W dniach 9–13 września 2025 roku odbyła się konferencja pt. „XXV Dialog Dwóch Kultur” (Lublin – Nałęczów – Puławy – Sulejówek – Warszawa – Żelazowa Wola – Warszawa – Lublin), w której udział wzięli dr Yana Hladyr i dr Paweł Levchuk.
Podczas konferencji dr Yana Hladyr wygłosiła referat pt. „Polsko-ukraiński dialog kulturowy w kontekście konfliktogenności katharsis sztuki ukraińskiej w treściach Instagrama ukraińskich mediów kultury (2022–2025)”.
W swoim wystąpieniu badaczka przeanalizowała zawartość Instagrama wybranych ukraińskich mediów kulturowych z lat 2022–2025 (m.in. @yourart, @liroomcom.ua, @moviegram.ua, @chytomo_books, @post.impreza, @sensormedia.ua), w celu określenia treści, form, cech, funkcji oraz istoty polsko-ukraińskiego dialogu kulturowego, który wizualizuje się w publikowanych tam materiałach.
Szczególny nacisk położono na wizualizację i ujawnienie w kulturze sieciowej fenomenu katharsis sztuki ukraińskiej (rozumianego jako oczyszczenie, odnowa, odrodzenie) poprzez specyficzne środki i narzędzia wizualne, a także na rolę, jaką w tym procesie odgrywa polsko-ukraiński dialog kulturowy. W analizie zastosowano analizę medialną, aspektową oraz ikonograficzną.
W wystąpieniu dr Hladyr sformułowała ogólne wnioski dotyczące możliwości wizualizacji na Instagramie i ich szybkiej dostępności w przestrzeni medialnej, wizualizacji pojęć i kategorii abstrakcyjnych w treściach publikowanej na tej platformie, konfliktogennej natury tekstów kultury medialnej, które odzwierciedlają przebieg polsko-ukraińskiego dialogu kulturowego, oraz procesów odnowy i odrodzenia sztuki ukraińskiej w latach 2022–2025, które mają charakter konfliktogenny.
Badania dr Yany Hladyr prowadzone są w ramach projektu grantowego MINIATURA 9, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki: „Zrodzone ze wstrząsów: katharsis sztuki ukraińskiej w treściach mediów kulturalnych (2022–2025)” (nr projektu: 2025/09/X/HS2/00411). Projekt realizowany jest przez autorkę w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.
Dr Paweł Levchuk wystąpił z referatem zatytułowanym „Przewartościowanie języka rosyjskiego w życiu Ukraińców. Od języka komunikacji międzykulturowej do języka śmierci i agresji”.
Dr Levchuk zaprezentował wyniki badań dotyczących przemian w postrzeganiu języka rosyjskiego i ukraińskiego wśród Ukraińców po wybuchu wojny. Z języka komunikacji międzykulturowej rosyjski stał się w oczach wielu „językiem śmierci i agresji”. Wypowiedzi uczestników badań ukazują ogromne emocje – od nienawiści i odrzucenia po próbę dystansu i neutralności.
Z drugiej strony język ukraiński został na nowo odkryty jako symbol tożsamości, kultury i wolności. Wielu badanych podkreślało, że dopiero wojna zmobilizowała ich do nauki i aktywnego używania języka ukraińskiego – nawet jeśli wcześniej dominował w ich życiu język rosyjski.
Wyniki badań pokazują, jak głęboko wojna wpłynęła na relacje językowe i emocjonalne Ukraińców, zmieniając codzienne wybory komunikacyjne w gest sprzeciwu wobec agresora i afirmację własnej kultury.
