Dni Nauki Polskiej w Berdiańsku, 7–10 listopada 2019 r.

W dniach 7–10 listopada w nadmorskim Berdiańsku na Ukrainie odbyły się Dni Nauki Polskiej. Najważniejszymi wydarzeniami były: Konferencja Naukowo-Praktyczna „Polacy na Wschodzie: rola jednostki w procesie historycznym” oraz III Panel Naukowo-Dydaktyczny „Współczesne metody nauczania języka polskiego jako obcego”. Dni Nauki Polskiej w Berdiańsku odbywały się pod patronatem Konsulatu Generalnego RP w Charkowie oraz Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.

Polsko-ukraińskie spotkania naukowe współorganizowane przez nasz Instytut mają już dość długą tradycję. Ich inicjatorami są dr hab. Helena Krasowska, prof. IS PAN, oraz prof. Lech Aleksy Suchomłynow. Konsulat RP w Charkowie reprezentowała Wicekonsul Barbara Kaczmarczyk, która podczas otwarcia wielokrotnie podkreślała potrzebę organizacji polsko-ukraińskich spotkań naukowych. Gospodarzem wydarzenia był Berdiański Uniwersytet Zarządzania i Biznesu, reprezentowany przez Rektor prof. Lidię Antoszkinę.

W pierwszej części konferencji głos zabrała Grażyna Staniszewska, była posłanka i eurodeputowana, która opowiadała o swojej działalności na rzecz pojednania polsko-ukraińskiego. W ożywionej dyskusji po wystąpieniu pytano przede wszystkim o perspektywy dalszych działań na tym polu. W kolejnym referacie profesor Lech Aleksy Suchomłynow analizował pojęcia „granica”, „miedza”, „kres” jako semantycznie powiązane z procesem zestawiania i porównania, to znaczy z identyfikacją, poznawaniem i doświadczaniem systemu lub obiektu według antynomii swój – obcy. Z kolei Mikołaj Bondarew przedstawił sylwetkę Ludwika Godlewskiego, Polaka, lekarza oraz malarza, którzy zapisał się na kartach historii Berdiańska.

Blok o tematyce bukowińskiej rozpoczęła dr hab. Helena Krasowska, która na przykładzie Kazimierza Feleszki i Jadwigi Kuczabińskiej przedstawiła rolę tych jednostek w kształtowaniu się grupy polskiej na Bukowinie i bukowińskiej w Polsce. Dr Karina Stempel-Gancarczyk przybliżyła postać wybitnego Bukowińczyka Emila Biedrzyckiego, który popularyzował kulturę rumuńską w środowiskach polskich po wojnie. Kontynuując wątek bukowiński, dr Maria Radziszewska przedstawiła postać Stanisława Włada (1883–1944), nauczyciela i działacza narodowego w Czerniowcach oraz pracownika Kuratorium Okręgu Szkolnego Wołyńskiego. Wątek wołyński kontynuował dr hab. Piotr Gołdyn mówiąc o aktywności zawodowej Jana Firewicza jako kuratora Okręgu Szkolnego Wołyńskiego. Dr Bogdana Gonczarenko z Kijowa mówiła o tragedii „sołowieckiego martyrologa Podola” jako świadectwie wspólnego losu historycznego narodu ukraińskiego i polskiego. Mgr Yanina Yakovenko z kolei przybliżyła uczestnikom spotkania postać Franciszka Rawity-Gawrońskiego, badacza dziejów wschodnich ziem dawnej Rzeczypospolitej, uczestnika powstania styczniowego. Dr Nataliya Minyenkova mówiła o Polakach w Donbasie, zwłaszcza roli jednostek w kształtowaniu życia polskiego na tym terenie. Ałła Sztepura pokazała ślady kultury polskiej w Niżynie, zaznaczając rolę poszczególnych jednostek w budowaniu architektury i w kształtowaniu nauki polskiej w Niżynie.

Kolejny dzień poświęcony był problematyce nauczania języka polskiego jako obcego. Wystąpienia w tej części przygotowały: dr Karina Stempel-Gancarczyk, doc. Larysa Kolisnyk, mgr Olga Popowa, dr Iryna Budza, doc. Krystyna Nikołajczuk, Natalia Grymajło Natalia Pilhun oraz dr Anżelika Bondarenko.

Podczas Dni Nauki Polskiej w Berdiańsku odbyło się oficjalne spotkanie z Rektorką Berdiańskiego Uniwersytetu Zarządzania i Biznesu prof. Lidią Antoszkiną oraz spotkanie z przedstawicielem władz miasta Berdiańska Igorem Zubrickim. Złożono kwiaty pod tablicą Ludwika Godlewskiego oraz upamiętniono Marię Turzańską. Uczestnicy Dni Nauki Polskiej wzięli również udział w naradzie Zarządu Polskiego Kulturalno-Oświatowego Towarzystwa „Odrodzenie”. W części kulturalnej odbyła się promocja tomiku wierszy „Wnioski z badań terenowych” Kariny Stempel-Gancarczyk.

W związku z obchodzonym 11 listopada Świętem Niepodległości dr hab. Piotr Gołdyn przybliżył uczestnikom spotkania polskie symbole narodowe. Przedstawił historię i zasady używania flagi polskiej i godła, mówił o znaczeniu barw, a także omówił zasady wykonywania hymnu RP.

Opr. H. Krasowska, fot. J. Sopin