Międzynarodowy Kongres Slawistów w Paryżu

W dniach 25–30 sierpnia 2025 roku w Paryżu odbył się XVII (ekstraordynaryjny) Międzynarodowy Kongres Slawistów, w którym uczestniczyli m.in. badacze i badaczki z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.

Prof. dr hab. Dorota Krystyna Rembiszewska wygłosiła 26 sierpnia referat (współautorski z Januszem Siatkowskim) pt. „Parametry chronologiczne w badaniu leksyki na pograniczu polsko-wschodniosłowiańskim”. 28 sierpnia reprezentowała Polskę podczas posiedzenia komitetów narodowych MKS. Ponadto prof. Rembiszewska objęła przewodniczenie Komisji Ogólnosłowiańskiego Atlasu Językowego.

Prof. dr hab. Ryszard Grzesik w środę, 27 sierpnia, na prośbę organizatorów prowadził sesję pt. Rapports réciproques entre les cultures savantes slaves, byzantines et ouest-européennes jusqu’à l’epoque moderne (Wzajemne relacje między erudycyjnymi kulturami słowiańskimi, bizantyńskimi i zachodnioeuropejskimi aż do początku nowożytności), w ramach której wygłosił referat zatytułowany „Węgierscy kronikarze o Słowianach”. Następnego dnia prowadził również – w trybie hybrydowym – posiedzenie Komisji Wczesnych Dziejów Słowian im. Profesora Gerarda Labudy, która uzyskała akredytację na kadencję 2025–2029.

Prof. dr hab. Piotr Sobotka wygłosił podczas kongresu dwa wykłady: 26 sierpnia – „Происхождение славянских экспонентов «истины» с функциональной точки зрения: заметки по этимологии и методу” oraz 30 sierpnia – „Słownik prasłowiański – przejście od wersji drukowanej do cyfrowej”. Ponadto 28 sierpnia, podczas posiedzenia Komisji Etymologicznej, prof. Sobotka został wybrany na sekretarza tej Komisji (przewodniczącą została prof. dr Marta Bjeletić z Serbskiej Akademii Nauk). Do grona członków Komisji został wybrany m.in. dr Szymon Pogwizd z IS PAN.

Prof. dr hab. Alena Rudenka uczestniczyła w pracach sekcji 1.2. Histoire des langues slaves (Historia języków słowiańskich), w szczególności podsekcji 1.2.5. Interaction des langues slaves normées et des dialectes locaux à différentes périodes de l’histoire (Interakcja standardowych języków słowiańskich i dialektów lokalnych w różnych okresach historycznych). Tematem referatu badaczki były listy z Wielkiego Księstwa Litewskiego z XIV–XVI wieku. Oprócz udziału w sekcjach tematycznych i spotkaniach okrągłego stołu prof. Rudenka brała również udział w pracach Komisji Etnolingwistycznej przy Kongresie Slawistów, z którą związana jest od dawna dzięki pracy w projekcie EUROJOS. Spotkanie odbyło się w formie hybrydowej. Raport z działań Komisji z ostatnich sześciu lat został opublikowany na stronie https://www.slavic-ethnolinguistics.org/home/novosti-events.

Dr hab. Anna Engelking, prof. IS PAN, przewodniczyła 29 sierpnia pracom sekcji 3.1.4. L’héritage des grands slavistes (Dziedzictwo wielkich slawistów), na której przedstawiła referat pt. „Nieznane oblicze polskiej antropologii slawistycznej. Spuścizna Józefa Obrębskiego i jej udostępnianie”.

Dr hab. Grażyna Szwat-Gyłybowa, prof. IS PAN, wygłosiła 29 sierpnia referat pt. „Topos «wmurowanej kobiety» w bułgarskiej myśli naukowej XX i XXI wieku”, prezentując m.in. wyniki badań realizowanych w ramach grantu OPUS Narodowego Centrum Nauki pt. „Topos «wmurowanej kobiety» w kulturach Europy południowo-wschodniej i Węgier”.

W kongresie uczestniczyła także dr hab. Zofia Sawaniewska-Mochowa, em. prof. IS PAN, która przedstawiła 28 sierpnia na posiedzeniu sekcji etnolingwistycznej referat z prezentacją pt. „Egodokumenty kobiece jako źródła do badań etnolingwistycznych”. Wystąpienie było ściśle związane z problematyką realizowanego obecnie w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki zespołowego projektu polsko-litewskiego pt. „Egodokumenty Emilii Wróblewskiej z lat 1850–1886 ― świadectwo życia i postaw ideowych Polki z kręgu inteligencji wileńskiej. Edycja cyfrowa 7 dzienników z opracowaniem krytycznym i e-monografia”. Referat dotyczył metod badania złożonego konstruktu mentalnego, jakim jest tożsamość kobiety żyjącej na styku kultur w sytuacji zaborów po upadku powstań narodowych. Wystąpienie wywołało żywą i inspirującą dyskusję. W obradach sekcji uczestniczyli etnolingwiści z Polski, Chorwacji, Serbii, Bośni i Hercegowiny, Macedonii Północnej, niezależny badacz z Białorusi oraz reprezentująca partnera projektu z Litwy, dr Rima Cicėnienė, dyrektorka do spraw naukowych Biblioteki Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich.

W ramach Kongresu odbyło się posiedzenie Komisji Bibliografii Lingwistycznej, której przewodniczącym jest dr Paweł Kowalski z IS PAN. Podczas posiedzenia wybrano nowych członków Komisji: dr. Romana Tymoshuka z IS PAN, jak też dr Jelenę Janković z SANU, dr Anę Golubović z Uniwersytetu w Belgradzie, dr Julię Cygwincewą z NANU, dr Monikę Łaszkiewicz z UMCS oraz dr Ekaterinę Petkovą z BAN. Dr Paweł Kowalski brał również udział w bloku tematycznym Komisji Słowotwórczej oraz spotkaniu w Ambasadzie Serbii. Ponadto badacz jest kandydatem na sekretarza Komisji Ogólnosłowiańskiego Atlasu Językowego.

W tym roku Komitet Słowianoznawstwa PAN po raz pierwszy we współpracy z wydawnictwem Instytutu Slawistyki PAN przygotował kolejny (14) tom cyklu „Z polskich studiów slawistycznych” pod redakcją prof. dr hab. Doroty Krystyny Rembiszewskiej oraz prof. dr. hab. Ryszarda Grzesika i prof. dr hab. Stanisławy Niebrzegowskiej-Bartmińskiej, tradycyjnie podzielony na dwie części: „Literaturoznawstwo i kulturoznawstwo” oraz „Językoznawstwo”. Studia zawarte w zbiorze to artykuły polskich historyków, badaczy literatury i kultury oraz językoznawców, które były prezentowane podczas paryskiego kongresu.

Przewodnicząca MKS prof. Natalia Bernickaja poinformowała, że następny kongres odbędzie się w 2029 roku w Pradze.

Prof. Dorota K. Rembiszewska podczas wygłaszania referatu. Fot. archiwum prywatne.
Na zdjęciu od lewej: prof. Dorota K. Rembiszewska, prof. Krystyna Rutkowska oraz prof. Valentyna Sobol. Fot. archiwum prywatne.
Pracownicy IS PAN wraz z innymi uczestnikami MKS. Fot. archiwum prywatne.
Wejście do miejsca obrad. Fot. prof. Dorota K. Rembiszewska.
Prof. Piotr Sobotka z prof. Valentiną Apresjan na sesji poświęconej składni formalnej i funkcjonalnej języków słowiańskich. Fot. prof. Dorota K. Rembiszewska.
Prof. Alena Rudenka w drodze na obrady. Fot. archiwum prywatne.
Prof. Grażyna Szwat-Gyłybowa wraz z innymi uczestnikami kongresu. Fot. archiwum prywatne.
Prof. Piotr Sobotka podczas otwarcia kongresu. Fot. archiwum prywatne.
Prof. Ryszard Grzesik podczas wykładu. Fot. prof. Dorota K. Rembiszewska.
Prof. Zofia Sawaniewska-Mochowa w drodze na posiedzenie sekcji etnolingwistycznej. Fot. archiwum prywatne.
Prof. Zofia Sawaniewska-Mochowa podczas wygłaszania referatu, przewodniczy prof. Aleksy Judin z Belgii. Fot. archiwum prywatne.
Prof. Ryszard Grzesik oraz prof. Piotr Sobotka z prof. Aleksandrem Kikliewiczem z UWM w Olsztynie i dr. hab. Mirosławem Jankowiakiem z Instytutu Słowiańskiego Czeskiej Akademii Nauk. Fot. prof. Alena Rudenka.
Spotkanie Komisji Słowotwórczej przy MKS w Ambasadzie Serbii. Fot. archiwum prywatne.
Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk

Korzystając z witryny wyrażasz zgodę na używanie tzw. ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close