Serdecznie zapraszamy na zebranie naukowe Zakładu Językoznawstwa IS PAN, które odbędzie się w środę, 21 stycznia 2026 r., w godz. 12:00−13:30. Na zebraniu wystąpi prof. dr hab. Helena Krasowska, która przedstawi referat pt. Od Czadcy po Galicję – studium porównawcze polskich gwar na Bukowinie.
Spotkanie odbędzie się online na platformie Zoom. Dla osób spoza IS PAN chcących uczestniczyć w zebraniu link do wydarzenia dostępny jest za pośrednictwem sekretariatu: sekretariat@ispan.edu.pl.
Streszczenie:
Wykład będzie dotyczył wyników najnowszych badań prowadzonych wśród mniejszości polskiej na Bukowinie Karpackiej. Swym zasięgiem objęły one wszystkie miejscowości zamieszkałe przez Polaków. Zebrane materiały reprezentują różny stopień używania mowy polskiej zależnie od poziomu wykształcenia, miejsca zamieszkania oraz najbliższego otoczenia, w którym mieszkali i do dziś mieszkają rozmówcy. Brak kontaktu z polską szkołą i mediami zapobiegł procesowi „wyrównywania” gwary do języka ogólnopolskiego. Gwara przetrwała przede wszystkim w sferze prywatnej i religijnej (modlitwy, pieśni), stając się fundamentem integracji lokalnej społeczności. Badania dowodzą, że do dziś na Bukowinie mamy do czynienia z mozaiką polskich gwar.
Biogram:
Helena Krasowska pochodzi z polskiej rodziny z Bukowiny. W 1996 roku ukończyła studia magisterskie (filologia polska) w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie. W 2004 roku w Instytucie Slawistyki PAN obroniła pracę doktorską pt. „Język polskich górali na Bukowinie”. W 2013 roku w tymże instytucie uzyskała stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy pt. „Mniejszość polska na południowo-wschodniej Ukrainie”. W latach 2015–2019 pełniła w IS PAN funkcję zastępcy dyrektora ds. naukowych. Wiceprezes Zarządu Fundacji Slawistycznej w latach 2007–2016, od 2016 roku w Radzie Fundacji Slawistycznej. W 2023 roku otrzymała tytuł profesora nauk humanistycznych. Redaktor naczelny serii wydawniczej Język na Pograniczach.
Specjalizuje się w problematyce związanej z dialektologią, socjolingwistyką, etnologią, folklorystyką. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień mniejszości narodowych i językowych, biografii językowych, pograniczy kulturowych, pamięci społecznej i jednostkowej, w szczególności interesuje się Bukowiną Karpacką.
Prowadzi badania terenowe na Ukrainie, w Mołdawii, Rumunii oraz Gruzji. Jej projekty naukowe były wspierane przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej, Narodowe Centrum Nauki, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundację Lanckorońskich, Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” oraz Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.
Od dziesięciu lat organizuje Bukowiński Festiwal Nauki w Polsce, Rumunii i na Ukrainie.
Jej dorobek obejmuje m.in. 9 monografii autorskich i 8 współautorskich. Posiada wiele odznaczeń i nagród za działalność naukową i społeczną.