Podczas V Międzynarodowej Konferencji Naukowo-Praktycznej „Corpus Linguistics in Science and Education”, organizowanej przez Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Mychajła Drahomanowa w Kijowie, oczy środowiska naukowego zwrócone były na wystąpienie plenarne prof. Romana Roszki z Instytutu Slawistyki PAN (IS PAN). Prelekcja stała się nie tylko merytorycznym fundamentem wydarzenia, ale i jasnym sygnałem, że polska lingwistyka komputerowa wchodzi w nową cyfrową erę.
Wystąpienie zatytułowane „Еволюція Центру семантики та комп’ютерної лінгвістики ІС ПАН: від корпусних ресурсів до польських мовних modeli” [Ewolucja Zespołu Semantyki i Lingwistyki Komputerowej IS PAN: od zasobów korpusowych do polskich modeli językowych] spotkało się z ogromnym zainteresowaniem ponad 150 słuchaczy uczestniczących w sesji.
Profesor Roszko w sposób niezwykle klarowny nakreślił drogę, jaką przeszedł obecny Zespół Semantyki i Lingwistyki Korpusowej IS PAN – od budowy fundamentalnych korpusów jedno- i wielojęzycznych, aż po zaawansowane rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji (AI).
Fundamenty polskiej suwerenności technologicznej
Głównym punktem prelekcji było przedstawienie zaangażowania Instytutu w projekty o kluczowym znaczeniu dla przyszłości cyfrowej Polski, takie jak PLLuM (Polish Large Language Model), HIVE AI, CLARIN-PL-BIZ-Bis, DARIAH-HUB.
Prof. Roszko zwrócił uwagę na unikalną rolę IS PAN w tworzeniu wysokiej jakości zbiorów danych:
- danych tekstowych, niezbędnych do treningu, ewaluacji i testowania modeli,
- organicznych danych instrukcji, pozwalających modelom lepiej rozumieć intencje użytkowników,
- specjalistycznych danych programistycznych, kluczowych dla rozwoju narzędzi wspierających kodowanie.
Ważnym wątkiem była również rola Instytutu w procesach weryfikacji zastrzeżeń TDM (Text and Data Mining). W dobie masowego trenowania modeli AI, ochrona zasobów i precyzyjne zarządzanie dostępem do danych staje się priorytetem, w którym IS PAN pełni rolę ekspercką.
Uznanie społeczności międzynarodowej
Organizatorzy z Wydziału Filologii Obcej Ukraińskiego Uniwersytetu Państwowego im. Drahomanowa nie szczędzili słów uznania. W oficjalnym komunikacie podkreślono, że wystąpienie prof. Roszki było „najjaśniejszym punktem programu”, a głębia opisanych prac nadała ton całej późniejszej dyskusji naukowej.
Prezentacja ta wywołała znaczące poruszenie w społeczności naukowej. Jesteśmy pod wrażeniem głębi badawczej i liczymy na dalszą owocną współpracę w ramach przyszłych projektów naukowych – napisał Komitet Organizacyjny konferencji.
Wystąpienie prof. Romana Roszki potwierdziło, że IS PAN nie tylko archiwizuje dziedzictwo językowe, ale aktywnie kształtuje przyszłość lingwistyki obliczeniowej, budując mosty między tradycyjną nauką a technologiami jutra.
