90-lecie urodzin profesor Hanny Popowskiej-Taborskiej

Profesor Hanna Popowska-Taborska – językoznawczyni, wybitna badaczka języka kaszubskiego, doctor honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego – 22 marca 2020 roku obchodzi dziewięćdziesiąte urodziny. Pani Profesor jest absolwentką Uniwersytetu Łódzkiego (1952), pracę doktorską (pod opieką prof. Zdzisława Stiebera) obroniła w 1959 roku na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie pracy Centralne zagadnienie wokalizmu kaszubskiego (kaszubska zmiana ę >i oraz ĭ, y, ŭ > ë). Stopień doktora habilitowanego uzyskała w 1966 roku, tytuł profesora nadzwyczajnego w 1972 roku, a następnie tytuł profesora zwyczajnego w 1979 roku. Prof. Hanna Popowska-Taborska prawie 60 lat (w latach 1954–2012) pracowała w Instytucie Slawistyki w Polskiej Akademii Nauk (wcześniej Zakład Słowianoznawstwa, Instytut Słowianoznawstwa).


Zainteresowania naukowe prof. Hanny Popowskiej-Taborskiej skupiają się głównie wokół kaszubszczyzny (opis dialektów i zabytków językowych, dialekty kaszubskie w świetle dziewiętnastowiecznych materiałów archiwalnych, studia nad kaszubską leksykografią, prace dotyczące statusu kaszubszczyzny, opis dokonujących się współcześnie przemian, kształtowanie się kaszubskiego języka literackiego), co znalazło odzwierciedlenie w wielu artykułach i monografiach, m.in. Kaszubszczyzna – zarys dziejów, Warszawa 1980; Szkice z kaszubszczyzny: dzieje, zabytki, słownictwo, Gdańsk 1987; (współautorstwo z Ewą Rzetelską-Feleszko); Dialekty kaszubskie w świetle XIX-wiecznych materiałów archiwalnych, Warszawa 2009; Współczesny kaszubski język literacki z dziedzictwem leksykalnym w tle,Warszawa 2019 oraz Atlasie językowym kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich, opracowanym przez Zespół Zakładu Słowianoznawstwa PAN, t. I–VI pod kier. Z. Stiebera; VII–XV pod kier. H. Popowskiej-Taborskiej, Wrocław 1964–1978. Ważną część dorobku stanowią także opracowania dotyczące leksyki i etymologii słowiańskich, np. (we współautorstwie z Wiesławem Borysiem) Słownik etymologiczny kaszubszczyzny, t. 1–6, nagrodzony przez Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe w 2012 roku; (współautorstwo z W. Borysiem) Leksyka kaszubska na tle słowiańskim, Warszawa 1996; Z językowych dziejów Słowiańszczyzny, Warszawa 2004.

Uznanie językoznawców, a także historyków i archeologów zdobyła publikacja poświęcona roli leksyki w dociekaniach nad etnogenezą Słowian: Wczesne dzieje Słowian w świetle ich języka, Wrocław 1991 (wydanie drugie 1993, wyd. 3, popr. i uzup. Warszawa 2014), która została przełożona na język słoweński: Zgodnja zgodovina Slovanov v luči njihovega jezika, prev. K. Kenda-Jež, Ljubljana 2005. Autorka za tę książkę otrzymała w 1993 roku nagrodę Wydziału I PAN im. Kazimierza Nitscha. Poza tym prof. Hanna Popowska-Taborska opublikowała kilka prac na temat pogranicza językowego polsko-dolnołużyckiego (m.in. Dawne pogranicze językowe polsko-dolnołużyckie w świetle danych toponomastycznych, Wrocław 1965).

Prof. Hanna Popowska-Taborska była pierwszą badaczką, która zwróciła uwagę na znaczenie spuścizny Bartłomieja z Bydgoszczy. Wraz z Ireną Kwilecką wydała monografię Bartłomiej z Bydgoszczy – leksykograf polski pierwszej połowy XVI wieku, Wrocław 1977. Później prace na słownikiem Bartłomieja z Bydgoszczy kontynuowano w oddziale poznańskim IS PAN.

Można by wskazać jeszcze wiele pól zainteresowań Jubilatki, ale już te wymienione dają imponujący obraz naukowczyni intelektualistki, która w sposób przejrzysty i rzetelny umie przekazać czytelnikom i czytelniczkom wyniki swoich żmudnych dociekań.

Pani Profesor z okazji urodzin składamy najserdeczniejsze życzenia zdrowia i pomyślności.

Kategorie Varia