Raporty z badań

W dniach 19–20 października 2023 r. reprezentacja Instytutu Slawistyki PAN wzięła udział w Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Slovanské dialekty v době digitálních technologií. Nářeční prameny a jejich současné zpracování”, organizowanej przez Instytut Slawistyki Czeskiej Akademii Nauk. Konferencja odbyła się w Pradze, a uczestnikami byli przedstawiciele 14 państw.

Dr Gabriela Augustyniak-Żmuda w sekcji „Dialekty i języki mniejszościowe w Internecie – możliwości dla ich badań” przedstawiła referat pt. „Technologie cyfrowe w komunikacji werbalnej oraz ich wpływ na rozwój i popularyzację pisanych wariantów mowy Podlasia”. Wystąpienie było efektem badań nad wpływem technologii cyfrowych w kontekście możliwości rozwoju i popularyzacji funkcjonowania mówienia „po swojemu” w formie pisanej, przy wykorzystaniu alfabetu łacińskiego.

W sekcji „Technologie cyfrowe szansą na rewitalizację dialektów i języków mniejszościowych” wystąpiła dr Karina Stempel-Gancarczyk z prelekcją „Czy technologie cyfrowe sprzyjają standaryzacji języka? Funkcjonowanie gwary podhalańskiej w przestrzeni mediów społecznościowych”, podczas której zaprezentowała liczne przykłady funkcjonowania gwary podhalańskiej w telewizji, radiu, na YouTube i Facebooku.

Dr Maciej Mętrak przedstawił referat pt. „From dialect to language: digital technologies in service of Silesian standardisation efforts”, a mgr Kamil Czaiński – „Internetové slovníky slezského jazyka”.

Udział pracowników IS PAN w konferencji w Pradze odbył się w ramach projektu NCN „Różnorodność językowa w Polsce: języki kolateralne, działania na rzecz języków i konceptualizacja tożsamości zbiorowej”, realizowanego w IS PAN pod kierunkiem dr hab. Nicole Dołowy-Rybińska, prof. IS PAN.

Czytaj dalej

W dniu 5 października 2023 r. badaczki z Instytutu Slawistyki PAN – dr Gabriela Augustyniak-Żmuda, dr Nataliia Zaika i dr Karina Stempel-Gancarczyk – wzięły udział w II Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Język, kultura, społeczeństwo”. Organizatorami konferencji byli: Katedra Ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Zakład Ukrainistyki Uniwersytetu Wrocławskiego, Katedra Językoznawstwa oraz Katedra Języka Ukraińskiego im. I. Kovalyka Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana-Franki. W spotkaniu wzięli udział pracownicy nauki nie tylko z Polski i Ukrainy, ale także z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Luksemburga, Holandii i Japonii.

Reprezentantki IS PAN wystąpiły w sekcji pt. „Związki między językiem, kulturą i społeczeństwem w paradygmatycznych wymiarach współczesnej humanistyki”.
Dr Gabriela Augustyniak-Żmuda i dr Nataliia Zaika wygłosiły referat pt. „Wartość nauczania języka ukraińskiego i polskiego jako obcego w kontekście sytuacji społeczno-kulturowej Ukrainy i Polski”. Dr Augustyniak-Żmuda przedstawiła szczegółową strukturę kursów językowych IS PAN (cel, zespół, bazę materiałową) oraz trudności, z jakimi spotykają się uchodźcy z Ukrainy w nauczaniu języka polskiego. Dr Zaika zaprezentowała bazę materiałową, z której korzysta przy prowadzeniu kursów języka ukraińskiego jako obcego dla Polaków, m.in. słowniki internetowe, z których mogą korzystać Polacy biorący udział w kursach IS PAN.

Dr Karina Stempel-Gancarczyk wzięła udział w konferencji w ramach realizowanego w IS PAN projektu naukowego „Różnorodność językowa w Polsce: języki kolateralne, działania na rzecz języków i konceptualizacja tożsamości zbiorowej” pod kierownictwem dr hab. Nicole Dołowy-Rybińskiej, prof. IS PAN. Prelegentka wygłosiła referat pt. „Języki kolateralne w przestrzeni medialnej. Przykład Podhala”. Po przedstawieniu problematyki projektu naukowego, jego celu i zakresu badań, zaprezentowała występowanie gwary góralskiej w mediach, m.in. w telewizji, radiu czy w produkcjach filmowych, oraz opinie przedstawicieli społeczności podhalańskich na temat wykorzystywania gwary w mediach.

W dniach 24–25 sierpnia 2023 r. dr hab. Nicole Dołowy-Rybińska, prof. IS PAN uczestniczyła w międzynarodowej konferencji SIMILA – Symposium on Indigenous Minority Languages Acquisition zorganizowanej przez Uniwersytet Helsiński w Finlandii.

Prof. Dołowy-Rybińska została zaproszona do wygłoszenia na konferencji plenarnego wykładu. W swoim ponadgodzinnym wystąpieniu zatytułowanym „Bilingual education as a challenge for minority language revitalization and maintenance. The case of Upper Lusatia, Germany” badaczka opowiedziała o prowadzonych wspólnie z dr Cordulą Ratajczak badaniach w Górnołużyckim Gimnazjum w Budziszynie w Niemczech, koncentrując się przede wszystkim na sytuacji uczniów i uczennic z niemieckojęzycznych domów, próbujących nauczyć się języka górnołużyckiego.

Prof. Nicole Dołowy-Rybińska wzięła także udział w plenarnym panelu łączącym Sympozjum SIMILA oraz organizowany także na Uniwersytecie Helsińskim NOS-HS Workshop Sustainable Linguistics: theories and methods. Do udziału w panelu „The role of scholars in supporting minority language education initiatives” zostały zaproszone plenarne wykładowczynie oraz wykładowca obu konferencji; obok badaczki z Instytutu Slawistyki PAN udział w panelu wzięli więc: Pigga Keskitalo (University of Lapland), Hilde Sollid (UiT the Arctic University of Norway) i Sami Honkasalo (University of Helsinki). Panel dotyczył tego, w jaki sposób naukowcy i naukowczynie mogą wspomagać nauczanie i zachowanie języków mniejszościowych, najważniejszych wyzwań współpracy między badaczkami a praktykami ze wspólnot mniejszościowych (przede wszystkim nauczycielami i nauczycielkami), oraz zagrożeń, jakie taka współpraca może powodować. Czworo uczestników panelu rozważało także aspekty etyczne pracy badawczej w szkołach i mniejszościowym środowisku edukacyjnym.