając nadzieję na nawiązanie współpracy w zakresie badań aksjolingwistycznych.

Prof. Dorota Pazio-Wlazłowska przed Stacją Naukową PAN w Wiedniu. Fot. archiwum prywatne.
W drodze na zajęcia, Uniwersytet Wiedeński. Fot. archiwum prywatne.

Start projektu polonistycznego NAWA 2025

Ruszyła realizacja projektu „Robiwszy coś dla polskości – warsztaty języka polskiego i kultury polskiej” w programie NAWA Promocja języka polskiego 2025 kierowanego przez prof. dr hab. Dorotę Rembiszewską.

Projekt ma na celu promocję języka i kultury polskiej w środowisku studentów polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego i stanowi odpowiedź na apel tamtejszego środowiska naukowego o ratowanie polonistyki na tej uczelni. Koordynatorką projektu po stronie litewskiej jest prof. Kristina Rutkovska. Inicjatywa zakłada również prezentację tematyki polonistycznej studentom słowackim, a koordynatorką ze strony Uniwersytetu Preszowskiego jest prof. Marta Vojteková.

19 listopada odbyło się w trybie online spotkanie organizacyjne.

Na tym spotkaniu uczestnicy reprezentujący różne ośrodki naukowe – z Wilna, Preszowa, Krakowa, Rzeszowa, Krosna, Warszawy – potwierdzili udział w projekcie oraz zapoznali się ze szczegółowym harmonogramem zajęć i podziałem obowiązków.

Osoby biorące udział w projekcie wyraziły duże zadowolenie z możliwości udziału w tym interesującym przedsięwzięciu.

Na 12 grudnia 2025 r. planowane jest wystąpienie dr Barbary Żebrowskiej-Mazur „Wielokulturowość i pograniczność w grach i zabawach dziecięcych” na Uniwersytecie Wileńskim.

Spotkanie organizacyjne projektu. Fot. archiwum prywatne.

 

Wystąpienie prof. Ryszarda Grzesika w XXX LO w Łodzi

Na zaproszenie mgr. Piotra Soleckiego, nauczyciela historii w XXX LO im. ks. bp. Ignacego Krasickiego w Łodzi, prof. dr hab. Ryszard Grzesik w poniedziałek, 17 listopada 2025 r., wygłosił wykład dla uczniów zatytułowany „Wczesnośredniowieczna monarchia węgierska w Europie Środkowej”, w którym przedstawił dzieje naszego regionu, szczególnie z punktu widzenia Królestwa Węgierskiego, a także wskazując na różnice i podobieństwa rozwoju Węgier i Polski.

Wystąpienie stało się okazją do przedstawienia najnowszego osiągnięcia zespołu Zakładu Historii Instytutu Slawistyki PAN, jakim są „Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian. Seria łacińska, t. 3: Średniowiecze, z. 1: Narracyjne źródła węgierskie. Pisarze z wieku XI-XIV”.

Prof. Ryszard Grzesik podczas wystąpienia w XXX LO w Łodzi. Fot. Piotr Solecki.

 

Prof. Ryszard Grzesik podczas wystąpienia w XXX LO w Łodzi. Fot. Piotr Solecki.
„Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian”. Fot. Piotr Solecki.

Prof. Alena Rudenka na Uniwersytecie w Lejdzie (Erasmus+)

W dniach 4–8 listopada 2025 r. prof. dr hab. Alena Rudenka przebywała w ramach programu Erasmus+ (Staff Mobility For Teaching) na Uniwersytecie w Lejdzie. Jest to najstarszy uniwersytet w Holandii i obchodzi obecnie 450-lecie istnienia. Celem wizyty było wygłoszenie wykładów dla studentów Wydziału Humanistycznego oraz udzielenie konsultacji studentom studiów licencjackich i magisterskich.

Zarówno wykłady, jak i konsultacje koncentrowały się na antropologii językowej i etnolingwistyce. Wykłady obejmowały następujące tematy: „Slavic Ethnolinguistics in the Framework of European Linguistic Anthropology” oraz „«Axiological Lexicon of Slavs and their Neighbours» as a Dictionary of a New Type”. Profesor Rudenka omówiła wspólne korzenie antropologii lingwistycznej i etnolingwistyki, a także czas i przyczyny ich rozbieżności. Podkreśliła, że ​​kognitywny charakter etnolingwistyki i komunikacyjny charakter antropologii lingwistycznej wzajemnie się uzupełniają i wzbogacają, niczym dwie strony tej samej monety.

Przy okazji konsultacji i dyskusji ze studentami dr Janet Connor, antropolożki lingwistycznej z Uniwersytetu w Lejdzie, profesor Rudenka starała się jak najwięcej powiedzieć o polskich projektach  etnolingwistycznych – o projekcie EUROJOS Instytutu Slawistyki PAN oraz o „Leksykonie aksjologicznym Słowian i ich sąsiadów” (LASiS). Jak wiadomo, ukazał się siódmy tom LASiS „Demokracja”, tom „Rodzina” został złożony do druku, a trzy kolejne tomy są w przygotowaniu.

Prof. Alena Rudenka dołożyła wszelkich starań, aby jak najlepiej reprezentować IS PAN w Holandii. Mamy nadzieję, że nawiązany kontakt z Uniwersytetem w Lejdzie będzie kontynuowany.

Prof. Alena Rudenka prezentuje „Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów”. Fot. archiwum prywatne.
Uniwersytet w Lejdzie. Fot. archiwum prywatne.
Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk

Korzystając z witryny wyrażasz zgodę na używanie tzw. ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close