Szczegóły dostępne w zakładce Oferty pracy.
Z radością informujemy, że dr Claudia Snochowska-Gonzalez otrzymała od Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (Stiftung Preußischer Kulturbesitz) stypendium na kwerendę badawczą w Tajnym Archiwum Państwowym Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz) w Berlinie.
Przez miesiąc – od 19 stycznia do 19 lutego 2026 r. – naukowczyni będzie prowadzić badania w ramach projektu „Karmienie ciała narodu. Polskie i niemieckie nacjonalistki we wschodnich prowincjach Rzeszy Niemieckiej na przełomie XIX i XX wieku”.
Bohaterkami projektu są kobiety, które na przełomie XIX i XX wieku zamieszkiwały wschodnie rubieże Cesarstwa Niemieckiego i były aktywne w polskich i niemieckich radykalnych ruchach nacjonalistycznych, reprezentowanych na ziemiach polskich głównie przez Narodową Demokrację, a w Rzeszy Niemieckiej przez ruch volkistowski.
Kobiety te uważały za swoje najważniejsze zadanie „karmienie ciała narodu”, polegające nie tylko na rodzeniu i wychowywaniu dzieci oraz nieustannym troszczeniu się o ich narodową edukację i kulturową „czystość”, ale także na właściwym zarządzaniu narodowym gospodarstwem – czyli na zapobieganiu rozwojowi tego drugiego, wrogiego narodu.
Dr Snochowska-Gonzalez koncentruje się na badaniu historii rywalizujących, siostrzanych organizacji i aktywistek nacjonalistycznych, ich działań, idei i instytucji, z którymi były związane. W ten sposób stara się zobrazować paradoksalną relację między nacjonalizmem polskim a niemieckim, którą nazywa „sztafetą nacjonalizacyjną”.
Serdecznie gratulujemy!
Dr hab. Elżbieta Janicka, prof. IS PAN spędziła półtora miesiąca (od początku listopada do połowy grudnia) jako profesorka wizytująca w École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) w Paryżu, na zaproszenie prof. Judith Lyon-Caen i prof. Thomasa Choparda z tamtejszego Centre de Recherches Historiques (CRH).
Podczas wykładów własnych prof. Janicka prezentowała wyniki badań nad kategoriami opisu Zagłady oraz nad zjawiskiem getta otwartego, prowadzonych w ramach tematu statutowego IS PAN. Ponadto brała czynny udział w seminarium CRH pt. „Histoire et historiographie de la Shoah” [Historia i historiografia Zagłady]. Prowadziła również dyżury dla studentek i studentów oraz hospitowała zajęcia wiodących badaczek i badaczy w dziedzinie nauk społecznych.
Pobyt w Paryżu był dla niej także okazją do kontaktu z potomkami ocalałych oraz do kwerendy archiwalno-bibliotecznej w zasobach m.in. Mémorial de la Shoah.
Więcej informacji dostępnych pod linkiem: https://www.ehess.fr/fr/personne/el%C5%BCbieta-janicka
Od 17 do 21 listopada 2025 r. dr hab. Dorota Pazio-Wlazłowska, prof. IS PAN gościła w ramach programu Erasmus+ Staff Mobility for Teaching w Instytucie Slawistyki na Wydziale Filologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wiedeńskiego. Dr hab. Pazio-Wlazłowska wygłosiła wykład poświęcony rozszerzeniu znaczenia konceptu rodzina w języku polskim. Poprowadziła również warsztaty dotyczące metodologii wypracowanej w ramach międzynarodowego konwersatorium Językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów na tle porównawczym (EUROJOS) oraz przedstawiła przygotowywany w jego ramach Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów. Poruszana problematyka spotkała się z dużym zainteresowaniem zarówno wśród studentów, jak i pracowników naukowych Instytutu, dając nadzieję na nawiązanie współpracy w zakresie badań aksjolingwistycznych.
Dnia 21 listopada w Urzędzie Miasta Sochaczewa odbyło się spotkanie burmistrza Daniela Janiaka oraz jego zastępców, Kamili Gołaszewskiej-Kotlarz i Stanisława Wachowskiego, z dr. hab. Romanem Roszką, prof. IS PAN. Była to kontynuacja rozmów rozpoczętych podczas XXIII Samorządowego Forum Kapitału i Finansów w Katowicach.
Prof. Roman Roszko przedstawił możliwości wykorzystania technologii RAG-owych (Retrieval Augmented Generation) w pracy Urzędu Miasta Sochaczewa – rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, które są niezbędne w nowoczesnej pracy urzędu.
Podczas spotkania omówiono m.in. wymagania sprzętowe i programowe związane z wdrożeniem modeli PLLuM-owych w rozwiązaniach RAG-owych w Urzędzie Miasta Sochaczewa, kwestie bezpieczeństwa danych i audytowalności systemu, a także potencjalne źródła finansowania oraz możliwości współpracy z partnerami technologicznymi.
Modele z rodziny PLLuM są rozwijane w ramach projektu HIVE AI, finansowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji – z części budżetowej 27., przeznaczonej na Informatyzację w roku 2025.
Realizację projektu powierzono Konsorcjum, w którego skład wchodzą: Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy (lider), Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH, Centralny Ośrodek Informatyki, Instytut Podstaw Informatyki Polskiej Akademii Nauk, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy, Politechnika Wrocławska oraz Uniwersytet Łódzki.
Ruszyła realizacja projektu „Robiwszy coś dla polskości – warsztaty języka polskiego i kultury polskiej” w programie NAWA Promocja języka polskiego 2025 kierowanego przez prof. dr hab. Dorotę Rembiszewską.
Projekt ma na celu promocję języka i kultury polskiej w środowisku studentów polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego i stanowi odpowiedź na apel tamtejszego środowiska naukowego o ratowanie polonistyki na tej uczelni. Koordynatorką projektu po stronie litewskiej jest prof. Kristina Rutkovska. Inicjatywa zakłada również prezentację tematyki polonistycznej studentom słowackim, a koordynatorką ze strony Uniwersytetu Preszowskiego jest prof. Marta Vojteková.
19 listopada odbyło się w trybie online spotkanie organizacyjne.
Na tym spotkaniu uczestnicy reprezentujący różne ośrodki naukowe – z Wilna, Preszowa, Krakowa, Rzeszowa, Krosna, Warszawy – potwierdzili udział w projekcie oraz zapoznali się ze szczegółowym harmonogramem zajęć i podziałem obowiązków.
Osoby biorące udział w projekcie wyraziły duże zadowolenie z możliwości udziału w tym interesującym przedsięwzięciu.
Na 12 grudnia 2025 r. planowane jest wystąpienie dr Barbary Żebrowskiej-Mazur „Wielokulturowość i pograniczność w grach i zabawach dziecięcych” na Uniwersytecie Wileńskim.
Na zaproszenie mgr. Piotra Soleckiego, nauczyciela historii w XXX LO im. ks. bp. Ignacego Krasickiego w Łodzi, prof. dr hab. Ryszard Grzesik w poniedziałek, 17 listopada 2025 r., wygłosił wykład dla uczniów zatytułowany „Wczesnośredniowieczna monarchia węgierska w Europie Środkowej”, w którym przedstawił dzieje naszego regionu, szczególnie z punktu widzenia Królestwa Węgierskiego, a także wskazując na różnice i podobieństwa rozwoju Węgier i Polski.
Wystąpienie stało się okazją do przedstawienia najnowszego osiągnięcia zespołu Zakładu Historii Instytutu Slawistyki PAN, jakim są „Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian. Seria łacińska, t. 3: Średniowiecze, z. 1: Narracyjne źródła węgierskie. Pisarze z wieku XI-XIV”.
W dniach 4–8 listopada 2025 r. prof. dr hab. Alena Rudenka przebywała w ramach programu Erasmus+ (Staff Mobility For Teaching) na Uniwersytecie w Lejdzie. Jest to najstarszy uniwersytet w Holandii i obchodzi obecnie 450-lecie istnienia. Celem wizyty było wygłoszenie wykładów dla studentów Wydziału Humanistycznego oraz udzielenie konsultacji studentom studiów licencjackich i magisterskich.
Zarówno wykłady, jak i konsultacje koncentrowały się na antropologii językowej i etnolingwistyce. Wykłady obejmowały następujące tematy: „Slavic Ethnolinguistics in the Framework of European Linguistic Anthropology” oraz „«Axiological Lexicon of Slavs and their Neighbours» as a Dictionary of a New Type”. Profesor Rudenka omówiła wspólne korzenie antropologii lingwistycznej i etnolingwistyki, a także czas i przyczyny ich rozbieżności. Podkreśliła, że kognitywny charakter etnolingwistyki i komunikacyjny charakter antropologii lingwistycznej wzajemnie się uzupełniają i wzbogacają, niczym dwie strony tej samej monety.
Przy okazji konsultacji i dyskusji ze studentami dr Janet Connor, antropolożki lingwistycznej z Uniwersytetu w Lejdzie, profesor Rudenka starała się jak najwięcej powiedzieć o polskich projektach etnolingwistycznych – o projekcie EUROJOS Instytutu Slawistyki PAN oraz o „Leksykonie aksjologicznym Słowian i ich sąsiadów” (LASiS). Jak wiadomo, ukazał się siódmy tom LASiS „Demokracja”, tom „Rodzina” został złożony do druku, a trzy kolejne tomy są w przygotowaniu.
Prof. Alena Rudenka dołożyła wszelkich starań, aby jak najlepiej reprezentować IS PAN w Holandii. Mamy nadzieję, że nawiązany kontakt z Uniwersytetem w Lejdzie będzie kontynuowany.
Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej przyznała finansowanie projektowi „Robiwszy coś dla polskości – warsztaty języka polskiego i kultury polskiej” (nr BJP/PJP/2025/1/00014/KW/00001), którego kierowniczką jest prof. dr hab. Dorota K. Rembiszewska z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Projekt realizowany jest w ramach programu „Promocja języka polskiego 2025” i potrwa od 17 listopada 2025 r. do 16 listopada 2026 r.
Partnerami projektu są Uniwersytet Wileński i Uniwersytet Preszowski w Preszowie, a współpracę wspierać będą badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego i Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Krośnie.
Celem przedsięwzięcia jest popularyzacja języka i kultury polskiej wśród studentów polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego oraz uczestników z Uniwersytetu Preszowskiego na Słowacji. W projekcie przewidziano cykl wykładów i warsztatów poświęconych polszczyźnie, historii i tradycji, a także działania terenowe i kulturalne, m.in. w ramach Dni Polskich w Preszowie.
Projekt odpowiada na potrzebę wzmocnienia pozycji polonistyki na Uniwersytecie Wileńskim oraz wspiera rozwój współpracy akademickiej i kulturowej w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
Dnia 2 listopada 2025 r. zmarł ceniony badacz, wybitny lingwista – Profesor Leszek Bednarczuk. Jego odejście jest niepowetowaną stratą dla polskiej i światowej nauki o języku.
Profesor Leszek Bednarczuk przez większość kariery zawodowej był związany z Wyższą Szkołą Pedagogiczną, następnie z Akademią Pedagogiczną (obecnie Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie). Był aktywnym członkiem licznych gremiów naukowych, m.in. Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Komitetu Językoznawstwa PAN oraz Polskiej Akademii Umiejętności.
Profesor Bednarczuk aktywnie uczestniczył w życiu naukowym. Jego prace kontynuowały myśl naukową Tadeusza Milewskiego, koncentrując się na problematyce językoznawstwa indoeuropejskiego – w tym rzadko badanych w polskiej lingwistyce języków celtyckich i albańskiego. Pozostawił po sobie imponujący dorobek naukowy, obejmujący ponad dwieście artykułów i recenzji oraz kilkanaście monografii, m.in. Językowy obraz Wielkiego Księstwa Litewskiego (2010), Celtic and Other Indo-European Languages (2016), Początki i pogranicza polszczyzny (2018). Był redaktorem lub współredaktorem licznych prac zbiorowych takich jak Języki indoeuropejskie, t. I–II (1986-1988), Dzieje Słowian w świetle leksyki. Pamięci Profesora Franciszka Sławskiego (2002) czy Językoznawstwo historyczne i typologiczne. W 100-lecie urodzin Profesora Tadeusza Milewskiego (2008).
Profesor Bednarczuk przez wiele lat współpracował z Instytutem Slawistyki PAN, przede wszystkim z badaczami krakowskiej filii Instytutu. Był ich stałym konsultantem, a także recenzentem większości tomów Słownika prasłowiańskiego. Pod jego redakcją naukową ukazał się tom prac zebranych Prof. Franciszka Sławskiego pt. Słowotwórstwo, słownictwo i etymologia słowiańska (2011). Wraz z Mariolą Jakubowicz (IS PAN) był redaktorem Polskiego słownika etymologicznego Witolda Mańczaka (2017).
Tom prac zebranych Profesora Bednarczuka pt. Ze słownictwa i etymologii polskiej, pod redakcją prof. Marioli Jakubowicz, niebawem ukaże się w wydawnictwie Lexis.
Uroczystości pogrzebowe rozpoczną się Mszą Świętą, która zostanie odprawiona 6 listopada o godzinie 11:00 w Bazylice Karmelitów przy ul. Karmelickiej 19 w Krakowie. Dalsza część ceremonii odbędzie się o godzinie 13:00 na Cmentarzu Bronowice (Pasternik).
Rodzinie, Bliskim i Przyjaciołom Profesora Leszka Bednarczuka składamy wyrazy głębokiego współczucia.
Korzystając z witryny wyrażasz zgodę na używanie tzw. ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Polityka prywatności
The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.