Konferencje

W lutym dr hab. Joanna Roszak, prof. IS PAN współorganizowała II Regionalną Konferencję Naukowo-Branżową pt. „Niematerialne dziedzictwo kulturowe obszarów nadbużańskich w kreatywnych przestrzeniach miejskich i wiejskich”. Wydarzenie to połączyło badaczki, badaczy i praktyków, wypełniło całą salę słuchaczy i słuchaczek.

Program obfitował w ciekawe referaty:

„Droga Wigilii na Listę UNESCO – idea wpisu parasolowego i partnerstwo dla celu”
(dr hab. prof. UMCS Katarzyna Smyk, UMCS w Lublinie)

„Śladami pieśni i szeptów. Turystyka korzeni na nadbużańskim pograniczu”
(dr hab. prof. IS PAN Joanna Roszak; dr Grzegorz Godlewski, UAM w Poznaniu)

„Dziedzictwo kulturowe Południowego Podlasia. Przeszłość czy przyszłość regionu?”
(dr Katarzyna Odyniec, Uniwersytet w Białymstoku)

„Co zostało ze spuścizny naszych dziadków – czy zabawy i gry tradycyjne warto popularyzować?”
(dr Krzysztof Piech, AWF w Warszawie, Filia w Białej Podlaskiej)

Promocja książki dr Beaty Maksymiuk „Wesela z pogranicza kultur i religii. Obszar południowego Podlasia”

„Prawosławne i greckokatolickie dziedzictwo na obszarze Nadbużańskiego Szlaku Cerkiewnego jako element lokalnej pamięci kulturowej”
(dr hab. prof. UAM Klaudia Święcicka, UAM w Poznaniu)

„Wesela z pogranicza kultur i religii jako zapis dziedzictwa niematerialnego Podlasia”
(dr Beata Maksymiuk, UMCS w Lublinie)

„Praktyczne czarostwo ludowe na Południowym Podlasiu”
(Elżbieta Kuc, specjalistka medycyny naturalnej, Pratulin)

Natalia Raczkowska zaśpiewała pieśni ludowe po chachłacku, Oliwia Spychel zagrała na skrzypcach, Jadwiga Szypiło pokazała kolekcję tradycyjnych strojów regionalnych z Rozwadówki.

Regionalny poczęstunek pereł kulinarnych przygotowany został przez Pracownię Kulinariów Regionalnych w Perkowicach (GOK w Białej Podlaskiej z siedzibą w Wilczynie), Koło Gospodyń Wiejskich w Łobaczewie Małym, Karczmę Kalina z Woskrzenic, Pannę Apteczkową – Frykasy z Kodnia (Agroturystyka), Koło Gospodyń Wiejskich „Korniczanki” ze Starej Kornicy.

W najbliższą sobotę, tj. 14 marca 2026 r., zapraszamy na konferencję „One Song Glory. Song Studies / Studia nad piosenką: tradycje i perspektywy”, współorganizowaną przez Instytut Slawistyki PAN, a zainicjowaną przez dr hab. Joannę Roszak.

Wydarzenie odbędzie się w Sali Senatu Akademii Muzycznej w Gdańsku (ul. Łąkowa 1–2) i rozpocznie się o godz. 10.30.

Pełen harmonogram wydarzenia dostępny jest na poniższym plakacie.

W dniach 16–17 marca 2026 roku odbędzie się II Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Praktyczna „Język ukraiński jako obcy w Polsce” – wydarzenie poświęcone rozwojowi języka ukraińskiego w przestrzeni edukacyjnej Polski oraz dialogowi międzykulturowemu.

Konferencja zgromadzi naukowców, edukatorów, nauczycieli, asystentów międzykulturowych oraz przedstawicieli instytucji publicznych i organizacji społecznych z Polski, Ukrainy i innych krajów europejskich.

Obrady odbędą się w formule hybrydowej. 16 marca uczestnicy spotkają się stacjonarnie w Instytucie Ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego (ul. Dobra 55), natomiast 17 marca konferencja będzie kontynuowana w formule online.

W centrum obrad znajdą się takie zagadnienia jak:
– nauczanie języka ukraińskiego jako obcego;
– język ukraiński w polskim systemie oświaty;
– egzamin państwowy (matura) z języka ukraińskiego jako obcego;
– edukacja wielojęzyczna oraz integracja międzykulturowa.

Udział w konferencji wymaga wcześniejszej rejestracji:  https://drive.google.com/file/d/1WDLFW2_LUdaQ87Ra9Xk5R0JVn-MQppzQ/view?usp=sharing

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres konferencja.umi@gmail.com

Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego Konferencji jest dr Paweł Levchuk z Instytutu Slawistyki PAN.

Zapraszamy do składania propozycji udziału w międzynarodowej konferencji pt. „Linguistic Variation in the Contemporary Sociocultural Context”, organizowanej przez Instytut Języka Litewskiego we współpracy z Instytutem Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, która odbędzie się w dniach 16–17 kwietnia 2026 r. w Wilnie.

Językami konferencji są język angielski oraz język litewski.

Proponowany zakres tematyczny:

• Dialektologia regionalna: rozmieszczenie, współistnienie i zmiany lokalnych wariantów językowych.
• Postawy wobec języka oraz ich wpływ na procesy zmian i rozwoju języka.
• Związki dialektologii i etnolingwistyki we współczesnych badaniach językoznawczych.
• Wpływ środowiska społecznego i kulturowego na język: diagnoza i prognoza.
• Cyfrowe zasoby językowe oraz metody analityczne.

Formularz zgłoszeniowy wraz z abstraktem należy przesłać do 2 marca 2026 r.: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScnEMs9WBCq_Kdy2yFAYekkOWWqCUzWp9mOHUZ0X7TSbexhzA/viewform

14 stycznia 2026 r. dr hab. Elżbieta Janicka, prof. IS PAN wygłosiła referat Denialism Polish Style – Symbolic Topography of the Treblinka Museum Sites w Żydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma, w ramach dwudniowej konferencji Workshop on New Research on the Treblinka Labour Camp and Treblinka Death Camp.

Organizatorami wydarzenia byli Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie oraz European Holocaust Research Infrastructure (EHRI).

Więcej informacji o wydarzeniu dostępnych jest na Facebooku Żydowskiego Instytutu Historycznego.

    

Towarzystwo Naukowe Warszawskie Wydział I
Fundacja Języka Polskiego
Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk
Komitet Słowianoznawstwa PAN
Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича НАН України

zapraszają do wzięcia udziału w międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu „Aktualne problemy dialektologii” (20. edycja):

Dawne i współczesne kontakty językowo-kulturowe w krajach słowiańskich. Konferencja w pierwszą rocznicę śmierci profesora Janusza Siatkowskiego

Konferencja odbędzie się 25–26 maja 2026 r. w Warszawie, w Pałacu Staszica.

Problematyka naukowa konferencji:

• Metodologia opracowywania atlasów gwarowych w kontekście współczesnych narzędzi geoinformatycznych.
• Zmiany w sposobach opracowywania słowników gwarowych, regionalnych.
• Wpływy językowe, zapożyczenia, kontakty językowe we współczesnej dialektologii, etymologii, geolingwistyce, leksykologii.
• Kontakty słowiańskie i niesłowiańsko-słowiańskie na gruncie literaturoznawstwa.
• Kontakty kulturowo-narodowościowe w badaniach etnologicznych.
• Problematyka prezentowania związków kulturowych, narodowościowych w programach edukacyjnych placówek kultury (muzea, skanseny, izby etnograficzne).
• Spuścizna naukowa Janusza Siatkowskiego.

Do konferencji będzie można dołączyć na platformie ZOOM.

Zgłoszenia udziału w konferencji przyjmujemy do 10 marca 2026 r. za pośrednictwem formularza rejestracyjnego, do którego link znajduje się poniżej:

https://forms.gle/jj7iR7Ex7yYzdHZH8

O przyjęciu zgłoszenia poinformujemy do 18 marca 2026 r.

Opłatę konferencyjną w wysokości 160 zł prosimy wnieść do 28 marca 2026 r. na konto: 27 1160 2202 0000 0000 2825 3799. W tytule przelewu prosimy wpisać: Konferencja DR_2026-imię i nazwisko.

Przewodniczące Komitetu Organizacyjnego:

Dorota Krystyna Rembiszewska
Тетяна Ястремська

   

8 grudnia 2025 r. w Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu odbyła się I Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Praktyczna „Ukraińska mowa jako obca w Polsce”. Wydarzenie zgromadziło około 100 uczestników z Polski, Ukrainy, Niemiec, Francji i Norwegii – badaczy, nauczycieli, metodyków oraz przedstawicieli instytucji wspierających rozwój edukacji językowej.

Konferencję współorganizowali: Instytut Slawistyki PAN, Instytut Ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz XV Liceum Ogólnokształcące we Wrocławiu. Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Pyłypa Orłyka.

Obrady otworzyła dyrektor Instytutu Slawistyki PAN, dr hab. Ewa Golachowska, prof. IS PAN, witając uczestników w imieniu Instytutu.

Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego był dr Paweł Levchuk – inicjator i główny koordynator projektu.

Konferencja odbyła się pod Honorowym Patronatem Ambasadora Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej. Dyskutowano o dydaktyce języka ukraińskiego jako obcego, wyzwaniach edukacyjnych, wielojęzyczności oraz kierunkach rozwoju tej dziedziny w ramach polsko-ukraińskiej współpracy akademickiej.

Dziękujemy prelegentom, uczestnikom, partnerom oraz Fundacji Pyłypa Orłyka za współpracę i wsparcie, dzięki któremu możliwe było stworzenie wydarzenia o wysokim standardzie merytorycznym i organizacyjnym.

W dniach 8–9 grudnia 2025 r. na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się międzynarodowa konferencja zatytułowana „Oblicza rosyjskiego imperializmu: od przeszłości do współczesności”.

Dr Yana Hladyr wzięła w niej udział jako ekspertka z referatem pt. „Uwolnienie się od rosyjskich imperialnych wpływów kulturowych jako przejaw katharsis ukraińskiej sztuki, wizualizowany w treściach publikowanych na Instagramie przez ukraińskie media kulturalne w latach 2022–2025”.

W swoim wystąpieniu badaczka zaprezentowała analizę zawartości Instagrama wybranych ukraińskich mediów kulturalnych z lat 2022–2025 (@liroomcomua, @chytomo_books, @post.impreza, @yabl.ua, @sensormedia.ua, @shtukango, @suspilne.culture, @kultprostir, @esthetic.intelligence, innych). Jej celem było określenie treści, form, cech, funkcji oraz istoty procesu uwalniania się od rosyjskich imperialnych wpływów kulturowych, który ujawnia się i wizualizuje w kulturze sieciowej za pomocą charakterystycznych dla niej środków.

Dr Hladyr podkreśliła rodzaje medionarracji, mediakonceptów (w znaczeniu pojęciowym) oraz mediakoncepcji (w znaczeniu kategorialnym), za pomocą których media kulturalne prowadzą dialog ze swoimi odbiorcami. Przedstawiła analizę mediakoncepcji „Skradzona kultura” i wskazała jej rolę w procesie uwalniania sztuki ukraińskiej od rosyjskich imperialnych narracji.

Zaznaczyła, że proces ten stanowi integralną część katharsis ukraińskiej sztuki – oczyszczenia, odnowy, odrodzenia i powrotu do autentyczności – który ma głęboko konfliktogenną naturę, ponieważ został aktywowany i stymulowany przez wojnę rosyjsko-ukraińską.

Wystąpienie zostało zrealizowane w ramach projektu grantowego „MINIATURA 9”, finansowanego przez NCN: „Zrodzone ze wstrząsów: katharsis sztuki ukraińskiej w treściach mediów kulturalnych (2022–2025)”.

W dniach 3–5 grudnia 2025 r. COST Action CA23105 PLURILINGMEDIA gościł w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.

3 grudnia w Pałacu Staszica odbyło się posiedzenie COST Action Management Committee. Około 40 osób reprezentujących wszystkie kraje Europy oraz wiele krajów stowarzyszonych przybyło do Warszawy na coroczne spotkanie komitetu zarządzającego siecią PLURILINGMEDIA. Kolejnych kilkanaście osób uczestniczyło w spotkaniu online.

Spotkanie otworzyli prof. Nicole Dołowy, liderka Working Group 3 Language Vitality oraz członkini Core Group sieci, oraz dr Craig Willis, przewodniczący COST Action PLURILINGMEDIA. Spotkanie poświęcone było dotychczasowym działaniom podjętym w ramach sieci oraz planom na kolejny rok i dalszą perspektywę.

W dniach 4–5 grudnia odbyła się 1st PLURILINGMEDIA General Conference: Media and Language Vitality, zorganizowana przez Instytut Slawistyki PAN. To dwudniowe spotkanie badaczy i badaczek oraz praktyków i praktyczek mediów w językach mniejszościowych poświęcone było roli mediów w zachowaniu i promowaniu tych języków. W konferencji wzięło udział ponad 80 osób z Europy i krajów stowarzyszonych.

Zorganizowano dziewięć sesji tematycznych poświęconych takim tematom jak: przekład i dostępność, odbiory i media języków mniejszościowych, AI, dostępność i podział cyfrowy, żywotność językowa i media drukowane, media i zachowanie tożsamości i języków, ideologie językowe, stygmatyzacja i dyskurs medialny, przestrzenie cyfrowe i używanie języków online, rola dziennikarzy, media społecznościowe i języki, uczenie się języków i media. Oprócz sesji z referatami odbyły się trzy panele poświęcone kolejno: wielojęzycznym rodzinom i mediom, wirtualnym przestrzeniom oraz nowym mediom w perspektywie Europejskiej Karty Języków Regionalnych lub Mniejszościowych.

Konferencję otworzyła prof. Elin Haf Gruffydd Jones, prezydentka European Language Equality Network (ELEN) z University of Wales Trinity Saint David. Jej wykład „Resilience and Rights, Revitalisation and Reach: What Media Tells us about the Future of Linguistic Diversity” dał wgląd w dotychczasowe badania nad mediami języków mniejszościowych oraz wskazał możliwe kierunki badań w przyszłości.

Ponadto odbyła się plenarna dyskusja praktyków mediów w językach mniejszościowych. Swoje działania, ich odbiór oraz możliwy wpływ na odbiorców przedstawili:

– Anna Nikitiuk, opowiadająca o blogu „Anna Nikitiuk – po swojomu” i roli mediów społecznościowych w zachowaniu lokalnej mowy Podlasia;

– dr Piotr Szatkowski, który opowiedział o obecności kaszubskiego w mediach społecznościowych oraz swoich doświadczeniach jako osoby tworzącej w mediach w języku mazurskim;

– Paola Valenta z Associazione dei Giovani CNI – stowarzyszenia młodych należących do mniejszości włoskiej w Słowenii.

W konferencji wzięły udział trzy osoby z IS PAN. Prof. Nicole Dołowy, główna organizatorka konferencji, wygłosiła wraz z prof. Sanitą Marteną z RTU Rēzekne Academy referat „Digital Media and their Role in Strengthening Literacy in Collateral Languages: Case Studies of Latgalian, Kashubian and Podlachian” poświęcony oddolnym praktykom piśmiennym w trzech językach kolateralnych. Dr Piotr Szatkowski, członek sieci COST Action PLURILINGMEDIA i członek komitetu organizacyjnego, przedstawił referat „AI-Generated Kashubian Voices: Community Perspectives on Concept and Implementation”, w którym odniósł się do wyników autorskiej ankiety na temat postaw i ideologii językowych związanych z rolą AI w produkcji w języku dominującym – polskim oraz mniejszościowym – kaszubskim. Z kolei dr Olha Tkachenko w referacie „Dialects and Regional Languages on Ukrainian YouTube: Representation and Interaction” odniosła się do sposobu przedstawiania języków regionalnych w ukraińskich mediach społecznościowych.

Referatom i wykładom towarzyszyły ożywione dyskusje. Idea COST Action to właśnie sieciowanie badaczy i badaczek, a także osób spoza kręgu ściśle akademickiego. Konferencja zorganizowana w Warszawie przez Instytut Slawistyki PAN spełniła to zadanie: stała się przestrzenią spotkań i wymiany doświadczeń, metod i możliwych zastosowań badań.

Więcej informacji o COST Action CA23105 PLURILINGMEDIA można znaleźć na stronie: https://plurilingmedia.eu/